II SA/Ke 999/14

WyrokWSA w Kielcach2015-01-22

Skład orzekający: Dorota Chobian, Renata Detka, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie wykazała naruszenia stosunków wodnych na swojej nieruchomości, ale wskazuje na utrudnienia w dojeździe do niej, posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a. w postępowaniu dotyczącym przywrócenia stosunków wodnych na gruncie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że utrudnienia w dojeździe do nieruchomości, bez wykazania naruszenia stosunków wodnych, uzasadniają co najwyżej interes faktyczny, a nie prawny. Brak wskazania normy prawnej, z której wnioskodawca wywodzi ochronę swojego interesu, skutkuje naruszeniem art. 28 K.p.a. w zw. z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. W takiej sytuacji postępowanie wznowieniowe powinno zakończyć się odmową uchylenia dotychczasowej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie we wznowionym postępowaniu. Wcześniejsze decyzje nakazywały Gminie obniżenie nawierzchni drogi. Postępowanie zostało wznowione na wniosek U.S., która jako mieszkanka ulicy wskazała na utrudnienia w dojeździe do swojej nieruchomości spowodowane pracami drogowymi. SKO uchyliło poprzednie decyzje i nakazało Gminie przywrócenie nawierzchni drogi oraz zapewnienie odpływu wód opadowych. Gmina i G.T. zaskarżyły tę decyzję, podnosząc m.in. brak interesu prawnego U.S. w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Gminy R. i G. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie we wznowionym postępowaniu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Gminy Miasto kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych oraz na rzecz G. T. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu wniosku G. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie we wznowionym postępowaniu. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] Burmistrz, po rozpoznaniu wniosku G. T. w sprawie uregulowania stosunków wodnych, nakazał Gminie Miasto – Miejskiemu Zarządowi Dróg, sprawującemu zarząd na działce nr A, obr. 225 , obniżenie o 20 cm masy mineralno-asfaltowej, znajdującej się na ww. drodze na odcinku zaznaczonym na załączniku graficznym do tej decyzji (tj. począwszy od ogrodzenia działki nr B z działką C aż za zjazd na działkę nr D na wysokości budynku gospodarczego znajdującego się na tej działce). Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu odwołania Gminy Miasto – Miejskiego Zarządu Dróg , utrzymało w mocy ww. decyzję. Pismem z dnia 19 lipca 2013r. U. S. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z dnia 25 kwietnia 2013r. W uzasadnieniu wnioskodawczyni wskazała, że będąc stroną przedmiotowego postępowania, bez własnej winy nie brała w nim udziału. Swój interes prawny U. S. wywiodła z tego, że jest mieszkanką ul. [...] , objętej ww. robotami. Wskazała przy tym, że prace polegające na redukcji nawierzchni przedmiotowej ulicy przebiegły na odcinku znacznie przekraczającym ustalenia zawarte w dotychczasowej decyzji (20 m), obejmując odcinek ponad 70 m. W konsekwencji aktualny stan drogi uniemożliwia bezpieczne poruszanie się, zwłaszcza pojazdami mechanicznymi, grożąc uszkodzeniem ich zawieszenia. Jednocześnie podniosła, że o decyzji z dnia 25 kwietnia 2013r. dowiedziała się z doręczonego jej pisma Miejskiego Zarządu Dróg z dnia 9 lipca 2013r. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , działając na podstawie art. 149 § 1 i 2 w zw. z art. 123 § 1 K.p.a. wznowiło postępowanie zakończone ww. decyzją Kolegium z dnia [...]. Decyzją z dnia [...]., wydaną po rozpatrzeniu ww. wniosku U. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze , zwane dalej Kolegium: I. uchyliło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]; II. uchyliło decyzję Burmistrza z dnia [...]. III. zobowiązało Gminę Miasto do: a) przywrócenia nawierzchni mineralno-asfaltowej na drodze stanowiącej działkę nr A w sposób odpowiadający stanowi nawierzchni sprzed dnia 16 listopada 2012r. na odcinku objętym robotami przeprowadzonymi na podstawie decyzji określonej w pkt I ; b) zapewnienie poziomu przywróconej nawierzchni drogi oraz spływu wód opadowych z drogi za pośrednictwem odpowiednio głębokich rowów przydrożnych – w sposób zabezpieczający sąsiadujące z tą drogą nieruchomości przed szkodami następującymi wskutek przedostawania się tych wód - w terminie do 31 marca 2014r.; IV. nadało decyzji rygor natychmiastowe wykonalności. W podstawie prawnej tego rozstrzygnięcia powołano art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012r. poz. 145 ze zm.). W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazało, że U. S. zamieszkuje w należącym do niej domu przy ul. [...] 3 . Przedmiot sprawy załatwionej przez Burmistrza decyzją z dnia [...] obejmował "obniżenie masy mineralno-asfaltowej" na działce nr A na długości odpowiadającej granicy z działką B i F. Kolegium podkreśliło, że prace przywracające poziom nawierzchni drogi objęły znacznie dłuższy odcinek – z którego zdjęto nawierzchnię asfaltową. W konsekwencji zamiast przeprowadzić planowane roboty na odcinku 20 m, Gmina Miasto rozszerzyła je na odcinek 73 m. Tym samym przedmiot sprawy wszczętej podaniem G. T. z dnia 8 sierpnia 2012r. uległ w dacie orzekania w postępowaniu wznowionym rozszerzeniu i aktualnie obejmuje regulację stosunków wodnych na działce nr A na odcinku odpowiadającym długości: od granicy działki nr C do wysokości zabudowań i zjazdu na działkę nr D. Sposób oddziaływania nawierzchni działki nr A (w postaci oznaczonego natężenia spływu wód oraz stopnia bezpieczeństwa dojazdu do miejsca zamieszkania), odpowiada wymogom określonym w art. 28 K.p.a., czyniąc U. S. stroną postępowania – która została w poprzednio prowadzonym postępowaniu pominięta. Strony tej nie wymieniał bowiem ani rozdzielnik decyzji Burmistrza , ani też rozdzielnik utrzymującej ją w mocy decyzji Kolegium z dnia [...]. W konsekwencji istotą sprawy, jaką aktualnie należało załatwić było, zdaniem Kolegium, ustalenie optymalnego sposobu ukształtowania relacji wodnych na działkach nr A (stanowiącej drogę), należącej do Gminy Miasta i nr B, należącej do G. T. – na podstawie art. 151 § 1 K.p.a. w zw. z art. 29 ust. 3 ustawy. W związku z powyższym konieczne było wydanie decyzji o wskazanej powyżej treści – w celu uniknięcia zalewania nieruchomości oznaczonej numerem B. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej ww. decyzją, złożył G. T., podnosząc że przywrócenie nawierzchni asfaltowej na drodze oznaczonej jako działka nr A spowoduje zalewanie jego nieruchomości wodami opadowymi, a zrealizowanie wskazanych przez Kolegium rowów odwadniających wzdłuż ulicy jest niemożliwe. Wniosek o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy, złożył również Miejski Zarząd Dróg , wskazując że U. S. nie ma interesu prawnego w domaganiu się wznowienia przedmiotowego postępowania, gdyż naruszenie stosunków wodnych na gruncie nie miało wpływu na jej nieruchomość. Kolegium, utrzymując w mocy decyzję własną z dnia [...]., podtrzymało dotychczasowe stanowisko argumentując, że przywrócenie nawierzchni z masy mineralno - asfaltowej jest niezbędne z uwagi na konieczność zapewnienia bezpiecznego korzystania z drogi wszystkim mieszkańcom. Organ podkreślił, że obecna nawierzchnia gruntowa uniemożliwia poruszanie się bez obaw o stan techniczny pojazdów oraz stanowi także potencjalne zagrożenie dla życia i zdrowia pieszych. Formułując nakaz przywrócenia asfaltowej nawierzchni drogi Kolegium wskazało, że nie można pominąć regulacji zawartej w art. 20 pkt 12 i 4 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013r., poz. 260), wprowadzającej w stosunku do zarządcy drogi bezwzględny obowiązek "przeciwdziałania niszczeniu dróg" oraz "utrzymywania nawierzchni dróg". W ocenie Kolegium, rozstrzygnięcia organów właściwych w sprawach stosunków wodnych nie mogą akceptować ani degradacji dróg (ich niszczenia, pogarszania jakości korzystania z funkcji komunikacyjnej), ani też uniemożliwiać należytego utrzymywania nawierzchni dróg. Jednocześnie niemożliwe jest pogodzenie nawierzchni mineralno-asfaltowej oraz ochrony interesu właściciela działki nr B bez wykonania dodatkowych urządzeń zapobiegających powstawaniu szkód wskutek spływu wód opadowych, która - w następstwie ukształtowania terenu - zbiera wody opadowe z gładkiej nawierzchni drogi nr A. Ze względu na powyższe w celu uniknięcia zalewania nieruchomości oznaczonej numerem B słusznie uznano za racjonalne zastosowanie urządzeń zapobiegających szkodom w postaci rowów odwaniających. Kolegium wskazało przy tym, że jak wynika z ukształtowania terenu przy ul. [...] działka B jest w znacznej części wyłożona kostką brukową oraz położona wyżej, niż teren działki nr A stanowiącej drogę gminną, w związku z czym, zgodnie z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Ponadto, stosownie do § 28 ust. 2 ww. rozporządzenia, w razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub zbiorników retencyjnych. Tym samym, zdaniem Kolegium, można przyjąć, że remont nawierzchni ul. [...] zablokował swobodny spływ wód opadowych z terenu działki nr B, które jej właściciel zgodnie z cyt. przepisami powinien zagospodarować na własnym terenie. Odnosząc się do zarzutów G. T. Kolegium wskazało, że na obecnym etapie postępowania nie jest możliwa ocena technicznej strony realizacji przedstawionych rozwiązań. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Kolegium z dnia 27 lutego 2014r. wniosła Gmina wskazując, że sprawa zakończona poprzednią decyzją Kolegium dotyczyła uregulowania stosunków wodnych naruszonych przez Miejski Zarząd Dróg na niekorzyść G. T.. Natomiast obecne postępowanie zostało wznowione na wniosek U. S., która nie powołuje się na jakiekolwiek naruszenie stosunków wodnych, lecz wskazuje na niedogodności (po usunięciu nawierzchni asfaltowej położonej przez Gminę w 2011r.) związane z dojazdem do jej nieruchomości. Zdaniem skarżącej po wznowieniu postępowania zmianie uległ przedmiot postępowania, gdyż Kolegium w istocie nie orzekło o naruszeniu stosunków wodnych wobec G. T., tylko o zapewnieniu U. S. dojazdu do jej nieruchomości. To oznacza z kolei, że wnioskodawczyni nie ma interesu prawnego w sprawie, w której G. T. domagał się wydania rozstrzygnięcia dotyczącego uregulowania stosunków wodnych. W ocenie skarżącej, kwestia dojazdu do działki wnioskodawczyni dotyczy jej interesu faktycznego, nie zaś prawnego. Nie ma bowiem popartego administracyjnym prawem materialnym roszczenia do zarządcy drogi publicznej o zapewnienie dogodnego dojazdu do działki. Brak też przepisu, który na drodze postępowania administracyjnego pozwalałby właścicielowi nieruchomości żądać nakazania zarządcy drogi podjęcia czynności takich jak wybudowanie drogi publicznej, jej rozbudowanie, przebudowanie czy wyremontowanie. Mając na uwadze powyższe skarżąca Gmina wniosła o uchylenie wydanych w niniejszej sprawie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł również G. T., zarzucając zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia 27 lutego 2014r. naruszenie: 1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 6, art. 10 § 1, art. 104 § 1 K.p.a. – poprzez wydanie decyzji przez Kolegium po złożeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (jako organ II instancji), pomimo tego, że nie został jeszcze ostatecznie rozstrzygnięty wniosek o uzupełnienie poprzedniej decyzji z dnia 19 grudnia 2013r. oraz o wyjaśnienie wątpliwości co do jej treści i nie upłynął jeszcze skarżącemu termin do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem decyzji z dnia 19 grudnia 2013r.; b) art. 28 w zw. z 145 § 1 pkt 4 i art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. – poprzez błędne przyjęcie, że U. S. posiada przymiot strony w postępowaniu w sprawie o naruszenie stosunków wodnych na działce nr B należącej do G. T., zakończonej wydaniem decyzji Kolegium z dnia 25 kwietnia 2013r. oraz brak odmowy uchylenia decyzji dotychczasowych; c) art. 6, 7, 8, 77 § 1, art. 80, 107 § 3 K.p.a. – poprzez brak należytego zbadania oraz wyjaśnienia stronie postępowania w uzasadnieniu decyzji, dlaczego Kolegium uznało za racjonalne zastosowanie urządzeń zapobiegających szkodom w postaci rowów odwadniających – zamiast obniżenia poziomu jezdni ul. [...]; d) art. 6 i art. 107 § 1 K.p.a. – poprzez nieprecyzyjne określenie nakazu – co powoduje brak możliwości wykonania decyzji w drodze postępowania egzekucyjnego; e) art. 6 K.p.a. – poprzez określenie terminu wykonania rowów przydrożnych, pomimo tego, że w przepisach Prawa wodnego brak jest podstawy prawnej dla organu administracji do nakładania terminu wykonania orzeczonego nakazu; 2. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 29 Prawa wodnego – poprzez błędne zastosowanie tego przepisu, polegające na nakazaniu sposobu zapobieżenia szkodom w postaci rowów odwadniających, który to sposób w okolicznościach niniejszej sprawy nie jest najskuteczniejszy, najprostszy do wykonania, ani najlepiej spełniający funkcję art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, b) art. 29 ust. 3 Prawa wodnego – poprzez nieprecyzyjne określenie nakazu w treści sentencji decyzji nakazującej zastosowanie urządzeń zapobiegających szkodom, w postaci rowów odwadniających o odpowiedniej głębokości, które powoduje brak możliwości wykonania decyzji w drodze postępowania egzekucyjnego. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] oraz z dnia [...], jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesione w niniejszej sprawie skargi są zasadne. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja dnia [...](K-II-13), którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] wydaną w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie we wznowionym postępowaniu (K-I-81). Podstawę do przeprowadzenia przez Kolegium postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.) stanowiło postanowienie Kolegium z dnia [...] (K-I-40) o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia 25 kwietnia 2013r. Zaznaczyć należy, że postanowienie to zostało wydane w wyniku złożenia przez U. S. wniosku z dnia 19 lipca 2013r. (K-I-21) o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kolegium z dnia [...]. W uzasadnieniu tego wniosku wnioskodawczyni powołała się na art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 K.p.a., wskazując, że będąc stroną przedmiotowego postępowania, bez własnej winy nie brała w nim udziału. Jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, w przypadku, gdy wznowienie ma nastąpić z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., organ rozpatrując dopuszczalność wznowienia nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta staje się przedmiotem oceny i ustaleń w postępowaniu prowadzonym dopiero po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2008r., sygn. akt II OSK 1981/06, LEX nr 510752). Mając na względzie powyższe i uwzględniając niesporną okoliczność braku udziału U. S. w poprzednio prowadzonym postępowaniu wskazać trzeba, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej jest odpowiedź na pytanie czy wnioskodawczyni przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Kolegium dnia [...] (k. 34 akt administracyjnych znak: [...]). Jak już wskazano na wstępie rozstrzygnięciem tym Kolegium utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] (k. 28 akt administracyjnych znak: [...]), nakazującą Gminie – Miejskiemu Zarządowi Dróg , sprawującemu zarząd na działce nr A, obniżenie o 20 cm masy mineralno-asfaltowej, znajdującej się na ww. drodze na odcinku zaznaczonym na załączniku graficznym do tej decyzji (tj. począwszy od ogrodzenia działki nr B z działką C aż za zjazd na działkę nr D na wysokości budynku gospodarczego znajdującego się na tej działce). Podstawę materialnoprawną wydanych w poprzednio prowadzonym postępowaniu decyzji (podobnie jak i będących przedmiotem zaskarżenia decyzji Kolegium) stanowił art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012r. poz. 145 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Analizując treść cyt. przepisu stwierdzić należy, że ustawa Prawo wodne nie modyfikuje w żaden sposób kręgu stron postępowania w stosunku do zasad ogólnych zawartych w procedurze administracyjnej. To zaś oznacza, że w celu ustalenia czy wnioskodawczyni przysługiwał przymiot strony w poprzednio prowadzonym postępowaniu należało odwołać się do treści art. 28 K.p.a. Stosownie do tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Tak więc przymiot strony przysługuje podmiotowi, któremu przepisy prawa przyznają interes prawny. Jak podkreśla się w judykaturze oraz doktrynie, interes prawny musi być konkretny, indywidualny i sprawdzalny obiektywnie. Stwierdzenie istnienia takiego interesu wymaga wykazania związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2000r. o sygn. akt III SA 1876/99, LEX nr 47938). Istotą interesu prawnego jest zatem jego związek z normą prawa materialnego, z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. W świetle powyższego stwierdzić należy, że stronami postępowania w sprawie, o której mowa w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, są co do zasady właściciel działki, który dokonał zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, oraz właściciele działek sąsiednich, na które wskazane zmiany oddziałują (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 maja 2014r. o sygn. akt II SA/Kr 392/14, LEX nr 1531405). Opisany krąg stron nie jest jednakże zamknięty (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 grudnia 2006r., sygn. akt IV SA/Wa 2065/06, LEX nr 348289). Organ prowadzący postępowanie na gruncie art. 29 Prawa wodnego, w szczególności gdy zachodzi konieczność zobowiązania strony do wykonania określonych urządzeń zapobiegających szkodom, winien również z urzędu zbadać, czy decyzja nie będzie naruszać interesu prawnego lub obowiązku innych podmiotów (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2013r., sygn. akt II OSK 2512/11, LEX nr 1337381). Organy prowadzące postępowanie zobowiązane są do zbadania, czy realizacja obowiązku nałożonego decyzją wydaną w postępowaniu przeprowadzonym na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego nie spowoduje dalszych szkód na gruntach sąsiednich. We wniosku o wznowienie postępowania U. S. wskazała, że w lipcu 2013r. na ul. [...] , gdzie mieszka, cyt.: "przystąpiono do prac polegających na zerwaniu dotychczasowej nawierzchni z masy asfaltowej nie na odcinku 20 m, a ok. 73 m. Nie ułożono żadnej nawierzchni tłuczniowej, nie ułożono korytek w celu odwodnienia. Pozostał ponad 70 – metrowy odcinek wyboistej i trudno przejezdnej drogi. Pozostawiona nawierzchnia stwarza ryzyko uszkodzenia zawieszenia samochodów licznie tam przejeżdżających oraz ulica ta jest nieprzejezdna dla samochodów o niskim zawieszeniu". W konsekwencji, cyt.: "przebudowa drogi w szczególności polegająca na stworzeniu istotnych utrudnień w komunikacji dla właścicieli posesji przyległych do tej drogi rodziła obowiązek potraktowania mieszkańców jako stron postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a. Nie ulega wątpliwości, że w konkretnym przypadku interes mieszkańców nie był interesem faktycznym, ale interesem prawnym". Mając na uwadze treść wniosku o wznowienie postępowania (K-I-21) stwierdzić należy, że wnioskodawczyni w żaden sposób nie powołała się na naruszenie na sąsiednich gruntach stosunków wodnych ze szkodą dla jej działki – która to okoliczność z uwagi na treść art. 29 ustawy Prawo wodne ma kluczowe znaczenia dla oceny czy przysługiwał jej statusu strony w tym postępowaniu (art. 28 K.p.a.). Jedynym zagadnieniem, jakie wnioskodawczyni porusza w złożonym podaniu jest kwestia utrudnionego dojazdu i przejazdu obok jej domu – do czego doszło w wyniku wykonania decyzji Burmistrz z dnia 16 listopada 2012r., nakazującej obniżenie o 20 cm masy mineralno-asfaltowej, znajdującej się na drodze (działka nr A) na odcinku od ogrodzenia działki nr B z działką C aż za zjazd na działkę nr D na wysokości budynku gospodarczego znajdującego się na tej działce. Z materiału dowodowego zebranego w aktach administracyjnych wynika, że należące do U. S. działki nr H i I znajdują się po przeciwnej stronie ww. drogi (działka nr A) – na wysokości działki G. T. (nr B), co ilustruje mapa, stanowiąca załącznik do ww. decyzji organu I instancji (k. 28 akt administracyjnych ). Przedstawioną przez wnioskodawczynię argumentację zaaprobowało Kolegium, uznając że U. S. jest stroną poprzednio prowadzonego postępowania, która bez własnej winy nie brała w nim udziału. W konsekwencji we wznowionym postępowaniu Kolegium – na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. – uchyliło dotychczasowe decyzje i jednocześnie nałożyło na Gminę Miasto określone w decyzji obowiązki w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. W uzasadnieniu wydanej w tym zakresie decyzji Kolegium wskazało, że "U. S. jest mieszkanką [...] i zamieszkuje przy ul. [...] 3 (...). Do oznaczonej tak nieruchomości przysługuje jej prawo własności (...). Przedmiot sprawy załatwionej przez Burmistrza decyzją z dnia 16 listopada 2012r. obejmował "obniżenie masy mineralno-asfaltowej" na działce nr A na długości odpowiadającej granicy z działką B i F. Prace przywracające poziom nawierzchni drogi objęły znacznie dłuższy odcinek z którego zdjęto nawierzchnię asfaltową i zamiast przeprowadzić je na odcinku 20 m, Gmina Miasto rozszerzyła je na odcinek 73 m. Przedmiot sprawy wszczętej w związku z podaniem G. T. z dnia 8 sierpnia 2012r. uległ w dacie orzekania w postępowaniu wznowionym rozszerzeniu i obejmuje aktualnie regulację stosunków wodnych na działce nr A na odcinku odpowiadającym długości: od granicy działki nr C do wysokości zabudowań i zjazdu na działkę nr D. Sposób oddziaływania nawierzchni działki nr A (w postaci oznaczonego natężenia spływu wód oraz stopnia bezpieczeństwa dojazdu do miejsca zamieszkania), odpowiada wymogom określonym w art. 28 K.p.a., czyniąc U. S. stroną postępowania – która została w poprzednio prowadzonym postępowaniu pominięta". Ponadto w zaskarżonej decyzji Kolegium powołano się na regulacje art. 20 pkt 12 i 4 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013r., poz. 260), w których w stosunku do zarządcy drogi wprowadzono bezwzględny obowiązek "przeciwdziałania niszczeniu dróg" oraz "utrzymywania nawierzchni dróg". Tym samym, zdaniem Kolegium, "rozstrzygnięcia organów właściwych w sprawach stosunków wodnych nie mogą akceptować ani degradacji dróg (ich niszczenia, pogarszania jakości korzystania z funkcji komunikacyjnej), ani też uniemożliwiać należytego utrzymywania nawierzchni dróg". W ocenie Sądu błędne jest stanowisko Kolegium, że wnioskodawczyni posiada przymiot strony, gdyż jej interes prawny wynika w szczególności z regulacji ustawy o drogach publicznych. Zdaniem Sądu kwestia utrudnionego dojazdu do nieruchomości uzasadnia istnienie po stronie wnioskodawczyni co najwyżej interesu faktycznego, który oznacza, że określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, ale jego zainteresowanie nie może uzyskać ochrony wynikającej z przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Gdyby bowiem podzielić pogląd Kolegium, krąg stron w niniejszej sprawie byłby nieograniczony, gdyż obejmowałby wszystkie osoby, które przedmiotową drogą uczęszczają. Dla stwierdzenia, że dany podmiot winien być stroną postępowania, konieczne jest jednak wskazanie normy prawnej, z jakiej wywodzi on ochronę swojego interesu w konkretnej sprawie. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie wymogu tego nie spełniono, co przesądza o naruszeniu art. 28 K.p.a. w zw. z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, na co trafnie powołują się skarżący. W orzecznictwie wskazuje się, że postępowanie wznowieniowe, w takiej sytuacji jak w rozpoznawanej sprawie, powinno zostać zakończone decyzją wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Stwierdzenie bowiem w postępowaniu wznowieniowym, iż z wnioskiem o wznowienie wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną skutkuje wydaniem właśnie takiej decyzji a nie decyzji na podstawie art. 105 K.p.a. Takie stanowisko zaprezentował np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 22 czerwca 2010r. sygn. akt. II OSK 1286/09 oraz z dnia 19 października 2011r. sygn. akt II OSK 1406/10 (publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).). Także w doktrynie ten pogląd nie nasuwa wątpliwości "Wyrazem ustalenia, że podanie wniósł podmiot nie będący stroną, będzie decyzja wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej z powodu braku podstawy do wznowienia przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. M. Jaśkowska i A. Wróbel, Komentarz do k.p.a., Zakamycze 2005, s. 882)". Wskazane naruszenie przepisów postępowania czyni bezprzedmiotowym odnoszenie się przez Sąd do podnoszonych w skargach naruszeń prawa materialnego. Niezależnie od powyższego, jedynie końcowo, odnosząc się do zarzutu zawartego w pkt 1 a petitum skargi G. T., wskazać przyjdzie, że Kolegium wbrew wymogom art. 54 §2 P.p.s.a nie przedstawiło kompletnych akt administracyjnych obejmujących wniosek skarżącego o uzupełnienie decyzji i uzasadnienia oraz wyjaśnienia wątpliwości co do treści uzasadnienia decyzji Kolegium z dnia 19 grudnia 2013r. W aktach sprawy znajduje się jedynie wydane przez Kolegium w tym zakresie postanowienie z dnia 28 lutego 2014r. (k. 47 akt administracyjnych [...]). Mając jednak na uwadze charakter stwierdzonych przez Sąd naruszeń – przesądzających o konieczności uchylenia zaskarżonych decyzji – uchybienie powyższe nie miało istotnego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy P.p.s.a. Uchylenie zaskarżonych decyzji oznacza konieczność ponownego rozpoznania sprawy we wznowionym postępowaniu i wydanie orzeczenia stosownie do art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., przy uwzględnieniu wskazanych wyżej rozważań. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku uzasadnia art. 152 ustawy P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono jak w pkt III orzeczenia na podstawie art. 200 ustawy P.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło