II SAB/Ke 10/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 marca 2022 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w [...] do rozpatrzenia wniosku J. M. z dnia 6 stycznia 2022 r.; II. stwierdza, że Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych w [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w [...] na rzecz J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 25 stycznia 2022 r. J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w [...], wskazując że pomimo złożenia – za pośrednictwem platformy epuap – w dniu 6 stycznia 2022 r. wniosku nie udostępniono mu – w wersji elektronicznej – żądanej informacji publicznej w postaci projektów organizacji ruchu dla drogi powiatowej [...]. W tym zakresie skarżący wskazał na naruszenie: 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę do uzyskiwania informacji publicznej – poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek; 2. art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia ww. wniosku z dnia 6 stycznia 2022 r. oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania sądowego, wyjaśniając, że wniosek został złożony drogą elektroniczną w dniu 6 stycznia 2022 r. o godzinie 23.15, a z uwagi na dzień świąteczny i dzień następny wolny od pracy oraz weekend korespondencja została odebrana i odczytana dopiero w dniu 10 stycznia 2022 r. Pracownik zatrudniony na stanowisku 1-osobowym przebywał w dniach 11 – 14 stycznia 2022 r. na urlopie. W dniu 24 stycznia 2022 r. zostało przygotowane pismo, skierowane w dniu 25 stycznia 2022 r. do wnioskodawcy – w sprawie określenia zakresu żądanej dokumentacji oraz podania, do jakiego celu zostanie wykorzystana. Następnie, po otrzymaniu złożonej w dniu 25 stycznia 2022 r. ww. skargi organ przekazał skarżącemu – w dniu 31 stycznia 2022 r. – wnioskowaną dokumentację – w wersji elektronicznej – po uprzednim przekonwertowaniu z wersji papierowej na format PDF 50 arkuszy projektu stałego oznakowania drogi powiatowej [...] Stopnica-Oleśnica-Połaniec. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Wyjaśnić przy tym trzeba, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w ustawie i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie natomiast do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6. W przypadku żądania udzielenia informacji publicznej bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2176), powoływanej dalej jako "u.d.i.p.", a żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w myśl przepisów tej ustawy. W niniejszej sprawie w piśmie z dnia 6 stycznia 2022 r., skierowanym drogą elektroniczną do Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w [...], J. M. wniósł o przesłanie projektów organizacji ruchu dla drogi powiatowej [...]. Nie budzi wątpliwości Sądu, że treść powyższego wniosku dotyczy udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., zaś Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych w [...] (zwany dalej DZDP) jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. (okoliczności niesporne). Organ nie kwestionował powyższych okoliczności i w dniu 31 stycznia 2022 r. udzielił – drogą elektroniczną – odpowiedzi na wniosek skarżącego, przysyłając żądane projekty organizacji ruchu dla drogi powiatowej [...] – co znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Realizację prawa do udostępnienia informacji publicznej konkretyzuje art. 13 u.d.i.p., zgodnie z którym udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Zestawiając datę złożenia przez J. M. wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 6 stycznia 2022 r. z odpowiedzią z dnia 31 stycznia 2022r. uznać trzeba, że DZDP uchybił terminowi określonemu w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Tym samym organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu ww. wniosku o udostępnienie informacji publicznej – co trafnie zarzuca skarżący. W tym zakresie nie sposób uwzględnić zawartej w odpowiedzi na skargę argumentacji co do tego, że właściwy pracownik, zatrudniony na stanowisku 1-osobowym, przebywał w dniach 11 – 14 stycznia 2022 r. na urlopie, a w piśmie z dnia 24 stycznia 2022 r. wezwano wnioskodawcę do określenia zakresu żądanej dokumentacji oraz podania, do jakiego celu zostanie wykorzystana. Zaznaczyć jednocześnie trzeba, że to na organie ciąży obowiązek prawidłowego zakwalifikowania wniosku i rozpoznania go we właściwym trybie (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2019 r., sygn. I OSK 4/18). Mając jednak na uwadze odpowiedź organu z dnia 31 stycznia 2022r., zawierającą żądaną dokumentację – projekt stałego oznakowania drogi powiatowej [...], jak również jej uzupełnienie (pierwotnie wśród 50 arkuszy projektu, dwukrotnie przesłano arkusz nr 18 zamiast nr 19, który ostatecznie przesłano przy piśmie z dnia 10 lutego 2022 r.) nie budzi wątpliwości Sądu, że DZDP ostatecznie udzielił odpowiedzi na wniosek strony z dnia 6 stycznia 2022 r. Miało to miejsce jednak dopiero po wniesieniu skargi, która została złożona w dniu 25 stycznia 2022 r. W tej sytuacji zawarte w skardze żądanie zobowiązania organu do załatwienia tego wniosku stało się bezprzedmiotowe – w związku z czym Sąd orzekł o umorzeniu niniejszego postępowania sądowo-administracyjnego w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku strony z dnia 6 stycznia 2022 r. – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a (pkt I wyroku). W sytuacji, gdy bezczynność ustała po wniesieniu skargi, a przed wyrokowaniem, postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania żądanej czynności podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie powołanego właśnie przepisu. Nie można bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte. Umorzenie postępowania sądowego nie zwalnia jednak sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi. Sąd uznał, że zarzucana bezczynność DZDP nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. Bezczynność o takim charakterze ma bowiem miejsce wtedy, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające w jakimkolwiek zakresie winę organu za tę bezczynność. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest jednak wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, czyli terminów do załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyrok NSA z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 381/18, dostępny j.w.). Nie budzi wątpliwości Sądu, że z taką sytuacją nie mamy do czynienia w odniesieniu do wniosku skarżącego z dnia 6 stycznia 2022 r., na który organ odpowiedział pismem z dnia 31 stycznia 2022 r., załączając niemal całość żądanej dokumentacji - projektu stałego oznakowania drogi powiatowej [...], obejmującej 49 arkuszy (brakujący arkusz nr 19 dosłano przy piśmie z dnia 10 lutego 2022 r.) – ze stosunkowo niewielkim uchybieniem ustawowego terminu. W tym okresie organ nie ignorował strony, lecz podejmował pewne działanie w sprawie, wzywając wnioskodawcę pismem z dnia 24 stycznia 2022 r. do określenia zakresu żądanej dokumentacji oraz podania, do jakiego celu zostanie wykorzystana. Z kolei opóźnienie w przesłaniu arkusza nr 19 wynikło z omyłkowego dwukrotnego przesłania arkusza nr 18 – w sytuacji gdy wszystkich arkuszy było aż 50. Z powyższych powodów Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia z urzędu organowi grzywny lub przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. O kosztach postępowania, na które składa się wpis od skargi (100 zł) orzeczono w pkt III wyroku na podstawie art. 200 i art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.