II SA/Ke 93/23

WyrokWSA w Kielcach2023-02-08

Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Beata Ziomek, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi może ograniczać zakres opieki weterynaryjnej w przypadku zdarzeń drogowych wyłącznie do zwierząt bezdomnych, podczas gdy ustawa o ochronie zwierząt nie zawiera takiego ograniczenia?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy może zostać uznana za nieważną w części, w której ogranicza zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadku zdarzeń drogowych wyłącznie do zwierząt bezdomnych. Ustawa o ochronie zwierząt nie przewiduje takiego zawężenia, a celem przepisu jest zapewnienie pomocy każdemu poszkodowanemu zwierzęciu, niezależnie od jego statusu. Eliminacja słowa "bezdomnych" z § 5 załącznika do uchwały przywraca zgodność z prawem, nie powodując nieważności całego przepisu ani uchwały.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Staszowie wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Szydłowie dotyczącą programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi. Zarzucono istotne naruszenie prawa, w tym brak konsultacji z organizacjami społecznymi oraz zawężenie zakresu programu w odniesieniu do zwierząt objętych opieką, zwłaszcza w kontekście całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadku zdarzeń drogowych. Prokurator domagał się stwierdzenia nieważności uchwały w całości. Organ obrony wskazał na brak organizacji społecznych na terenie gminy i umieszczenie projektu na tablicach ogłoszeń, a także na priorytetowe traktowanie psów i kotów w programie.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 5 w zakresie słowa "bezdomnych" załącznika do zaskarżonej uchwały i oddalił skargę w pozostałej części.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Staszowie na uchwałę Rady Miejskiej w Szydłowie z dnia 30 marca 2022 r. nr XLII/246/2022 w przedmiocie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie gminy I. stwierdza nieważność § 5 w zakresie słowa "bezdomnych" załącznika do zaskarżonej uchwały; II. oddala skargę w pozostałej części. II SA/Ke 93/23 Uzasadnienie Uchwałą z dnia 30 marca 2022 r., nr XLII/24/22, Rada Miejska w Szydłowie, powołując w podstawie prawnej art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2022 r., poz. 559 ze zm.), dalej u.s.g. oraz art. 11 ust. 1 i art. 11a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2022 r., poz. 572), dalej u.o.z. przyjęła "Program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Szydłów na 2022 rok", stanowiący załącznik do uchwały. Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł Prokurator Rejonowy w Staszowie, zarzucając istotne naruszenie prawa, tj.: I. art. 11a ust. 7 pkt 2 u.o.z. w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP w zw. z § 115 oraz § 135 w zw. z § 143 oraz § 149 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. z 2016 r., poz. 283), jak i art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 u.s.g., polegające na niezaczerpnięciu opinii od organizacji społecznych lub dokonania konsultacji w zakresie przyjętej uchwały; II. art. 11a ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 4 ust. 17 u.o.z. w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP w zw. z § 115 oraz § 135 w zw. z § 143 oraz § 149 załącznika do rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", jak i art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 u.s.g., polegające na zawężeniu rodzaju zwierząt domowych objętych zadaniem programu; III. art. 11a ust. 2 pkt 8 u.o.z. w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP w zw. z § 115 oraz § 135 w zw. z § 143 oraz § 149 załącznika do rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", jak i art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 u.s.g., polegające na zawężeniu rodzaju zwierząt domowych objętych zadaniem programu – polegające na zawężeniu rodzajów zwierząt objętych zadaniem programu. W oparciu o powyższe zarzuty Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w całości. W uzasadnieniu Prokurator wskazał, że projekt programu opieki nad zwierzętami nie został przekazany do zaopiniowania podmiotom wskazanym w art. 11a ust. 7 u.o.z., do których miał być obligatoryjnie wysłany z uwagi na dyspozycję art. 11a ust. 7 pkt 2 u.o.z. Zaistniałą sytuację organ tłumaczył tym, że żadne organizacje społeczne nie działają na obszarze gminy. Powyższe wyjaśnienia, zdaniem skarżącego, nie pozwalają przyjąć zasadności podjętego postepowania w ramach przyjętej uchwały. Prokurator przywołując uzasadnienie wyroku WSA w Łodzi w sprawie II SA/Łd 531/21, stwierdził, że w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym w przypadku braku organizacji społecznych działających na obszarze gminy, dla realizacji obowiązku wynikającego z art. 11a ust. 7 u.o.z. konieczne jest umieszczenie projektu programu na stronie internetowej gminy lub w BIP z informacją o możliwości zaopiniowania projektu w zakreślonym terminie. W tym kontekście Skarżący uznał, że stanowisko przyjęte przez Radę Miejską w Szydłowie jest według prawa niedopuszczalne. W ocenie Prokuratora, sposób w jaki został skonstruowany zapis § 4 ust. 3 załącznika do zaskarżonej uchwały jest niedopuszczalny i powoduje jednocześnie konsternacje u czytelnika ww. Programu. Przepis stanowi jasno, że odławianiu podlegają "bezdomne zwierzęta". Zgodnie z definicją w art. 4 ust. 16 u.o.z., zwierzęta bezdomne to zwierzęta domowe lub gospodarskie, zaś definicję zwierząt domowych zawiera art. 4 ust. 17 u.o.z. i nie stanowi ona, że zwierzęta domowe to tylko psy i koty. Skarżący powołał się przy tym na stanowisko WSA w Kielcach wyrażone w wyroku z 11 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Ke 1030/20 zgodnie z którym: "nieuprawnione jest zawężanie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt wyłącznie do zwierząt domowych (lub wybranych spośród nich) w odniesieniu do zadań, które mają zostać określone w programie jako dotyczące wszystkich zwierząt domowych". Tym samym uznał, że obejmowanie działaniami programu "w szczególności" bezdomnych psów, a bezdomne koty jedynie w określonych przypadkach, nie jest zasadne i zgodne z prawem. W odniesieniu do § 5 załącznika do zaskarżonej uchwały skarżący uznał, że lokalny prawodawca ponownie dokonał zawężenia zakresu działania Programu poprzez ograniczenie go jedynie do bezdomnych zwierząt, gdzie przepis stypizowany w art. 11a ust. 8 u.o.z. stanowi jasno, że całodobowej opiece weterynaryjnej w przypadku zdarzeń drogowych podlegają zwierzęta, a nie tylko zwierzęta bezdomne. Podsumowując, jak stwierdził Prokurator, uchwała dotycząca przyjęcia "Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Szydłów" godzi w zasadę praworządności ujętą w Konstytucji, a także bezsprzecznie wychodzi poza granicę upoważnień zawartych w art. 11a u.o.z., który to zgodnie z § 135 rozporządzenia jest podstawą i wyznacznikiem granicy kompetencji lokalnego prawodawcy. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy Szydłów wniósł o jej oddalenie. Organ zwrócił uwagę, że projekt Programu został umieszczony na tablicach ogłoszeń, co nie potwierdza tezy Skarżącego dotyczącej zaniechania konsultacji tego Projektu z podmiotami. Zdaniem organu, taki sposób jest wystarczający, tym bardziej, że na terenie nie działają organizacje, z którymi można by było przeprowadzić konsultacje. W uzasadnieniu podniesiono, że § 4 ust. 3 zaskarżonej uchwały nie narusza prawa w sposób istotny, poprzez wskazanie zadań priorytetowych Programu. W zakwestionowanym przepisie uznano za priorytetowe, odławianie bezdomnych psów i kotów, w celu uwypuklenia tych obowiązków gminy, które z punktu widzenia ustawodawcy są dla realizacji celów ustawy najważniejsze. Tak dokonana gradacja nie świadczy o tym, że inne zadania z tego obszaru nie będą przez organy samorządu gminnego realizowane. Tego rodzaju sformułowania nie nakładają na adresatów uchwały żadnych praw i obowiązków, nie pozbawiają jednocześnie nikogo praw przysługujących, mieszcząc się w granicach delegacji ustawowej upoważniającej organ stanowiący gminy do uchwalania norm natury programowej. Organ stwierdził, że Program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt nie tylko określa wykonywane przez gminę zadania w tym zakresie, pełni również istotną rolę informacyjną i w tym sensie dokonanie pewnego uwypuklenia - nie przesądza o nieważności uchwały w całości. W odniesieniu do kwestii zawężenia rodzaju zwierząt objętych programem, w przypadku wypadków drogowych, do zwierząt bezdomnych podniesiono, że ustawa o ochronie zwierząt nie zawiera definicji pojęcia "zwierzę". W sytuacji zdarzenia drogowego z udziałem zwierzęcia i konieczności udzielenia mu pomocy lekarskiej, nie będzie zachodzić konieczność przeprowadzania ustaleń, czy zwierzę posiada właściciela lub czy pozostaje pod opieką innej osoby, gdyż takie postępowanie może doprowadzić