II SA/Ke 812/14

WyrokWSA w Kielcach2014-11-27

Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Renata Detka, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiedniej, który nie brał udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a którego nieruchomość może być dotknięta wpływem planowanej inwestycji (np. poprzez kolizję z istniejącą infrastrukturą kanalizacyjną, która ma obsługiwać jego nieruchomość), powinien być uznany za stronę w tym postępowaniu?
Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości sąsiedniej, który nie brał udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę, powinien być uznany za stronę, jeśli istnieje uzasadnione prawdopodobieństwo wpływu projektowanej inwestycji na jego nieruchomość, nawet jeśli obszar oddziaływania nie jest wyznaczony wyłącznie przepisami prawa budowlanego. Interes prawny strony może opierać się na przepisach prawa cywilnego, a organy administracji nie mogą utrudniać dochodzenia praw właścicielskich w postępowaniu administracyjnym.
Stan faktyczny
Skarżąca E. G. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego dla R. P., twierdząc, że nie brała udziału w postępowaniu mimo, iż budowa miała kolidować z infrastrukturą kanalizacyjną przeznaczoną do obsługi jej nieruchomości. Organy administracji odmówiły jej przymiotu strony, uznając, że jej nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Sąd administracyjny uznał, że skarżącej przysługuje przymiot strony, gdyż jej interes prawny, oparty na prawie cywilnym (postępowanie o służebność gruntową), uzasadnia jej udział w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody oraz decyzji organu I instancji (Starosty K.).

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2014r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę we wznowionym postępowaniu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z [...] , znak: [...], Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania E. G., na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Starosty K. odmawiającą, po wznowieniu postępowania, uchylenia decyzji tego organu z 17 stycznia 2014 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej R. P. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce [...] położonej w miejscowości M., gm. M.. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że decyzją z 17 stycznia 2014 r. Starosta Kielecki zatwierdził projekt budowlany i udzielił R. P. pozwolenia na budowę ww. budynku gospodarczego. Stosownie do oceny organu I instancji obszar oddziaływania obiektu obejmuje działki nr [...] położone w M. Decyzja organu I instancji z 17 stycznia 2014 r. stała się ostateczna, ponieważ żadna ze stron nie wniosła odwołania. E. G. nie brała udziału w postępowaniu i ww. rozstrzygnięcie nie było do niej skierowane. Pismem z 21 lutego 2014 r. E. G. wystąpiła do Starosty K. z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z 17 stycznia 2014 r. Wskazała, że z opinii biegłego ujawnionej na rozprawie w dniu 19 lutego 2014 r. dowiedziała się o ww. decyzji Starosty K. oraz, że mapa załączona do projektu budowlanego zatwierdzonego ww. rozstrzygnięciem błędnie przedstawia usytuowanie studzienki kanalizacyjnej na działce nr [...] w M.. Postanowieniem z 3 marca 2014 r. Starosta Kielecki wznowił postępowanie w powyższej sprawie, a decyzją z 1 kwietnia 2014 r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa, odmówił uchylenia decyzji z 17 stycznia 2014 r. We wniesionym odwołaniu E. G. podniosła, że nie brała udziału w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia R. P. pozwolenia na budowę, mimo, że powinna być jego stroną, jako że budowa planowana jest na terenie, na którym przebiega odcinek SKA-SKB kanału sanitarnego ze studzienką kanalizacyjną przewidzianą do obsługi nieruchomości skarżącej oznaczonej numerami [...] w M.. Wskazała, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi ją wydającemu, które ujawniły się w toku postępowania sądowego w sprawie I Ns [...] o ustanowienie służebności gruntowej. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewoda dokonując oceny przesłanek wznowieniowych wskazał, że decyzja z 17 stycznia 2014 r. jest ostateczna, a termin wynikający z art. 148 kpa został zachowany. W ocenie Wojewody, Starosta Kielecki zasadnie postanowieniem z 3 marca 2014 r. na wniosek E. G. wznowił postępowanie. Organ podniósł, że wznowienie postępowania oparte zostało na przesłance z art. 145 § 1 pkt 2, 4, 5 i 6 kpa. W związku z tym uznał za zasadne zbadanie czy skarżąca posiada przymiot strony w postępowaniu. Wskazując na art. 28 kpa, art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane organ zauważył, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z budową budynku gospodarczego o wymiarach 3,00 m x 4,00 m usytuowanego w granicy z działką nr [...] , 15,60 m od granic z działką nr 7, ok. 16,00 m od drogi, ok. 8,00 m od działek nr [...] i [...] – stanowiących własność E. G.. Wojewoda podniósł, że obszar oddziaływania inwestycji wyznacza się na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, oraz wskazał na § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 tego rozporządzenia. Organ zauważył, że z projektu zagospodarowania działki inwestycji – sporządzonego na kopii mapy sytuacyjno – wysokościowej, uaktualnionej przez uprawnionego geodetę, przyjętej do zasobów Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Kielcach w dniu 15 października 2013 r. z adnotacją "niniejsza mapa może służyć do celów projektowych" wynika, że inwestycja została usytuowana na działce nr [...] w odległości ok. 8,00 m od granicy z działką nr [...] i [...] w M., tj. większej niż określona w § 12 ww. rozporządzenia. Ponadto organ stwierdził, że budynek o wysokości 3,30 m usytuowany ok. 8,00 m od granicy z działką nr [...] , w rozumieniu § 13, 60 i 271-273 rozporządzenia, nie będzie ograniczał zabudowy na działkach nr [...] i [...] w M.. Wobec powyższego, zdaniem organu, inwestycja nie powoduje żadnych ograniczeń wynikających z przepisów Prawa budowlanego w zagospodarowaniu tych działek, a zatem zasadnie Starosta uznał, że nie znajdują się one w obszarze oddziaływania inwestycji. Wojewoda zauważył też, że decyzja z 17 stycznia 2014 r. nie obejmuje robót budowlanych przy sieci kanalizacyjnej na działce nr [...]. Odnośnie usytuowania budynku na zasuwie kanalizacyjnej organ wyjaśnił, że zgodnie z projektem zagospodarowania działki, o jakim wyżej mowa, projektowany budynek nie koliduje z kanalizacją sanitarną istniejącą na działce nr [...] . Ponadto budynek gospodarczy objęty pozwoleniem na budowę nie koliduje ze studzienką kanalizacyjną wskazaną na mapie, na której został opracowany projekt zagospodarowania działki nr [...] i [...] . Wojewoda zauważył, że decyzją z 2 listopada 2011 r. Starosta Kielecki zatwierdził projekt budowlany i udzielił E. G. pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku usługowo-mieszkalnego na działkach nr [...] i [...] w M., a wskazane w projekcie zagospodarowania przyłącze kanalizacyjne do budynku usługowo – mieszkalnego miało zostać wykonane według odrębnego opracowania. W takim stanie rzeczy na podstawie powyższej decyzji E. G. nie nabyła praw do podłączenia się do kanalizacji sanitarnej na działce nr [...]. W ocenie Wojewody, właścicielowi nieruchomości oznaczonej nr działek [...] i [...] nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr [...] w M., ponieważ nie posiada interesu prawnego w tej sprawie. Skargę na decyzję z 29 lipca 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła E. G. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji celem przeprowadzenia wnioskowanych dowodów znajdujących się w aktach sprawy cywilnej I Ns [...] Sądu Rejonowego w K. oraz dopuszczenia w postępowaniu administracyjnym opinii biegłego J. oraz opinii geodety. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów procesowych: 1) art. 7, 77 i 80 kpa poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie w sposób sprzeczny z tymi zasadami kodeksowymi, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, przy braku przeprowadzenia dowodów wnioskowanych w odwołaniu, które w ewidentny sposób prowadziły do wykazania, że R. P. projektuje posadowienie budynku gospodarczego na instalacji kanalizacyjnej, która ma obsługiwać budynek mieszkalno-usługowy zbudowany na nieruchomości skarżącej, tak by nie mogła z tej instalacji korzystać, 2) art. 151 § 1 pkt 1 kpa poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, co do której wznowiono postępowanie, gdyż nie zachodzą przesłanki z art. 145 § 1 kpa w sytuacji gdy: - skarżąca nie brała udziału w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, mimo, iż powinna być stroną postępowania, jako że budowa planowana jest na terenie, na którym przebiega odcinek SKA-SKB kanału sanitarnego (odcinek sieci gminy M., zlikwidowany bezprawnie bez wiedzy i zgody Gminy) ze studzienką kanalizacyjną przewidzianą do obsługi nieruchomości skarżącej oznaczonej numerami [...] i [...] , sąsiadującej z działką R.a P., - wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi wydającemu decyzję, które ujawniły się w toku postępowania sądowego w sprawie I Ns [...] z wniosku E. G. o ustanowienie służebności gruntowej, w związku z przeprowadzonym przez Sąd dowodem z opinii biegłego J. J. ze stycznia 2014 r. oraz protokółem rozprawy sądowej z 19 lutego 2014 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono także w skardze naruszenie prawa materialnego tj. § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez dopuszczenie do sytuacji, w której nowo projektowany budynek gospodarczy R. P. oddziałuje w sposób niedopuszczalny na zbudowany budynek mieszkalno-usługowy skarżącej pozbawiając go możliwości korzystania z instalacji kanalizacyjnej, za którą zapłaciła wiele lat temu. W uzasadnieniu E. G. wyjaśniła, że początkowo "Państwo P." wysuwali wobec niej warunki za podłączenie do studzienki kanalizacyjnej, które były "nie do przyjęcia". Zmuszona więc została do wystąpienia o ustanowienie służebności, która jest przedmiotem sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w Kielcach sygn. akt I Ns [...] . R. P. i jego matka J. bronili się twierdząc, że zasypali studzienkę z uwagi na projektowaną budowę budynku gospodarczego na działce nr [...] . W trakcie postępowania sądowego w związku z treścią opinii biegłego J. wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi. Biegły w opinii uzupełniającej ze stycznia 2014 r. po zapoznaniu się z aktami postępowania w Starostwie Kieleckim określił działania tego organu jako bezprawne, przy czym jednoznacznie stwierdził, że budynek gospodarczy, na który R. P. uzyskał pozwolenie na budowę, posadowiony jest na terenie, na którym przebiega odcinek SKA-SKB kanału sanitarnego. Budynek jest tak posadowiony, że nie będzie można z niego korzystać, o czym także napisał biegły w opinii. Stwierdził, że dokumentacja przedstawiona przez R. P. jako załącznik do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę jest wadliwa, nie zawiera opinii Zakładu Usług Komunalnych w M. dotyczącej tej studzienki, która jest ujawniona na mapie znajdującej się w Gminie M. i ZUK w M. i brak było podstaw do sporządzenia innej mapy na zlecenie R. P., której opracowanie stanowi fałszerstwo. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Objęte skargą rozstrzygnięcie podjęte zostało w postępowaniu wznowionym na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, 4, 5 i 6 kpa. Postanowienie z dnia 3 marca 2014 r. stanowiło podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 kpa), a ponieważ wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony (art. 147 kpa), organ administracji publicznej zobowiązany jest każdorazowo do zbadania, czy podanie o wznowienie pochodzi od strony czy też nie. W stanie faktycznym sprawy dodatkowo podkreślenia wymaga, że przesłanką wznowienia postępowania wskazaną przez skarżącą był m.in. przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Ponieważ bezsporną okolicznością jest, że E. G. nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną Starosty K. z dnia 17 stycznia 2014r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą R. P. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr [...] położonej w M., istota niniejszej sprawy sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy skarżącej przysługuje przymiot strony. W postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę pojęcie strony, o której mowa w art. 28 kpa (każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek), zostało zawężone przez przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), do inwestora oraz właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania z kolei należy rozumieć jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Oznacza to, że inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu są stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, ponieważ postępowanie to dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku. Osoby te są stroną także w postępowaniach nadzwyczajnych, w których kwestionowana jest decyzja o pozwoleniu na budowę. W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalony jest pogląd, że norma wynikająca z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi lex specialis w stosunku do treści art. 28 kpa. Nie oznacza to jednak wyłączenia stosowania tego ostatniego przepisu. Podkreślić bowiem należy, że w postępowaniu o pozwolenie na budowę nadal przymiot strony powiązany jest z istnieniem interesu prawnego lub obowiązku określonego podmiotu, a nie z ich naruszeniem. Postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę nie przestaje być postępowaniem administracyjnym, w którym przymiot strony ustala się w oparciu o istnienie konkretnego, indywidualnego interesu prawnego tj. interesu opartego na przepisach prawa materialnego (art. 28 kpa). Przepis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane nie wprowadza w tym zakresie żadnych odstępstw, w szczególności nie uzależnia przymiotu strony od ustalenia naruszenia tego interesu. Podstawowe znaczenie dla ustalenia interesu prawnego w sprawach o pozwolenie na budowę ma wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu, o którym mowa w cytowanym już wyżej art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Wyznaczenie takiego obszaru winno nastąpić na potrzeby każdej konkretnej sprawy, przy wzięciu pod uwagę funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji budowlanej. Inaczej rzecz ujmując, pojęcie obszaru oddziaływania obiektu jest rekonstruowane w każdym odrębnym postępowaniu prowadzonym dla indywidualnych inwestycji (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2010 r., II SA/Po 673/10, LEX nr 754505, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 546/12, dostępne w CBOSA, pod adresem strony internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl oraz W. Piątek, A. Despot - Mładanowicz, A. Gliniecki, A. Ostrowska, Z. Kostka "Prawo budowlane. Komentarz", Lex Polonica nr 3916025, tezy do art. 28 Prawa budowlanego). Dokonując oceny interesu prawnego skarżącej we wskazanym wyżej postępowaniu organ - uwzględniając rodzaj, charakterystykę oraz położenie budynku gospodarczego na działce nr [...] , którego dotyczy ostateczna decyzja z 17 stycznia 2014r. - wyznaczył obszar oddziaływania obiektu na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.). Wskazując na usytuowanie budynku gospodarczego oraz normy odległościowe z § 12 ust. 1 w powiązaniu z treścią § 12 ust. 4 tego rozporządzenia (zgodnie z którym usytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób, o którym mowa w ust. 1, nie powoduje objęcia sąsiedniej działki budowlanego obszarem oddziaływania obiektu) organ podniósł, że projektowany budynek gospodarczy nie ogranicza zagospodarowania terenu działek nr [...] i [...] , a zatem nie znajdują się one w obszarze oddziaływania inwestycji. Podkreślenia jednak wymaga, że obszaru oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego nie można utożsamiać wyłącznie z zachowaniem przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie ma sporu co do tego, iż ustawowa definicja "obszaru oddziaływania obiektu" z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nie daje podstaw do zawężającego rozumienia tego określenia. Do przepisów odrębnych należą normy różnych dziedzin prawa, w tym: przepisy prawa budowlanego, z zakresu zagospodarowania przestrzennego, ochrony środowiska, czy też prawa energetycznego, a więc wszystkie mające wpływ na sposób zagospodarowania i przeznaczenia terenu. Źródłem interesu prawnego może być norma prawa materialnego nie tylko administracyjnego, ale należąca do każdej gałęzi prawa, w tym do prawa cywilnego, określająca zakres dopuszczalnego ingerowania w wykonywanie prawa własności. Zaznaczyć przy tym należy, że to, iż obiekt budowlany może wprowadzać określone ograniczenie w zagospodarowaniu sąsiedniego terenu wynikające z innych przepisów prawa materialnego nie oznacza jeszcze, że jego realizacja jest niezgodna z tymi przepisami. Udział w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego innych podmiotów jako stron tego postępowania, poza inwestorem, nie jest jednoznaczne z tym, że niemożliwe będzie uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę i że tym samym dochodzi do ograniczenia prawa do zabudowy nieruchomości (zob. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2013 r., II OSK 332/12, LEX nr 1352906). Należy więc przyjąć, że podmioty określone w art. 28 ust. 2 w okolicznościach, w których powstaje uzasadnione prawdopodobieństwo istnienia wpływu projektowanej inwestycji na ich nieruchomość, powinny być stronami postępowania o pozwolenie na budowę takiej inwestycji. W żadnym bowiem wypadku nie można utrudniać właścicielom nieruchomości dochodzenia ich praw właścicielskich w postępowaniu administracyjnym, jakim jest uzyskanie pozwolenia na budowę (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 października 2007 r., II SA/Gd 173/07, LEX nr 490238). Należy również zauważyć, iż za słusznością tej tezy przemawia wykładnia systemowa wewnętrzna, gdyż z podobną sytuacją mamy do czynienia w przypadku, o którym mowa w art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z poglądem, jaki jest powszechnie prezentowany zarówno w orzecznictwie, jak i w literaturze, do wniesienia sprzeciwu oraz nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie jest wymagana pewność co do wystąpienia okoliczności, o jakich mowa w tym przepisie. Organ nie ma więc obowiązku wykazania już na etapie wnoszenia decyzji o sprzeciwie, że zamierzone roboty budowlane spowodują utrwalenie lub zwiększenie ograniczeń albo uciążliwości dla terenów sąsiednich. Zadaniem organu jest jedynie wskazanie przyczyn dojścia przez niego do wniosku, że takie zagrożenie roboty te mogą spowodować. Stwierdzenie takiego prawdopodobieństwa będzie natomiast determinowało organ do nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zapewnienia w tym postępowaniu właścicielom, użytkownikom wieczystym lub zarządcom nieruchomości, na które roboty te mogą oddziaływać w sposób określony w tym przepisie, udziału na prawach strony. Za słusznością powyższej tezy przemawia także treść art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, gwarantującego równą dla wszystkich ochronę prawną własności i innych praw majątkowych. Istotą tej gwarancji jest bowiem to, że ochrona własności i innych praw majątkowych nie może być różnicowana zależnie od rodzaju podmiotu danego prawa, a konieczność ochrony praw osób trzecich jest jedną z podstaw wprowadzenia ustawowych ograniczeń praw inwestora (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i ingerencji organów administracji w proces zabudowy nieruchomości, zarówno na etapie poprzedzającym rozpoczęcie budowy, jak i w jej trakcie oraz po zakończeniu robót budowlanych (por. wyrok TK z dnia 20 kwietnia 2011 r., Kp 7/09, www.trybunal.gov.pl oraz wspomniany wyżej Komentarz Lex Polonica nr 3916025). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podkreślić należy, że dokonując oceny, czy skarżącej przysługuje przymiot strony, organ nie dostrzegł i nie dokonał analizy tego, że już we wniosku o wznowienie postępowania E. G. powoływała się na usytuowanie na działce nr [...] należącej do R. P. studzienki kanalizacyjnej i instalacji kanalizacyjnej stanowiącej własność Gminy M., które w planach Zakładu Usług Komunalnych tej Gminy przewidziane są do obsługi jej nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i [...] . Okoliczność tę potwierdza skierowane do E. G. pismo [...] w M. z 14 kwietnia 2010r. wraz z załączoną do niego mapą sytuacyjno-wysokościową, znajdujące się projekcie budowlanym obejmującym rozbudowę budynku usługowo-mieszkalnego o część usługowo-mieszkalną na działkach nr [...] i [...] w M.. Jak wynika z wniosku o wznowienie postępowania, wobec faktu, że R. P. nie zezwalał na podłączenie instalacji kanalizacyjnej obsługującej nieruchomość skarżącej do tej studzienki, E. G. wystąpiła do Sądu Rejonowego w K. z wnioskiem o ustanowienie służebności gruntowej polegającej na umożliwieniu takiego właśnie podłączenia. W dniu złożenia przez R. P. wniosku w sprawie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr [...] (tj. 21 listopada 2013r.), postępowanie o ustanowienie służebności już się toczyło się pod sygn. I Ns [...] . Wprawdzie z akt sprawy nie wynika, aby Starosta K. wydając w dniu 17 stycznia 2014r. decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą R. P. pozwolenia na budowę miał wiedzę na temat postępowania cywilnego o ustanowienie służebności w miejscu posadowienia projektowanego budynku gospodarczego, jednak to nie zmienia faktu, że E. G. realizowała wówczas roszczenie przysługujące jej na mocy art. 285 i nast. Kc. Zgodnie z art. 285 kc nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa). Nie ulega wątpliwości, że udzielenie R. P. pozwolenia na budowę obiektu budowlanego w miejscu przebiegu wnioskowanej w sprawie I Ns [...] służebności gruntowej, oddziałuje na sposób zagospodarowania nieruchomości skarżącej, gdyż wpływa na to, jak i gdzie będą odprowadzane nieczystości z budynku położonego na działkach nr [...] i [...] . Dodatkowo podkreślić należy, że jak wynika ze znajdującej się w aktach opinii biegłego rzeczoznawcy budowlanego złożonej w sprawie I Ns [...] , "rozwiązaniem najlepszym po każdym względem" jest odprowadzenie ścieków z nieruchomości E. G. do przewodu znajdującego się na działce [...] R. P.. Biegły wskazał również, że okoliczność, iż przewód ten został zasypany nie ma znaczenia, gdyż można go odkopać "bez żadnych trudności" i udrożnić wyłączony fragment kanału, a koszt takich robót jest marginalny, "nieporównywalny do kosztów każdej innej wersji odprowadzenia ścieków z budynku wnioskodawczyni". Biegły stwierdził również, że "opisywana koncepcja podłączenia będzie niewykonalna" w razie realizacji udzielonego pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Wszystkie przytoczone wyżej okoliczności świadczą o tym, że E. G. w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Starosty K. z dnia 17 stycznia 2014r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia R. P. pozwolenia na budowę, miała interes prawny w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, znajdujący swoje oparcie w przepisach prawa cywilnego, na podstawie których toczy się postępowanie przed Sądem Rejonowym w K. sygn. akt I Ns [...] . Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organy obu instancji dokonały w stanie faktycznym sprawy błędnego zastosowania art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, czego konsekwencją była odmowa uznania skarżącej za stronę zarówno w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, zakończonej decyzją z 17 stycznia 2014r., jak i w postępowaniu wznowieniowym. Z tych przyczyn Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 p.p.s.a. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. Uchylenie zaskarżonych decyzji oznacza ponowne rozpoznanie sprawy we wznowionym postępowaniu i rozstrzygnięcie jej na podstawie art. 151 kpa przy uwzględnieniu, że nie można odmówić skarżącej przymiotu strony z tego powodu, że jej nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, wyznaczonym wyłącznie – jak przyjęły organy – przepisami prawa budowlanego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło