II SA/Ke 804/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 lutego 2013 r. sprawy ze skargi P.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy unieważnienia egzaminu praktycznego przeprowadzonego w związku z ubieganiem się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata A.A. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania P. W., od decyzji Marszałka Województwa z dnia [...], odmawiającej unieważnienia egzaminu praktycznego przeprowadzonego w dniu [...] o godz. 12.20 przez egzaminatora G. T. w związku z ubieganiem się przez P. W. o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kat. B, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania tego rozstrzygnięcia doszło na tle następujących okoliczności. Pismem z dnia 30 maja 2012 r., złożonym za pośrednictwem Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego P. W. zwrócił się do Marszałka Wojewódzkiego z wnioskiem o rozpatrzenie jego sprawy dotyczącej egzaminu na prawo jazdy, wskazując, że ma do niego zastrzeżenia i domagając się w związku z tym powtórzenia egzaminu na "koszt WORDU". Wyjaśnił, iż nie zgadza się z decyzją egzaminatora, który zbyt pośpiesznie podjął decyzję o odbiciu kierownicą, kiedy zmieniał pas ruchu. Zaznaczył, że cały czas patrzył w lusterko zmieniając pas, a samochód na drugim pasie jechał z bardzo dużą prędkością. Dodał, że sam zdążyłby zahamować lub odbić kierownicą w drugą stronę. Decyzją z dnia [...] Marszałek Województwa na podstawie art. 112 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. Nr 108 z 2005 r., poz. 908 ze zmianami) odmówił unieważnienia egzaminu praktycznego. W odwołaniu od tej decyzji P. W. wskazał, że jest nią bardzo pokrzywdzony, nie zgadza się z opinią, jakoby nagranie z egzaminu potwierdzało, że interwencja egzaminatora prowadzącego egzamin była prawidłowa i konieczna ponieważ "egzaminator przecież nie jest nie omylny i mógł się pomylić i pośpieszyć.." w związku z tym wskazał, że nadal domaga się unieważnienia tego egzaminu i zwrotu kosztów przez WORD. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że w dniu [...] P. W. przystąpił do egzaminu praktycznego w zakresie prawa jazdy kat. B w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego. Egzamin przeprowadzał egzaminator G. T. przy użyciu pojazdu egzaminacyjnego marki Nissan Micra o nr. rej [...], nr. bocznym 12. Po dokonaniu przeglądu nagrania z jego przebiegu organ stwierdził, że bezpośrednią przyczyną uzyskania przez P. W. oceny negatywnej z tego egzaminu było spowodowanie przez niego zagrożenia dla zdrowia lub życia uczestników ruchu w trakcie egzaminu praktycznego w ruchu drogowym. Sytuacja taka miała miejsce podczas wykonywanej przez zdającego zmiany pasa ruchu. Przystępując do realizacji tego manewru P. W. włączył prawy kierunkowskaz i rozpoczął manewr zmiany pasa ruchu. W tym momencie doszło do zdecydowanej interwencji egzaminatora, który zmienił tor jazdy pojazdu egzaminacyjnego chwytając za kierownicę, bowiem po pasie ruchu, na który zdający usiłował wjechać poruszał się z dużą prędkością inny uczestnik ruchu. Organ podkreślił, że nagranie z przebiegu egzaminu wskazuje, że egzaminator podczas wykonywania przez P. W. manewru zmiany pasa ruchu podjął interwencję w "ostatnim momencie" przed zderzeniem z pojazdem poruszającym się prawym pasem jezdni. Z powyższego wynika więc, że egzaminowany podczas przedmiotowego manewru nie zauważył pojazdu poruszającego się po prawym pasie drogi z dużą prędkością, z tego też powodu egzaminator chwycił za kierownicę i zmienił tor jazdy pojazdu, w celu uniknięcia kolizji oraz przerwał egzamin. Zdaniem Kolegium podjęcie przez P. W. próby zmiany pasa ruchu bezpośrednio pod nadjeżdżający drugim pasem pojazd, spowodowało zagrożenie zdrowia lub życia uczestników ruchu, a tym samym wypełniło § 30 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz. U. Nr 217, poz. 1834 ze zmian.). Zasadnie więc egzaminator podjął interwencję i przerwał egzamin uznając, że P. W. nie spełnił wymogów przewidzianych w ww. rozporządzeniu. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję P. W. wniósł o unieważnienie egzaminu na prawo jazdy. Podał, że jego zdaniem egzaminator się pospieszył i odbił kierownicą za szybko. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed Sądem pełnomocnik skarżącego uzupełnił zarzuty skargi podnosząc, że ponieważ ustawa Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie kwestionowanego egzaminu nie przewidywała możliwości przerwania egzaminu przez egzaminującego, a możliwości ta wynikała tylko z § 30 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego, nie było podstawy prawnej do przerwania egzaminu. Nadto zarzucił, że brak było w sprawie podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej przez Marszałka Województwa, ponieważ pismo P. W. powinno zostać pozytywnie załatwione w trybie skargowym lub innym i dlatego domaga się stwierdzenia nieważności tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Nie można zgodzić się z zarzutem podniesionym na rozprawie przed sądem, że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą, uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności, gdyż brak było odstawy prawnej do jej wydania. Zauważyć należy, że chociaż w piśmie z dnia 30 maja 2012 r., skierowanym do Marszałka Województwa P. W. nie zawarł wprost żądania unieważnienia egzaminu, to skoro domagał się w tym piśmie jego powtórzenia "na koszt WORDU", prawidłowo organ I instancji potraktował to pismo jako wniosek o wydanie decyzji na podstawie art. 112 ustawy o ruchu drogowym. Mając zaś na uwadze to, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący wprost wskazał, że domaga się unieważnienia egzaminu i takie samo żądanie zawarł również w skierowanej do WSA skardze, zupełnie niezrozumiały jest zarzut, że sprawa z wniosku P. W. powinna być "pozytywnie załatwione w trybie skargowym lub innym", w związku z czym brak jest podstawy do wydania decyzji. Podnieść należy, że jedyną podstawę unieważnienia państwowego egzaminu na prawo jazdy stanowił art. 112 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W orzecznictwie przyjęte jest jednolite stanowisko co do tego, że w tym przedmiocie, to jest unieważnienia egzaminu, marszałek województwa orzeka decyzją administracyjną (por. przykładowo wyrok NSA z 14 lipca 2011 r. sygn. I OSK 1786/10, z dnia 8 kwietnia 2011 r., sygn. I OSK 881/10, z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. I OSK 975/10, WSA we Wrocławiu z dnia 18 listopada 2010 r. sygn. III SA/Wr 499/10 – wszystkie dostępne w bazie Lex, a także na internetowej stronie orzecznictwa sądów administracyjnych). Z kolei odnosząc się do zarzutu, że nie było podstawy do przerwania egzaminu, albowiem ustawa Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie przeprowadzania egzaminu nie przewidywała jego przerwania, a taka możliwość wynikała tylko z § 30 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia wskazać należy co następuje. Po pierwsze obowiązujące w dacie przeprowadzania egzaminu rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 115 ust. 1pkt 1 – 4. Między innymi zgodnie z art. 115 ust. 1 pkt 4 lit. a minister właściwy do spraw transportu został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia warunków i trybu uzyskiwania uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi i tramwajami, szkolenia i egzaminowania osób ubiegających się o te uprawnienia lub podlegających sprawdzeniu kwalifikacji oraz wzory dokumentów z tym związanych. W ocenie Sądu zawarta w § 30 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego regulacja, zgodnie z którą egzamin zostaje przerwany przez egzaminatora, jeżeli osoba egzaminowana spowodowała zagrożenie dla zdrowia lub życia uczestników ruchu w trakcie egzaminu praktycznego na placu manewrowym lub w ruchu drogowym oraz regulacja zawarta w § 30 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia, zgodnie z którą w przypadku określonym między innymi w ust. 4 pkt 1-6 przyjmuje się, iż osoba uzyskała negatywny wynik egzaminu, nie wykraczają poza wynikającą z art. 115 ustawy o ruchu drogowym delegację. Po drugie, zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 2 załącznika nr 5 do rozporządzenia, zawierającego Instrukcję przeprowadzania egzaminów państwowych na prawo jazdy lub pozwolenie, osoba egzaminowana uzyskuje negatywny wynik egzaminu praktycznego, jeżeli: a) dwukrotnie nieprawidłowo wykonała to samo zadanie egzaminacyjne, b) zachodzą okoliczności, o których mowa w § 30 ust. 4 pkt 1-6 i ust. 5 pkt 1 rozporządzenia. Tak więc nawet gdyby nie doszło do przerwania egzaminu, to stosownie do przywołanego wyżej § 12 ust. 1 pkt 2 lit. b załącznika nr 5 do rozporządzenia, skarżący uzyskałby negatywny wynik z egzaminu praktycznego. Prawidłowość zaś ustaleń organu, że w czasie egzaminu praktycznego P. W. spowodował zagrożenie dla zdrowia lub życia uczestników ruchu w ocenie Sądu nie budzi żadnych wątpliwości. Potwierdza to bowiem nie tylko oświadczenie egzaminatora ale przede wszystkim nagranie z przebiegu egzaminu, z którego jednoznacznie wynika, że P. W. zaczął wykonywać manewr zmiany pasa ruchu pomimo, że po pasie ruchu, na który usiłował wjechać poruszał się inny pojazd. Zgodnie zaś z art. 22 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym kierujący pojazdem, zmieniając pas ruchu jest obowiązany ustąpić pierwszeństwa pojazdowi jadącemu po pasie ruchu, na który zamierza wjechać. Nagranie potwierdza także i to, że gdyby nie zdecydowana interwencja egzaminatora, który zmienił tor jazdy, mogłoby dojsć do kolizji obu pojazdów. Stąd zarzuty skarżącego, że interwencja egzaminatora była przedwczesna, i że jak to wskazał w odwołaniu "... ja cały czas patrzyłem w lusterko i na pewno bym zahamował albo odbiłbym kierownicą w drugą stronę" są nieuzasadnione. Również bez znaczenia pozostaje podnoszony przez niego argument, że samochód po pasie ruchu, na który zaczął wjeżdżać poruszał się z dużą szybkością. Jak wskazał NSA w uzasadnieniu swojego wyroku z dnia 21 kwietnia 2011 r. w sprawie I OSK 975/10, zadaniem organu administracji publicznej wydającego decyzję na podstawie art. 112 ust. 2 pkt 2 ustawy o ruchu drogowym nie jest co do zasady ocena, czy zdający egzamin popełnił błędy lecz to, czy w trakcie czynności egzaminacyjnych zostały naruszone przepisy prawa , które mogą stanowić podstawę do oceny, iż egzamin winien zostać unieważniony. Dalej NSA podkreślić, że unieważnienie egzaminu na prawo jazdy uzależnione jest nie tylko od stwierdzenia naruszenia przepisu, ale i od oceny stopnia naruszenia, ponieważ ustawodawca pozostawił organowi nadzorującemu – poprzez użycie sformułowania "może przerwać lub unieważnić" – swobodę w zakresie oceny naruszenia prawa. W niniejszej sprawie za prawidłową należy uznać ocenę organu, że nie doszło do naruszenia w trakcie przeprowadzania egzaminu żadnych przepisów. Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. Na podstawie art. 250 tej samej ustawy oraz § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w spawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zmianami) zostało przyznane ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi wynagrodzenie, na które składa się opłata podwyższona o stawkę VAT.