do tego, że opieka taka nie będzie zwierzęciu udzielona. Na uwadze należy mieć natomiast, że w oparciu o art. 1 ust. 3 u.o.z. organy administracji publicznej zobowiązane są podejmować działania na rzecz ochrony zwierząt, a z kolei art. 5 u.o.z. wskazuje, że każde zwierzę wymaga humanitarnego traktowania. Z powyższego wynika zatem, że do zadań Gminy należy zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem wszystkich zwierząt niezależnie od tego, czy ma ono właściciela, czy jest możliwość jego ustalenia, czy jest to zwierzę domowe, gospodarskie czy wolno żyjące (dzikie). W tym kontekście, użyte sformułowanie odnoszące się do zwierząt bezdomnych, nie świadczy o tym, iż zadanie to nie będzie realizowane. Nie można tym samym uznać powyższego naruszenia, za naruszenie istotne powodujące nieważność całej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest częściowo zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259), dalej "Ppsa", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 5 tej ustawy, kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Na podstawie art. 53 § 3 Ppsa prokurator jest uprawniony do wniesienia skargi, przy czym w przypadku skargi na akty prawa miejscowego nie jest ograniczony jakimkolwiek terminem. W kwestii, czy program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt należy kwalifikować jako akt prawa miejscowego, w najnowszym orzecznictwie wyraźnie dominuje pogląd o zaliczeniu uchwał w tym przedmiocie do aktów prawa miejscowego. Najszerzej wypowiedział się w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 czerwca 2017 r. sygn. II OSK 1001/17. Program opieki nad zwierzętami ma istotne znaczenie informacyjne dla mieszkańców, którzy mogą się dowiedzieć z niego kto na terenie gminy prowadzi schronisko, gospodarstwo rolne, czy też jest podmiotem zobowiązanym do całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadku zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt. Systemowo poprawna, a celowościowo właściwa jest taka wykładnia przepisu art. 11a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, zgodnie z którą odczytuje się zawarte tam upoważnienie jako kompetencje rady gminy do podjęcia uchwały w formie aktu prawa miejscowego (por. J. Bobrowicz, "Kwalifikacja aktu normatywnego jako aktu prawa miejscowego - na przykładzie uchwały w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi i zapobiegania bezdomności zwierząt", Administracja, Teoria, Dydaktyka, Praktyka - z 2012 r. Nr 4, s. 44). Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwały organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4). Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por.: Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd Terytorialny 2001/1-2, s. 101-102). Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić więc tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest zaś konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 Kpa. Dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały należy mieć też na uwadze zasadę praworządności, wynikającą z art. 7 Konstytucji RP. Wymaga ona, aby materia regulowana wydanym aktem prawa wynikała z upoważnienia ustawowego, nie przekraczała zakresu tego upoważnienia, ale także realizowała wszystkie obowiązki z upoważnienia tego wynikające. Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP, organy samorządu terytorialnego wydają akty prawa miejscowego, obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. Akty prawa miejscowego, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa o ograniczonym zasięgu terytorialnym (art. 87 ust. 2), są aktami normatywnymi niższego rzędu, które powinny być zgodne z aktami prawnymi wyższego rzędu. Organ uchwałodawczy gminy ma zatem obowiązek przestrzegać zakresu upoważnienia udzielonego w ustawie w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów. W rozpoznawanej sprawie delegację ustawową dla podjęcia zaskarżonej uchwały stanowił art. 11a u.o.z. Przepis ten w ust. 1 upoważnia radę gminy, wypełniającą obowiązek, o którym mowa w art. 11 ust. 1, do określenia, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. W ust. 2 wskazano, że program ten obejmuje w szczególności: 1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt; 2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie; 3) odławianie bezdomnych zwierząt; 4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt; 5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt; 