II SA/Ke 97/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Armański, Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 27 stycznia 2025 r. znak: SKO.PS-80/86/15/2025 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję. II SA/Ke 97/25 Uzasadnienie Decyzją z 27 stycznia 2025 r., znak: SKO.PS-80/86/15/2025, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, po rozpatrzeniu odwołania A. M., utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy K. decyzję z 17 grudnia 2024 r., znak: OPS.5140.58.2024, o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad S. K., który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Po rozpatrzeniu wniosku A. M. z 18 listopada 2024 r. organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z 17 grudnia 2024 r. W odwołaniu wnioskodawczyni podniosła, że jej mąż S. K. wymaga codziennej opieki, ponieważ w dużej mierze jest niezdolny do samodzielnej egzystencji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w świetle art. 63 ust. 1-3 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym organ prowadzący postępowanie w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego i rozpatrujący po 31 grudnia 2023 r. wniosek o ustalenie prawa do tego świadczenia w pierwszej kolejności musi ustalić, czy stronie będzie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, oraz czy co najmniej na dzień 31 grudnia 2023 r. spełnione są przesłanki przyznania świadczenia wskazane w art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ("u.ś.r.") w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Kolegium ustaliło, że S. K. zgodnie z orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z 29 października 2024 r. został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy i niezdolnego do samodzielnej egzystencji do 31 października 2027 r. Jako datę powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji wskazano: "trwa nadal". Organ wskazał, że wnioskodawczyni, na podstawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 27 grudnia 2022 r., znak: SKO.41/5236/OS/2022, była uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki na mężem na okres do 30 września 2024 r. W dniu 18 listopada 2024 r. złożyła wniosek, który jest kontynuacją wcześniej otrzymywanego świadczenia. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 38/13 oraz stosowne orzecznictwo sądów administracyjnych, organ wyjaśnił, że nie jest dopuszczalne, jak to uczynił organ I instancji, oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej podstawie, że niepełnosprawność nie powstała przed 18 lub 25 rokiem życia, tj. w wieku określonym w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Kolegium zakwestionowało natomiast oświadczenie wnioskodawczyni, która podała, że zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym od 22 marca 2020 r. Tymczasem ustalono, że wnioskodawczyni figuruje w rejestrach wymiarowych z gruntów stanowiących gospodarstwo rolne, posiada grunty o pow. 1,7896 ha fiz., co stanowi 1,4540 ha przel., jest zarejestrowana z krajowym systemie informatycznym ARiMR jako producent rolny. W ramach kampanii na 2024 r. nie złożyła wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Dodatkowo mąż wnioskodawczyni posiada na terenie gminy K. gospodarstwo rolne o pow. 5,184 ha fiz., tj. 6,0055 ha przel. – wg stanu na 31 grudnia 2023 r. Również jest zarejestrowany w systemie ARiMR jako producent rolny. W ramach kampanii na 2024 r. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Ponadto, z decyzji Burmistrza MiG K. z 26 sierpnia 2024 r. wynika, że strona w 2024 r. korzystała ze zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. W dniu 18 listopada 2024 r. wnioskodawczyni oświadczyła, że w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem nie pracuje w gospodarstwie rolnym, a w pracach w tym gospodarstwie pomagają jej rodzice. Organ wskazał, że w świetle art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, art. 3 pkt 6 u.ś.r. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym nie sposób przyjąć, aby wnioskodawczyni zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym z dniem 22 marca 2020 r., albowiem jest zarejestrowana w ARiMR jako producent rolny, a w 2024 r. ubiegała się o wsparcie dla rolników w postaci zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego i taka pomoc otrzymała. Ponadto, podała, że w gospodarstwie rolnym pomagają jej rodzice, co oznacza, że gospodarstwo jest cały czas uprawiane – użytkowane. Wnioskodawczyni nie zrezygnowała więc z aktywności zawodowej, a tym samym nie spełniła przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. W skardze o tut. Sądu A. M. nie precyzując kierunku rozstrzygnięcia podniosła, że nie pracuje w polu, ani go nie użytkuje. Pracuje na nim i użytkuje je rodzina męża. Do pola ma 200 km w obie strony i jest niemożliwe, aby na nim pracowała. Zwrot podatku akcyzowego pobrała, ponieważ ma auto na olej napędowy i nie ma zakazu, żeby mieć takie auto i składać wniosek o zwrot akcyzy. Nie jest więc prawdą, że pracuje w polu w M., pow. K. Jeśli zaś chodzi o jej pole, to jest to zalesiona pozostałość, a nie użytek. Nie jest też prawdą, że w polu pracuje jej mąż. Ma on obie nogi chore, wstawione płyty, nie może się schylać i dźwigać. Skarżąca sprawuje nad nim opiekę całodobową. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie 26 marca 2025 r. skarżąca wyjaśniła, że gospodarstwo rolne w K. o pow. 1,7896 ha, które na nią figuruje nie jest od ok. 4 lat uprawiane. Grunt jest porośnięty samosiejkami drzew i w tej chwili jest to las. Nigdy nie brała do tego gruntu dopłat, ostatnio brała je jej matka ponad 4 lata temu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Na wstępie należy wyjaśnić, że z dniem 1 stycznia 2024 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. poz. 1429 ze zm.), wprowadzając w art. 43 zmiany w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (dalej jako "u.ś.r."), w tym również w zakresie świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 63 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym, osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4. Natomiast art. 63 ust. 3 cyt. ustawy przewiduje, że osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności. W rozpoznawanej sprawie skarżąca miała ustalone, na mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 27 grudnia 2022 r., prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem na okres do 30 września 2024 r. W dniu 29 października 2024 r. mąż skarżącej uzyskał nowe orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji, a wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został złożony 18 listopada 2024 r. W tej sytuacji zastosowanie mają zasady obowiązujące do 31 grudnia 2023 r. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Organ I instancji odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na brak spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1b uśr. Przepis ten stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Tymczasem w niniejszej sprawie stopień niepełnosprawności ojca skarżącej został ustalony ze wskazanie, że nie da się ustalić od kiedy niepełnosprawności istnieje. W tym miejscu należy stwierdzić, że wobec wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, bez znaczenia pozostaje wiek, w którym niepełnosprawność ojca skarżącego powstała, a istotne jest, że występuje ona w stopniu znacznym. Została zatem spełniona przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, dotycząca sytuacji osoby wymagającej opieki. Przedwczesna jest również odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wskazana przez organ odwoławczy. Ustawodawca w art. 63 ust. 2 i 3 u.ś.r. ustalił zasady ochrony praw nabytych dla osób, którym wcześniej przyznano prawo do przedmiotowego świadczenia. Przepisy te miały na celu zapewnienie stabilności i przewidywalności prawa. Zasada ochrony praw nabytych zapewnia ochronę praw podmiotowych, zarówno publicznych jak i prywatnych nabytych w drodze skonkretyzowanych decyzji, przyznających świadczenia, jak i praw nabytych in abstracto (zgodnie z ustawą przed zgłoszeniem wniosku o ich przyznanie), a także ekspektatyw maksymalnie ukształtowanych, tj. takich, które spełniają wszystkie zasadnicze przesłanki ustawowe nabycia praw pod rządami danej ustawy bez względu na stosunek do nich późniejszej ustawy (por. Trybunał Konstytucyjny: orzeczenie z 11 lutego 1992 r. sygn. K 14/91 i wyrok z 22 czerwca 1999 r. sygn. K 5/99). Powyższa zasada sprowadza się do takiego nakazu stanowienia i stosowania prawa, by obywatel mógł układać swoje sprawy w zaufaniu, że nie naraża się na skutki prawne, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania decyzji (por. wyrok TK z 2 czerwca 1999 r. sygn. K 34/98). Przepisy art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniu wspierającym urzeczywistniają zatem zasadę demokratycznego państwa prawnego, wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP oraz zasadę praworządności z art. 7 Konstytucji RP, których rozwinięcie zawarte zostało w art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. O ile ustalenia faktyczne wskazują, że wniosek skarżącego jest kontynuacją prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i nie zaszły zmiany w okolicznościach faktycznych uzasadniających przyznanie dotychczasowego świadczenia, odmowa ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie ma racji bytu. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z 27 grudnia 2022 r. przyznało skarżącej świadczenie pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem do 30 września 2024 r. We wniosku z 18 listopada 2024 r. skarżąca, świadoma odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie, oświadczyła, że zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym od 22 marca 2020 r., a więc przed decyzją Kolegium w Lublinie. W tej sytuacji odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego byłaby uzasadnione wyłącznie w razie wykazania przez organ, że po wydaniu decyzji Kolegium w Lublinie zaistniały okoliczność wskazujące, że skarżąca, wbrew oświadczeniu z 18 listopada 2024 r. nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Zgodnie z art. 17b ust. 1 u.ś.r. w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio: 1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego; 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (art. 17b ust. 2). Dowodem zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego jest zatem w świetle art. 17b ust. 2 u.ś.r. stosowne oświadczenie złożone przez rolnika, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Taka forma dowodzenia podstawowej przesłanki przyznania świadczenia została wprowadzona z uwagi na specyficzny charakter pracy rolnika. Z oczywistych względów nie ma w tym przypadku innych dokumentów, wskazujących na rezygnację z aktywności zawodowej, tak jak w przypadku osób rezygnujących zatrudnienia na podstawie stosunku pracy. Ułatwienie dowodowe nie oznacza jednak, że oświadczenie rolnika nie podlega weryfikacji przez organ orzekający w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Takie założenie byłoby sprzeczne z podstawowym obowiązkiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością (zasada prawdy obiektywnej). Nie przeczy temu również fakt, że oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej (por. wyrok WSA w Lublinie z 30 marca 2022 r., sygn. II SA/Lu 99/22). W rezultacie, organ powinien dokonać ustalenia, czy wnioskodawca zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego z uwzględnieniem treści art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a zatem ocenić, czy okoliczność zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego została udowodniona, w oparciu o całokształt dowodów zgromadzonych w toku postępowania. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 stycznia 2015 r., sygn. I OSK 905/14, "samo posiadanie lub własność gospodarstwa nie mogą być kwalifikowane jako jego prowadzenie, jeżeli nie wiąże się z nimi wykonywanie określonej działalności rolniczej". Wniosek taki wynika wprost z legalnej definicji "rolnika" w art. 6 pkt 1 ustawy z 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, która posiadanie lub własność gospodarstwa sytuuje jako jeden z elementów pojęcia rolnika, jak i - na przykład - z domniemania zawartego w art. 38 pkt 1, sprowadzającego się do stwierdzenia, że właściciel gruntów prowadzi działalność rolniczą. Nie ma wątpliwości, że domniemanie takie nie byłoby potrzebne, gdyby sama własność gospodarstwa wystarczała do uznania właściciela za rolnika". Stosownie do art. 2 pkt 25 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023 - 2027 (w chwili składania wniosku przez skarżącą Dz.U. z 2023 r., poz. 412 ze zm.) użyte w ustawie określenie "rolnik" oznacza rolnika w rozumieniu art. 3 pkt 1 rozporządzenia 2021/2115, którego gospodarstwo jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czyli "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym stosowania Traktatów, określonym w art. 52 Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 349 i 355 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), oraz które prowadzą działalność rolniczą określoną przez państwa członkowskie zgodnie z art. 4 ust. 2 niniejszego rozporządzenia. Działalność rolnicza (art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 2021/2115) oznacza: działalność umożliwiającą przyczynianie się do dostarczania dóbr prywatnych i publicznych poprzez co najmniej jedno z poniższych działań: a) wytwarzanie produktów rolnych obejmujące działania takie jak chów zwierząt lub uprawa, w tym w drodze użytkowania torfowisk - przy czym produkty rolne oznaczają produkty wymienione w załączniku I do TFUE, z wyjątkiem produktów rybołówstwa - a także bawełnę i zagajniki o krótkiej rotacji; b) utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy, bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza użycie zwykłych metod rolniczych i zwykłego sprzętu rolniczego. W rozpoznawanej sprawie organ skupił się na okoliczności przyznania skarżącej zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Istotnie, zwrot podatku akcyzowego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej przysługuje wyłącznie w przypadku wykorzystania oleju napędowego oznaczonego kodem CN 2710 19 43 do 2710 19 48, kodem CN 2710 20 11 do CN 2710 20 19 oraz kodem CN 3826 00 do produkcji rolnej, o czym świadczy treść art. 1 tej ustawy. Uzyskanie zatem zwrotu podatku akcyzowego za dany rok co do zasady wskazuje, że konkretny podmiot pozostawał w tym okresie czynnym zawodowo rolnikiem, co wyklucza możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia. Organ nie wyjaśnił jednak należycie innych okoliczności mogących mieć wpływ na ustalenie, czy skarżąca rzeczywiście jest czynnym zawodowo rolnikiem, skoro w 2022 r. uzyskała prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, a zatem musiała spełniać warunki do jego ustalenia. Z akt sprawy wynika, że do skarżącej należą grunty położone na terenie gminy K., o pow. 1,7896 ha fiz. W 2024 r. skarżąca nie złożyła jednak wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Z treści skargi oraz wyjaśnień na rozprawie wynika, że grunty te są od ok. 4 lat nieuprawiane, porośnięte samosiejkami. Uprawiane są natomiast grunty męża skarżącej w powiecie k. W 2024 r. S. K. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Trudno jednak zasadnie twierdzić, że skarżąca prowadzi to gospodarstwo, skoro znajduje się ono ok. 100 km od jej miejsca zamieszkania (wg oświadczenia skarżącej, wg Google Maps odległość K. – K. to ok. 80-83 km w zależności od trasy). Niekwestionowane przy tym jest, że skarżąca sprawuje nad mężem całodzienną opiekę. Z wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca z uwagi na tę opiekę nie jest w stanie podjąć pracy zarobkowej w jakimkolwiek wymiarze i formie ((k. 21 akt adm.). Trudno więc sobie wyobrazić, że byłaby w stanie prowadzić jeszcze gospodarstwo rolne w znacznej odległości od miejsca zamieszkania. Trudno odmówić racjonalności podnoszonym przez skarżącą argumentom, w sytuacji, gdy skarżąca konsekwentnie utrzymuje, że nie prowadzi gospodarstwa rolnego. Samo ustalenie, że skarżąca otrzymała zwrot podatku akcyzowego nie przesądza tego, że w dacie złożenia wniosku nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego. Niewykluczone, że zwrot podatku akcyzowego nie powinien jej przysługiwać. Organy powinny szczegółowo wyjaśnić, czy skarżąca faktycznie prowadzi gospodarstwo rolne, czy też nie i ewentualnie kiedy zaprzestała jego prowadzenia w tym znaczeniu, jakie przedstawiono wyżej. Należałoby ustalić, w jakim stanie znajdują się grunty skarżącej w K., czy rzeczywiście nie jest na nich prowadzona żadna gospodarka rolna, przesłuchać członków rodziny pomagającej mężowi w prowadzeniu gospodarstwa w K. na okoliczność, czy skarżąca w jakikolwiek sposób uczestniczy w jego prowadzeniu. Zaniechanie wyjaśnienia tych kwestii w sposób niepozostawiający wątpliwości świadczy o naruszeniu przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Przedstawione wyżej okoliczności pozwalają uznać stanowisko Kolegium, kwestionujące okoliczność zaprzestania przez skarżącą prowadzenia gospodarstwa rolnego, za co najmniej przedwczesne. Podkreślić należy, że prawodawca nie zdefiniował pojęcia "zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym", lecz przyjmuje się, że ten brak prowadzenia gospodarstwa rolnego związany jest z kryterium faktycznego działania i rzeczywistych korzyści. W sytuacji gdy organy kwestionują przyjęty w tym zakresie przez ustawodawcę dowód w postaci składanego przez ubiegającego się o świadczenie pielęgnacyjne pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, to muszą przeprowadzić w tym przedmiocie należyte postępowanie wyjaśniające, które w sposób jednoznaczny wykaże, że oświadczenie to nie jest zgodne z prawdą, tym bardziej, że skarżąca miała już przyznane świadczenie pielęgnacyjne. W toku ponownie prowadzonego postępowania Kolegium rozpoznając odwołanie skarżącej rozważy całokształt okoliczności sprawy, w tym weźmie pod uwagę zaprezentowaną przez Sąd wykładnię art. 17b u.ś.r. oraz wykazane przez skarżącą okoliczności o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy powodował konieczność uchylenia przez Sąd decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.