II SA/Ke 909/16
WyrokWSA w Kielcach2017-02-15
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Dorota Pędziwilk-Moskal, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, opartego na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydaniu decyzji, czy od dnia poznania jej treści?Ratio decidendi
Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydaniu decyzji, a nie od dnia poznania jej treści. Wystarczające jest posiadanie informacji pozwalających zidentyfikować decyzję i jej przedmiot, umożliwiających sformułowanie żądania wznowienia. Organy administracji są zobowiązane badać zachowanie tego terminu z urzędu, gdyż wszczęcie postępowania po jego upływie stanowi rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
Strona B. M. wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Burmistrza z dnia [...] o pozwoleniu na rozbudowę, twierdząc, że nie brała udziału w tym postępowaniu. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po upływie jednomiesięcznego terminu do jego wniesienia, liczonego od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydaniu decyzji. Strona skarżąca kwestionowała tę interpretację, twierdząc, że poznała treść decyzji dopiero w listopadzie 2012 r. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2017r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Wojewody z dnia [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na rozbudowę I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego [...] kwotę 590,40 (pięćset dziewięćdziesiąt 40/100) złotych, w tym VAT w kwocie 110,40 (sto dziesięć 40/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Postanowieniem z dnia [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu zażalenia B. M., utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...] [...] udzielającą K. L. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o klatkę schodową i zmianę więźby dachowej z płaskiej na stromą, na działce nr ewid. [...].
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wnioskiem z dnia 30.11.2012r. B. M. domagała się wznowienia postępowania i uchylenia ww. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] podkreślając że zakwestionowana decyzja ostateczna została wydana w oparciu o uchyloną wyrokiem Sądu Okręgowego wz dnia 16.09.2005r. umowę notarialną z dnia 6.11.1990r., na mocy której K. L. stała się jedyną właścicielką działki nr ewid. [...].
Postanowieniem z dnia 22.03.2013r. (utrzymanym w mocy postanowieniem Wojewody z dnia 20.06.2013r.) Starosta [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] – z uwagi na uchybienie przez A. M. terminu na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania.
Wyrokiem z dnia 18.12.2013r. o sygn. akt II SA/Ke 708/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił powyższe postanowienia wskazując w uzasadnieniu, że organy obu instancji nie uwzględniły wskazywanej przez stronę przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. B. M. w swym zażaleniu powołała się bowiem na pominięcie jej i rodzeństwa w rozdzielniku decyzji z dnia [...] Zdaniem Sądu, na ostateczne rozstrzygnięcie postępowania wznowieniowego może mieć wpływ uwzględnienie powyższej przesłanki.
Wyrokiem z dnia 24.11.2015r. sygn. akt II OSK 700/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wojewody na powyższy wyrok WSA z dnia 18.12.2013r.
W ponownie prowadzonym postępowaniu pismem z dnia 06.06.2016r. Starosta [...] wezwał A. M. do wskazania terminu, w którym dowiedziała się o decyzji z dnia [...]
W odpowiedzi z dnia 13.06.2016r. strona podała jako datę powzięcia wiadomości o powyższym rozstrzygnięciu rok 2005, wskazując że "z treścią tej decyzji zapoznałam się dopiero w listopadzie 2012r., kiedy to po opłaceniu w kasie Urzędu kwoty 33 zł za wydanie jej kserokopii otrzymałam ją do rąk własnych". W załączeniu do pisma przedstawiła kserokopię dowodu wpłaty za wydanie kserokopii dokumentu z 1995r. z datą 20.11.2012r.
Mając na uwadze powyższe organ I instancji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał w dniu [...] – na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. – postanowienie o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] W uzasadnieniu wskazał, że strona nie zachowała jednomiesięcznego terminu na wniesienie podania o wznowienie postępowania.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła B. M., wskazując na:
- sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego i oparcie istotnych elementów tego postanowienia na domniemaniach faktycznych;
- pominięcie faktu naruszenia zasady oficjalności przez Burmistrza Miasta i Gminy przy wydawaniu decyzji z [...];
- wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, polegającą na tożsamym traktowaniu różnych pojęć logicznych, tj. "wydania decyzji" i znajomość "treści wydanej decyzji".