6) usypianie ślepych miotów; 7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich; 8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt. Program, o którym mowa w ust. 1, zawiera wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na jego realizację oraz sposób wydatkowania tych środków. Koszty realizacji programu ponosi gmina (ust. 5). Trafny okazał się zarzut skargi dotyczący przekroczenia ustawowego w § 5 załącznika do zaskarżonej uchwały. W zapisie tym wskazano konkretny podmiot zapewniający całodobową opiekę weterynaryjną w przypadku zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt, jednak opiekę tę ograniczono tylko do zwierząt bezdomnych, mimo, że kompetencja do takiego ograniczenia nie wynika z art. 11a ust. 2 pkt 8 uoz. Należy zauważyć, że program uchwalany na podstawie art. 11a ust. 1 uoz, dotyczy głównie zwierząt bezdomnych, a w zakresie wskazanym przez ustawodawcę także innych zwierząt (wyrok NSA z 17 kwietnia 2019 r., II OSK 1503/17). Przepis ten wymóg zapewnienia opieki odnosi do wszystkich zwierząt, w tym również do zwierząt posiadających właściciela oraz dzikich. Zdaniem sądu, ratio legis tego przepisu jest takie, aby każde poszkodowane zwierzę znalazło natychmiastową pomoc lekarską bez zwłoki wynikającej np. z konieczności poszukiwania właściciela (np. zwierzę, podróżujące z właścicielem, który w wyniku wypadku drogowego, trafił do szpitala). Trzeba podkreślić, że zgodnie z art. 11a ust. 1 u.o.z. rada obowiązana jest do uchwalenia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, a zatem celem programu jest nie tylko zapewnienie opieki zwierzętom bezdomnym, ale również zapobieganie bezdomności zwierząt, do której może dojść w przypadku pozostawienia zwierząt innych niż zwierzęta bezdomne, poszkodowanych w wyniku zdarzeń drogowych – samym sobie. Z tego względu, skoro ustawodawca w art. 11a ust. 2 pkt 8 u.o.z. nie określił wprost, że zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt ma dotyczyć wyłącznie bezdomnych zwierząt, Rada nie jest uprawniona do dokonania takiego zawężenia (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2019 r., II OSK 1503/17). Nieuprawnione jest zatem zawężanie w tym zakresie programu wyłącznie do zwierząt bezdomnych w odniesieniu do zadań, które – jak wymaga tego ustawa – mają zostać określone w programie jako dotyczące wszystkich zwierząt. W ocenie Sądu jednak doprowadzenie zapisów uchwały do stanu zgodnego z prawem nie wymagało stwierdzenia nieważności całego § 5 załącznika do kwestionowanej uchwały. Należy zauważyć, że wyeliminowanie z treści ww. paragrafu słowa określającego zwierzęta tj: "bezdomnych", pozwala na zachowanie zarówno sensu tego postanowienia, jak i zapewnia objęcie ww. Programem całej materii prawnej przewidzianej dla rady gminy do regulacji w ramach upoważnienia ustawowego zawartego w art. 11a ust. 1 u.o.z. Tym samym nie można zarzucić organowi niewyczerpania delegacji ustawowej, co uzasadniałoby konieczność stwierdzenia nieważności całej zaskarżonej uchwały. Eliminacja tego fragmentu § 5 pozwoli na przyjęcie, że sposób realizacji określonych w nim zadań odnosi się ogólnie do zwierząt, a nie tylko do zwierząt bezdomnych. Na uwzględnienie nie zasługuje natomiast zarzut naruszenia art. 11a ust. 7 pkt 2 u.o.z., zgodnie z którym projekt programu, o którym mowa w ust. 1, wójt (burmistrz, prezydent miasta) najpóźniej do dnia 1 lutego przekazuje do zaopiniowania organizacjom społecznym, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, działającym na obszarze gminy. Jak już wcześniej podniesiono, stosownie do treści art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwały organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Oznacza to, że tylko sprzeczność z prawem może prowadzić do stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy. Stwierdzenie nieważności może nastąpić więc tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z konkretnym przepisem; naruszenie prawa nie może być dorozumiane, nie może też być wyprowadzane w drodze analogii czy też oceny racjonalności (czy jej braku) rozwiązań prawnych. Tymczasem żaden przepis, w tym art. 11a ust. 7 pkt 2 u.o.z., jak dotąd nie obliguje prawodawcy gminnego do zamieszczania na stronie internetowej gminy, czy w BIP informacji o możliwości zaopiniowania projektu programu w określonym terminie. Skarżący również nie wskazał takiej regulacji, odwołując się do orzecznictwa sądowego, którego pogląd – niezależnie od jego słuszności – nie stanowi samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały stosownie do art. 91 ust. 1 u.s.g., a może być co najwyżej rozpatrywany jako postulat o charakterze de lege ferenda pod adresem ustawodawcy. Jeżeli według argumentacji organu, na terenie Gminy Szydłów nie działają organizacje społeczne, których celem statutowym jest ochrona zwierząt, zaś projekt zaskarżonej uchwały zawierającej Program został umieszczony na tablicach ogłoszeń, to nie sposób zarzucić prawodawcy gminnemu istotnego naruszenia art. 11a ust. 7 pkt 2 u.o.z. poprzez brak zamieszczenia na stronie internetowej gminy czy w BIP informacji o możliwości zaopiniowania projektu programu, w sytuacji gdy przepis ten takiego obowiązku nie wprowadza. Nadto, skarżący Prokurator nie wskazał w skardze żadnej konkretnej organizacji, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt na terenie Gminy Szydłów. Chybiony jest również zarzut opisany w punkcie II skargi dotyczący zawężenia rodzaju zwierząt domowych objętych zadaniem programu poprzez, jak wynika z uzasadnienia tego zarzutu: obejmowania działaniami programu "w szczególności" bezdomnych psów, a bezdomne koty jedynie w określonych przypadkach. Zauważyć należy, że kwestionowany w § 4 ust. 3 programu przepis znajduje się w § 4 zatytułowanym: "Odławianie bezdomnych zwierząt". W ust. 1 określono: "Odławianiem zostaną objęte zwierzęta bezdomne pozostawione bez opieki, w stosunku do których nie ma możliwości ustalenia ich właściciela lub innej osoby, pod której opieką dotychczas pozostawały, a w szczególności chore lub zagrażające zdrowiu, życiu i bezpieczeństwu ludzi"; regulacja w ust. 2 dotyczy sposobu odławiania zwierząt bezdomnych; w ust. 4 wskazano podmiot zajmujący się odławianiem zwierząt bezdomnych; w ust. 5 wskazano miejsce i sposób postępowania z odłowionymi zwierzętami bezdomnymi. W § 4 ust. 3 załącznika do zaskarżonej uchwały Rada Miejska postanowiła, że "Ze względu na znikome zjawisko bezdomności kotów odławianiu podlegać będą w szczególności bezdomne psy. Odławianie kotów odbywać się będzie jedynie w przypadkach uzasadnionego zagrożenia ich zdrowia i życia". Nie może budzić wątpliwości, że zaskarżony zapis § 4 ust. 3 programu należy interpretować łącznie z pozostałymi zapisami § 4. Zgodnie z regułami wykładni systemowej, nie należy interpretować przepisów tak, aby były one sprzeczne z innymi przepisami prawa. Reguły tej wykładni pozwalają na ustalenie sensu przepisu wykładanego tak, aby jego rozumienie było spójne z regulacjami zawartymi w innych przepisach. Z powyższego wynika zatem, że w świetle § 4 zatytułowanego "Odławianie bezdomnych zwierząt", całość zawartej w nim regulacji odnosi się zwierząt bezdomnych. Obowiązkowi wyłapywania podlegają więc bez wyjątku wszystkie zwierzęta bezdomne. Lokalny uchwałodawca poprzez zapis w kwestionowanym § 4 ust. 3 uwypuklił ten obowiązek w szczególności do bezdomnych psów i kotów, co nie jest niezgodne z żadnym przepisem ustawy o ochronie zwierząt. Taki sposób wyszczególnienia nie świadczy o tym, że tylko wymienione w im zwierzęta będą podlegać obowiązkowemu wyłapywaniu. Trafnie podnosi organ, że tego rodzaju sformułowania nie nakładają na adresatów uchwały żadnych praw i obowiązków, nie pozbawiają jednocześnie nikogo praw przysługujących, mieszcząc się w granicach delegacji ustawowej upoważniającej organ stanowiący gminy do uchwalania norm natury programowej. Skoro Gmina uznaje, że na jej terenie priorytetowym zadaniem jest odławianie bezdomnych psów, natomiast co do bezdomnych kotów – tylko w przypadku uzasadnionego zagrożenia ich zdrowia lub życia, to trudno doszukać się w tym zakresie istotnego naruszenia prawa, w sytuacji, gdy co do zasady delegacja ustawowa w odniesieniu do zadania przewidzianego w art. 11a ust. 2 pkt 3 u.o.z. została wykonana. Przywołany dla uzasadnienia powyższego zarzutu wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach sygn. akt II SA/Ke 1030/20 dotyczy zawężenia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi w odniesieniu do zadań wymienionych w art. 11 a ust. 3 i 5 u.o.z. wyłącznie do zwierząt domowych, a zatem innej sytuacji niż określona w § 4 ust. 3 niniejszego Programu. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność § 5 w zakresie słowa " bezdomnych" załącznika do zaskarżonej uchwały, na podstawie art. 147 § 1 Ppsa, natomiast w pozostałej części oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło