II SA/Ke 798/05

Sygnatura akt: II SA/Ke 798/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant: Referent stażysta Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2006 r. sprawy ze skargi J.N. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek J.N., na podstawie art. 127 § 3 i 138 § 1 kpa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 18 października 2004 r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu organ ten wskazał, że uprawnienia kombatanckie J.N. uzyskał na mocy orzeczenia Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację z dnia 3 grudnia 1976 r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od maja 1949 r. do października 1951 r. W wyniku wszczętego postępowania weryfikacyjnego decyzją z dnia 19.05.2000r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia 08.08.2000r, Kierownik Urzędu pozbawił stronę uprawnień kombatanckich. Wyrokiem z dnia 04.02.2004 r. sygn. akt II SA/Kr 2235/00 WSA uchylił powyższe decyzje. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Kierownik Urzędu decyzją z dnia 18.10.2004 r. pozbawił stronę uprawnień kombatanckich. W dniu 4.11.2004 r. zainteresowany wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie budzi wątpliwości fakt, iż zainteresowany uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, pełniąc służbę wojskową w okresie od 13.05.1949 r. do 10.10.1951 r. w 14 Pułku KBW. J.N. podnosi, że w podczas pełnienia służby wojskowej brał udział w walkach z UPA i grupami Wherwolfu. Na potwierdzenie tego faktu przedstawił oświadczenie świadka – M.Z., z którym zainteresowany wspólnie pełnił służbę wojskową. W ocenie organu to oświadczenie nie stanowi wiarygodnego dowodu w sprawie. Co prawda bowiem 14 Pułk KBW w latach 1949 – 1951 uczestniczył w walkach z UPA, co wynika z pisma IPN w Warszawie z dnia 08.07.2004 r., jednakże walki te miały miejsce w grudniu 1951 r., a wiec po okresie pełnienia przez stronę służby. Powyższe wynika z notatki służbowej, dotyczącej przebiegu służby wojskowej J.N., w której wskazano, iż w 1951 r. 14 Pułk KBW brał udział w ujęciu członka UPA PS. "Łystok" w dniu 12.12.1951r. M.Z. zachował uprawnienia kombatanckie z tytułu udziału w walkach z UPA, gdyż pełnił on służbę wojskową w okresie od 1948 r. do 26 lutego 1952 r. W ocenie organu , w świetle informacji uzyskanych z Instytutu Pamięci Narodowej, nie można uznać za wiarygodne ani twierdzeń strony ani też oświadczenia świadka na okoliczności, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. i dlatego też przepis ten do strony nie ma zastosowania. W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 – 1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej lub innych tytułów, nie wymienionych w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz art. 4 . Zainteresowany w żaden sposób nie wykazał, aby spełniał przesłanki przewidziane w art. 25 ust. 2 pkt 2 zd. 2 ustawy o kombatantach, warunkujące zachowanie dotychczasowych uprawnień. Z tych względów zdaniem Kierownika Urzędu brak jest podstaw do zachowania uprawnień kombatanckich. W skardze na tę decyzję J.N. zarzucił naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, przez odmowę uznania go za kombatanta, co wiąże się z brakiem podstaw do zachowania przysługujących mu uprawnień w sytuacji, gdy świadczenia te otrzymywał, korzystał z nich jako z praw nabytych, a został ich pozbawiony w momencie zwiększonych potrzeb finansowych, spowodowanych wiekiem i chorobą. Skarżący podniósł nadto, iż do jednostki 14 Pułku Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego został wcielony na podstawie rozkazów władz wojskowych a nie świadomego wyboru i jego przekonań politycznych, że Kierownik Urzędu oparł swoje ustalenia na niepełnych danych, wynikających z akt ZBOW i DU i WKU w Kielcach, które to ustalenia nie mogą być podstawą pozbawienia uprawnień. Podniósł, że z informacji Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 20.05.04 jednoznacznie wynika, że brał on udział w walkach z UPA i innymi bandami o charakterze rabunkowym w okresie od 1949r. do 1951 r., a więc, że spełnia warunki z art. 1 ust. 2 pkt 6. W związku z tymi zarzutami skarżący domagał się zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania mu uprawnień kombatanckich. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi ( art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a.). Okolicznością bezsporną i nie budzącą wątpliwości w świetle akt sprawy jest to, iż skarżący uzyskał w 1976 r. uprawnienia kombatanckie z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od maja 1949 r. do października 1951 r. Zgodnie z art. 25 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / tekst jednolity Dz. U. Nr 42 poz. 371 z 2002 r. z późniejszymi zmianami, zwanej dalej ustawą o kombatantach/ pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze " uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Sąd podziela przytoczone w skardze orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2002 r. sygn. III RN 158/01, jednakże nie ma ono zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi na ustalenia organu, które Sąd podziela, iż brak jest dowodów pozwalających na ustalenie, że skarżącemu przysługują uprawnienia kombatanckie z tytułu działalności, określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach. J.N. w toku postępowania administracyjnego powoływał się na spełnienie przesłanki z art.1 ust. 2 pkt 6 to jest uczestniczenie w walkach jednostki Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wherwolfu. Jeśli chodzi o grupy Wherwolfu skarżący nie przedstawił na tę okoliczność żadnych dowodów jak również w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek wzmianki potwierdzającej jego udział w walkach z tymi grupami. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylając wcześniejsze decyzje polecił jedynie wyjaśnić, czy skarżący brał udział w ostatnim roku pełnienia służby w walkach z UPA. Te zalecenia zostały przez organ wykonane. Na podstawie istniejących dokumentów w Instytucie Pamięci Narodowej Kierownik Urzędu ustalił, iż 14 Pułk KBW, w którym skarżący służył do 10 października 1951 r. uczestniczył w walkach z UPA, jednakże walki te miały miejsce w grudniu 1951 r. / a więc, gdy skarżący już nie pełnił służby wojskowej/ i polegały na ujęciu członka UPA PS. "Łystok" w dniu 12.12.1951 r. Kierownik Urzędu nie naruszył przepisów art. 77 i 80 kpa odmawiając wiary zeznaniom świadka M.Z., z których wynikałoby, że skarżący także brał udział w walkach z UPA, w sposób przekonywujący wskazując, dlaczego zeznania te nie mogą być podstawą ustalenia, iż J.N. brał udział w tych walkach. W tym miejscu wskazać należy, iż z samego oświadczenia złożonego na rozprawie przed sądem przez skarżącego wynika, iż swoje przekonanie co do swojego udziału w walkach z UPA opiera na tym, iż gdy służył w wojsku to im mówiono, że jadą walczyć z UPA zawsze, ilekroć był jakiś rabunek lub napady na gospodarzy. Wskazać jednak należy, iż z akt sprawy wynika, że jednostka, w której służył skarżący, walczyła z różnymi innymi oddziałami, nie należącymi do UPA. J.N. w skardze powołuje się na informację udzieloną przez Instytut Pamięci Narodowej z dnia 20.05.04, z której jego zdaniem jednoznacznie wynika, że brał on udział w walkach z UPA. Taki wniosek z tej informacji nie wynika, gdyż w piśmie tym stwierdza się jedynie, iż 14 Pułk Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w którym służył skarżący, w latach 1949-1051, brał udział w walkach zbrojnych z NSZ, bandami litewskimi Sovpycha, UPA oraz bandami o charakterze rabunkowym . Z informacji tej nie wynika, iż w takich walkach / z UPA/ brał udział sam skarżący, a tylko wówczas możliwe byłoby zachowanie przez niego uprawnień kombatanckich. Powołana w skardze okoliczność dotycząca tego, iż skarżący został wcielony do 14 Pułku KBW na podstawie rozkazu a nie świadomego wyboru, nie ma w niniejszej sprawie żądnego znaczenia. Skarżący nie został bowiem pozbawiony uprawnień z powodu służby w tym Pułku a z powodu tego, iż nie przysługują mu uprawnienia kombatanckie na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach. Nie może również stanowić argumentu do uwzględnienia skargi to, iż J.N. został pozbawiony uprawnień, z których korzystał jako z praw nabytych, w momencie zwiększonych potrzeb finansowych. Obowiązujące bowiem w tej materii przepisy nie uzależniają zachowania uprawnień kombatanckich od sytuacji materialnej osób, dotychczas korzystających z uprawnień, jakie dawało zaliczenie do kombatantów na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów. Nie ma również w sprawie niniejszej zastosowania powołane w skardze orzeczenie NSA z dnia 18 kwietnia 2001 r. sygn. V SA 2257/00 dotyczące zachowania uprawnień kombatanckich uzyskanych wyłącznie z tytułu ustanowienia i utrwalenia władzy ludowej przez osoby pełniące służbę wojskową z poboru w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r., skoro bezsporne jest, iż J.N. został powołany do wojska dopiero w maju 1949 r. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako niezasadną oddalił.