II SA/Ke 90/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Marta Bieniek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 marca 2014r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 grudnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia 11 grudnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta S. decyzję z dnia 18 lutego 2013 r. znak: [...] umarzającą postępowanie w sprawie wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 13.08.2010r. do 31.12.2010r. Jak wynika z akt sprawy S. P. złożył w dniu 12.02.2013r. wniosek o wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego za powyższy okres, z tytułu opieki nad niepełnosprawnym synem żony – M. C., przyznany decyzją Kolegium z dnia 24.10.2012r. znak: [...]. Opisaną na wstępie decyzją z dnia 18.02.2013r. organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie wypłaty świadczenia powołując w podstawie prawnej art. 105 § 1 k.p.a. W odwołaniu wnioskodawca podniósł, że na mocy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało mu przyznane przedmiotowe świadczenie i powinno być wypłacone przez MOPS w S. wraz z odsetkami. Wskazał, że Kolegium decyzją z dnia 24.10.2012r. uchyliło decyzję organu I instancji z dnia 10.05.2012r. o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy, wyjaśniło, że decyzją z dnia 24.10.2012r., o której wspomina w odwołaniu jego autor, Kolegium uchyliło decyzję organu I instancji z dnia 10.05.2012r. odmawiającą przyznania S. P. świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 13.08.2010r. do 31.12.2010r. i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. Organ wskazał, że nigdy nie została wydana decyzja przyznająca stronie świadczenie pielęgnacyjne za ww. okres. Sama zaś wypłata świadczeń jest czynnością materialno-techniczną i nie jest rozstrzygana w formie decyzji administracyjnej. Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, ze decyzją z dnia 23.04.2012r. organ I instancji przyznał wnioskodawcy świadczenie pielęgnacyjne na syna żony na okres od 1.01.2012r. do 22.11.2022r. na podstawie wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 9.03.2012r., sygn. I OSK 1982/11, oddalającego skargę kasacyjną od wyroku WSA w Kielcach z dnia 13.07.2011r., sygn. II SA/Ke 416/11. W świetle powyższego, organ odwoławczy uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie organu I instancji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach S. P. zarzucił Kolegium nieuwzględnienie tego, że matka M. C. zrzekła się na rzecz skarżącego świadczenia pielęgnacyjnego z powodu pogorszenia stanu zdrowia. Oznacza to, że decyzję z dnia 19.11.2009r. uchylono bez zgody strony, gdyż strona zrzekła się świadczenia na rzecz męża. Kolegium nie wzięło pod uwagę wniosku z dnia 13.08.2010r., a wzięło pod uwagę wniosek z dnia 10.01.2011r., który skarżący złożył po raz drugi. W skardze przywołano ponadto decyzję Kolegium z dnia 24.10.2012r., które stwierdziło, że wniosek strony należy rozpatrzyć zgodnie z jej żądaniem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżący domaga się wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym synem żony za okres od 13.08.2010r. do 31.12.2010r. W pierwszej kolejności należy zatem podkreślić, że wypłata jakiegokolwiek świadczenia z pomocy społecznej jest czynnością materialno-techniczną, poprzez którą organ administracji publicznej nie rozstrzyga w sposób władczy o prawach i obowiązkach strony. W związku z tym organ nie wydaje decyzji administracyjnej w przedmiocie wypłaty i nie można domagać się wydania takiej decyzji od organu (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 15.11.2011r., sygn. III SA/Kr 1237/10, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21.07.2009r., sygn. IV SA/Gl 930/08, wyroki WSA w Kielcach z dnia 23.01.2013r.: sygn. II SA/Ke 891/12, II SA/Ke 892/12). Czynność materialno-techniczna wypłaty świadczenia może zaś być wyłącznie następstwem dokonania, w trybie procesowym, konkretyzacji przez organ, w formie decyzji administracyjnej, normy prawa materialnego w zakresie uprawnień jednostki mającej w tym interes prawny. Zgodnie bowiem z art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że podstawową formą rozstrzygnięcia sprawy (żądania wnioskodawcy) jest decyzja administracyjna, która jest wynikiem stosowania przez organ prawa. Zatem jedynie konkretyzacja prawa w formie decyzji pozwala na korzystanie z należnych jednostce praw. Z akt sprawy nie wynika aby organ administracji wydał decyzję przyznającą skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawnym synem żony za okres od 13.08.2010r. do 31.12.2010r. Nie doszło zatem do konkretyzacji uprawnień skarżącego przewidzianych przepisami ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.), w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za wymieniony wyżej okres. W obrocie prawnym pozostaje natomiast decyzja z dnia 6.09.2010r., którą organ I instancji odmówił przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 13.08.2010r. do 31.12.2010r. Postanowieniem z dnia 31.10.2010r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Poza sporem jest okoliczność wniesienia w terminie przez skarżącego odwołania od decyzji z dnia 14.01.2011r. odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1.01.2011r. Decyzja Kolegium z dnia 27.04.2011r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 14.01.2011r., została uchylona prawomocnym wyrokiem WSA w Kielcach z dnia 13.07.2011r., sygn. II SA/Ke 416/11. Konsekwencją tego wyroku było wydanie przez organ I instancji decyzji z dnia 23.0.2012r. o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1.01.2011r. do 22.11.2022r. Decyzja Kolegium z dnia 24.10.2012r. znak: [...], na którą powołuje się skarżący, została wydana w następstwie rozpatrzenia przez organ I instancji jego wniosku z dnia 30.04.3012r. o wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 13.08.2010r. do 31.12.2010r. Również w tej decyzji nie doszło do konkretyzacji uprawnienia w postaci przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za ww. okres, ponieważ Kolegium uchylając w całości decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta S. z dnia 10.05.2010r. znak: [...] o odmowie wypłaty wnioskowanego świadczenia, umorzyło postępowanie organu I instancji. Z podniesionych wyżej względów uznać należy, że w obrocie prawnym nie funkcjonuje decyzja ustalająca skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym synem żony za okres od 13.08.2010r. do 31.12.2010r. Dotycząca tego okresu decyzja odmowna z dnia 6.09.2010r. stała się ostateczna na skutek uchybienia przez stronę terminu do wniesienia odwołania. Konsekwencją braku konkretyzacji uprawnienia w ostatecznej decyzji ustalającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego za ww. okres, jest brak możliwości wypłaty przedmiotowego świadczenia w formie czynności materialno-technicznej, która sama w sobie nie rozstrzyga w sposób władczy o prawach strony. Oznacza to, że brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.