Wojewoda, utrzymując w mocy zakwestionowane postanowienie, podzielił w całości stanowisko organu I instancji, wskazując że w wyniku przeprowadzenia pierwszej fazy postępowania wznowieniowego prawidłowo ustalono, że nie został zachowany termin do złożenia żądania o wznowienie postępowania wynikający z przepisu art. 148 K.p.a. Jak wynika z akt sprawy wnioskodawczyni w piśmie z dnia 13.06.2016r. jako datę powzięcia wiadomości o decyzji z dnia [...], podaje 2005r., jeśli jednak chodzi o datę poznania treści tej decyzji podaje 20.11.2012r. Tymczasem - jak prawidłowo ustalił organ I instancji - B. M. posiadała wiedzę na temat przysługujących jej praw jako współwłaścicielce działki nr [...] już w 2005r., gdyż z jej powództwa zapadł wyrok Sądu Okręgowego Wydział I Cywilny z dnia 16.09.2005r., orzekający o nieważności umowy notarialnej z 1990r., na podstawie której K. L. była w 1995r. uznawana za jedynego właściciela ww. nieruchomości. Dodatkowo w aktach sprawy znajduje się odpowiedź Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego z dnia 01.08.2011r. na pismo Urzędu Wojewódzkiego z dnia 21.07.2011r. o udzielenie informacji, na podstawie jakiej decyzji dokonano budowy i rozbudowy przedmiotowego budynku na ww. działce. W odpowiedzi organ nadzoru budowlanego wyjaśnił, że budynek mieszkalny położony na działce przy ul. [...] został rozbudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] wydanego przez Burmistrza Miasta i Gminy [...]. Zgodnie z tą decyzją K. L. uzyskała pozwolenie na budowę - rozbudowę domu jednorodzinnego, dobudowę klatki schodowej i zmianę konstrukcji dachowej z dachu płaskiego na wysoki. W rozdzielniku powyższego pisma figuruje B. M. – wobec czego treść ww. odpowiedzi była jej znana już w sierpniu 2011r. i właśnie od daty doręczenia stronie tego pisma biegł, zdaniem organu, przewidziany art. 148 § 2 K.p.a. miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania. Zgodnie bowiem z poglądami doktryny informacja o wydanej decyzji wcale nie musi pochodzić od organu wydającego decyzje, lecz może pochodzić z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie. Podobnie w orzecznictwie przyjmuje się, że istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi informacja.
W konsekwencji Wojewoda zakwestionował twierdzenia B. M. o tym, że o zaistniałej przesłance stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania dowiedziała się dopiero w listopadzie 2012r. Organ stwierdził zarazem, że rozpoczęcie przez inwestora tj. K. L. robót budowlanych było bez wątpienia okolicznością ujawniającą, że roboty prowadzone są na podstawie wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę – z czego wnioskodawczyni musiała wyprowadzić wniosek, że zostało przeprowadzone postępowanie administracyjne, zakończone decyzją o pozwoleniu na budowę, w którym nie brała udziału. Ujawnienie tych okoliczności uzasadniałoby złożenie wniosku o wznowienie postępowania w tamtym okresie, gdyż okoliczności te wprost wskazywały, że w prowadzonej sprawie została wydana decyzja, której B. M. nie doręczono. Ponadto wnioskodawczyni w swoim piśmie z dnia 13.07.2016r. sama poinformowała, że "...o fakcie wydania decyzji z grudnia 1995r. wiedziałam przed rokiem 2012, ale nie można z tego wysnuć wniosku, że znałam jej treść." B. M. nie wykazała przy tym, że jej obecność na nieruchomości, której jest współwłaścicielką, była w tym czasie okresowa, incydentalna - co mogłoby mieć wpływ na możliwość i termin uzyskania informacji o realizowanej na tej nieruchomości inwestycji budowlanej.
Ze względu powyższe organ II instancji przyjął nadto, że termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] biegł od dnia wywieszenia tablicy informacyjnej ujawniającej, że została wydana decyzja o pozwoleniu na rozbudowę. Wskazano przy tym, że co prawda, samo dowiedzenie się o prowadzeniu robót budowlanych nie jest równoznaczne z dowiedzeniem się o istnieniu decyzji zezwalającej na prowadzenie tych robót w rozumieniu art. 148 § 2 K.p.a., to jednak umieszczenie na terenie budowy tablicy informacyjnej jest już okolicznością ujawniającą, że roboty prowadzone są na podstawie wydanej decyzji. Tym samym w niniejszej sprawie nie zaszła jedna z czterech formalnych przesłanek do wznowienia postępowania, ponieważ nie zachowano terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania wynikającego z art. 148 K.p.a. Ponadto - jak wynika z akt sprawy - brak jest dokumentów tj. prawomocnych orzeczeń sądu lub innego organu, stwierdzających sfałszowanie dowodu lub popełnienia przestępstwa. Minął także termin umożliwiający uchylenie decyzji w oparciu o zapisy art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a., ponieważ w myśl art. 146 § 1 K.p.a., uchylenie decyzji z tej przyczyny nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat. Minął również termin umożliwiający uchylenie decyzji w oparciu o zapisy art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., ponieważ w myśl art. 146 § 2 K.p.a., uchylenie decyzji z tej przyczyny nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na postanowienie organu II instancji wniosła B. M., wskazując że:
- błędnie zinterpretowano i zastosowano art. 148 § 2 K.p.a. w zw. z art. 148 § 1 K.p.a.;
- nie zgadza się z utożsamianiem przez Wojewodę dwóch różnych logicznie pojęć, tj. daty wydania decyzji będącej przedmiotem sporu ze znajomością treści tej decyzji i wynikającymi z tego faktu podstawami żądania wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania;
Zdaniem skarżącej organy obu instancji w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny, ale w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wysnuły wnioski sprzeczne z jego treścią i zasadami logiki. W tym zakresie B. M. wskazała, cyt.: "Co z tego, że już w sprawie o stwierdzenie nieważności aktu notarialnego, która zakończyła się prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach w roku 2005 z dnia 16 września, skoro w tamtym postępowaniu treść przedmiotowej decyzji nie została ujawniona. (...) I cóż z tego, że w rozdzielniku pisma PINB [...] z dnia 01.08.2011r., w którym mowa, że dla K. L., nota bene rodzonej siostry mojej, została wydana decyzja zezwalająca na rozbudowę domu spadkowego, skoro jej treść również nie została ujawniona". Co prawda są to, zdaniem strony okoliczności prawdziwe, ale wątpliwe jest "wystąpienie z jakimkolwiek wnioskiem i gdziekolwiek, na podstawie informacji podobnej, jak artykuł w gazecie". Skarżąca podkreśliła, że nie sposób zarzucić stronie, że znała treść decyzji, której nigdy wcześniej przed dniem 20 listopada 2012r. nie otrzymała. Nigdy nie wyraziłaby zgody na rozbudowę domu po rodzicach, ponieważ wie, że sytuacja, w której się obecnie znajduje, byłaby dokładnie taka sama, tzn. nieważna byłaby jej zgoda czy jej brak, a siostra ze swoim synem i tak nigdy nie respektowaliby praw do majątku spadkowego. W niniejszej sprawie od samego początku zostało naruszone prawo, począwszy od notariusza sporządzającego akt notarialny przekazania gospodarstwa rolnego siostrze (który nie uwzględnił praw do części spadku po ojcu, który zmarł wcześniej niż data aktu), a skończywszy na Sądzie Rejonowym, który dokonał działu spadku pomijając prawa do spadku po ojcu wobec jego pozostałych dzieci. Pominięcie w kręgu osób, którym doręczono decyzję z 1995r. było celowym działaniem, gdyż podpisujący to rozstrzygnięcie Zastępca Burmistrza Miasta i Gminy [...] doskonale wiedział, że skarżąca tam właśnie mieszka i jest jeszcze pozostałe rodzeństwo. Końcowo skarżąca wyraziła pogląd, że skoro bezspornym jest, że decyzję otrzymała dopiero w dniu 20 listopada 2011r., a podanie o wznowienie postępowania złożyła w dniu 3 grudnia 2011r., to termin jednomiesięczny został w niniejszej sprawie dotrzymany.
Mając na uwadze powyższe, B. M. wniosła o zmianę postanowienia z dnia 31.08.2016r. i uwzględnienie wniosku o wznowienie postępowania w całości. Z ostrożności procesowej wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organom administracji publicznej do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016.718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani też naruszenia przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Wojewody Świętokrzyskiego, utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...]udzielającej K. L. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o klatkę schodową i zmianę więźby dachowej z płaskiej na stromą, na działce nr ewid. [...].
Zagadnieniem o zasadniczym znaczeniu dla rozpoznania niniejszej sprawy jest kwestia związania Sądu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18.12.2013r. o sygn. akt II SA/Ke 708/13. Stosownie bowiem do art. 153 ustawy p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z tego też względu orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania, w jakim zostało wydane, obejmując zarazem przyszłe (ewentualne) postępowanie administracyjne w sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 1999r. o sygn. akt IV SA 527/97). Jest to szczególnie istotne przy orzeczeniach kasatoryjnych, gdzie w uzasadnieniu wyroku sądu administracyjnego zawarte są wskazania co do dalszego postępowania organów administracji publicznej, jak również ocena prawna ich dotychczasowych działań.
Ze względu na powyższe, zarówno organy orzekające w sprawie niniejszej, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach związani są powołanym wyrokiem (K- II-10 akt administracyjnych), uchylającym uprzednio wydane przez ten organ postanowienie Wojewody z dnia [...] oraz postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że organy obu instancji nie uwzględniły wskazywanej przez stronę przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. B. M. w swym zażaleniu powołała się bowiem na pominięcie jej i rodzeństwa w rozdzielniku decyzji z dnia [...] Zdaniem Sądu, na ostateczne rozstrzygnięcie postępowania wznowieniowego może mieć wpływ uwzględnienie powyższej przesłanki. Sąd wskazał także, że z akt sprawy nie wynika, kiedy skarżąca dowiedziała się o decyzji z [...] i czy termin określony w art. 148 § 2 K.p.a. został dochowany.
Wyrokiem z dnia 24.11.2015r. sygn. akt II OSK 700/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wojewody na powyższy wyrok WSA z dnia 18.12.2013r.
Lektura akt sprawy niniejszej pozwala stwierdzić, że organy zastosowały się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w powołanym wyżej wyroku WSA. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie w ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji pismem z dnia 06.06.2016r. wezwał A. M. do wskazania terminu, w którym dowiedziała się o decyzji z dnia [...]
W odpowiedzi z dnia 13.06.2016r. strona podała jako datę powzięcia wiadomości o powyższym rozstrzygnięciu rok 2005, wskazując że "z treścią tej decyzji zapoznałam się dopiero w listopadzie 2012r., kiedy to po opłaceniu w kasie Urzędu kwoty 33 zł za wydanie jej kserokopii otrzymałam ją do rąk własnych". W załączeniu do pisma przedstawiła kserokopię dowodu wpłaty za wydanie kserokopii dokumentu z 1995r. z datą 20.11.2012r.
Wydając opisane na wstępie rozstrzygnięcia organy przyjęły, że strona nie dochowała terminu do złożenia żądania o wznowienie postępowania wynikającego z art. 148 K.p.a.
Stanowisko organów jest prawidłowe. Sąd rozpoznający sprawę niniejszą podziela ustalenia faktyczne jak również argumentację przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną. Przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania zostały wyczerpująco wyliczone w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 K.p.a. Należy do nich m.in. wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. sytuacja, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jest to przy tym przesłanka, która może stanowić podstawę do wznowienia postępowania wyłącznie na żądanie strony (art. 147 K.p.a.). Zgodnie z art. 148 K.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1), z tym że w przypadku, gdy żądanie oparte jest na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2).
Wniesienie przez stronę podania o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. nie wszczyna automatycznie postępowania wznowieniowego. Stosownie do art. 149 § 1 K.p.a., o wznowieniu postępowania właściwy organ rozstrzyga bowiem w drodze postanowienia, którego wydanie, w myśl art. 149 § 2 K.p.a., stanowi dopiero podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że wydanie postanowienia w kwestii wznowienia odbywa się w tzw. fazie wstępnej postępowania, która ma charakter formalny. Na tym etapie organ nie może natomiast oceniać, czy wskazane przez stronę przyczyny wznowienia faktycznie wystąpiły. Ta kwestia podlega bowiem ocenie dopiero w fazie rozpoznawczej, następującej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Z tego względu, w razie powoływania się w podaniu o wznowienie na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, ustalenia w zakresie pozbawienia skarżącej jej udziału w postępowaniu wobec niedoręczenia jej spornej decyzji mogą być dokonywane dopiero we wznowionym postępowaniu, po jego formalnym wszczęciu postanowieniem, o którym mowa w art. 149 § 1 K.p.a. Natomiast do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, na podstawie art. 149 § 3 K.p.a., może dojść m.in. w sytuacji, gdy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie terminu do jego złożenia.
Jak już wskazano na wstępie, podstawą faktyczną wydania w sprawie niniejszej postanowienia o odmowie wznowienia postępowania było ustalenie, że wniesienie przez skarżącą podania o wznowienie postępowania, opartego o przepis art. 145 § 1 pkt 2 i 4 K.p.a., nastąpiło z uchybieniem jednomiesięcznego terminu określonego w art. 148 K.p.a.
W świetle art. 148 § 2 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. nie budzi wątpliwości, jak trafnie wskazał organ odwoławczy, że za dzień dowiedzenia się przez stronę o decyzji uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jej istnieniu, przy czym elementami istotnymi tej wiedzy - niezależnie od źródła, z którego ona pochodzi - jest fakt wydania decyzji i przedmiot zawartego w niej rozstrzygnięcia.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, iż strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Wystarczy, jeżeli strona posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy (por. wyroki NSA: z dnia 28 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3115/13; z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2828/12 i powołane tam orzecznictwo, wszystkie orzeczenia przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej CBOSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy podkreślić, że powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Artykuł 148 § 2 K.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt I OSK 1663/16). Natomiast organ administracji jest obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2043/12).
W ocenie Sądu, za zgodne z przedstawioną wykładnią, jak i znajdujące potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym zawartym w aktach sprawy, należy uznać stanowisko organów, że podanie o wznowienie postępowania skarżąca złożyła po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o przedmiotowej decyzji.
Lektura akt sprawy niniejszej pozwala podzielić stanowisko organu, że skarżąca posiadała wiedzę co do przysługujących jej praw jako współwłaścicielce nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] już w 2005r., gdyż z jej powództwa zapadł wyrok Sądu Okręgowego Wydział I Cywilny z dnia 16.09.2005r., orzekający o nieważności umowy notarialnej z 06.11.1990r., na podstawie której K. L. została w 1995r. uznana za jedynego właściciela tej nieruchomości. Wskazać również trzeba, że z rozdzielnika pisma Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego z dnia 1.08.2011r. ( K- II- 4) - stanowiącego odpowiedź na pismo Urzędu Wojewódzkiego z dnia 21.07.2011r. o udzielenie informacji, na podstawie jakiej decyzji dokonano budowy i rozbudowy przedmiotowego budynku na ww. działce - wynika jednoznacznie, że treść tego pisma dotyczącego spornej decyzji była skarżącej znana już w sierpniu 2011r. Zarówno w treści skargi jak i na rozprawie strona nie zakwestionowała faktu otrzymania tego pisma.
Zasadne jest również stanowisko organu odwoławczego, że rozpoczęcie przez inwestora robót budowlanych było bez wątpienia okolicznością ujawniającą, że roboty prowadzone są na podstawie wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę, zwłaszcza gdy się zważy na fakt, że strona jest współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości. Trudno zatem przyjąć, że w realiach rozpoznawanej sprawy, z uwagi na wywieszenie tablicy informacyjnej ujawniającej decyzję o pozwoleniu na budowę, fakt wydania decyzji tej decyzji i jej treść nie był stronie już wówczas znany. Z powyższych okoliczności skarżąca musiała wyprowadzić co najmniej wniosek, że zostało przeprowadzone postępowanie administracyjne, zakończone decyzją o pozwoleniu na budowę, w którym nie brała udziału. Warto również zauważyć, że strona w piśmie z dnia 13.07.2016r. poinformowała, że "...o fakcie wydania decyzji z grudnia 1995r. wiedziałam przed rokiem 2012, ale nie można z tego wysnuć wniosku, że znałam jej treść". Trafnie również organ wskazuje, że materiał dowodowy zebrany w sprawie nie zawiera dokumentów stwierdzających sfałszowanie dowodu lub popełnienia przestępstwa.
Ze względu powyższe, organy zasadnie przyjęły, że jednomiesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] nie został zachowany, co uzasadniało wydanie zaskarżonego postanowienia.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
O kosztach orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 250 § 1 ustawy p.p.s.a. w zw. z § 2, § 4 ust. 1 i § 21 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. 2015r. poz. 1805) w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3.10.2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. 2016r. poz. 1715).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło