II SAB/Ke 103/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Agnieszka Banach, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 września 2021 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie [...] do rozpatrzenia wniosku J. M. z dnia 4 czerwca 2021 r.; II. stwierdza, że Burmistrz Miasta i Gminy [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy [...] na rzecz J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 26 czerwca 2021 r. J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy [...], wskazując że pomimo złożenia wniosku z dnia 4 czerwca 2021 r. nie udostępniono mu – w wersji elektronicznej – żądanej informacji publicznej w postaci projektów organizacji ruchu dla ul. [...] w [...]. W tym zakresie skarżący wskazał na naruszenie: 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę do uzyskiwania informacji publicznej – poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek; 2. art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia ww. wniosku z dnia 4 czerwca 2021 r. oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 1 lipca 2021 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...], w odpowiedzi na ww. wniosek strony, przesłał – drogą elektroniczną – żądane projekty organizacji ruchu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, powołując się na udzielenie wnioskowanej informacji. Wyjaśniono zarazem, że niezwłocznie po złożeniu wniosku (w którego treści nie wskazano, że dotyczy informacji publicznej), to jest w dniu 8 czerwca 2021 r., pracownik merytoryczny skontaktował się z sekretariatem strony celem doprecyzowania wniosku. W odpowiedzi uzyskano zapewnienie o kontakcie telefonicznym, na którego oczekiwanie – jak się później okazało – było błędem. Ponadto, zdaniem Burmistrz Miasta i Gminy [...], skarżący, kierując podobne wnioski również w odniesieniu do dwóch innych ulic oraz do szeregu innych organów, stosuje tzw. korespondencję seryjną, czyniąc sobie z tego tytułu dodatkowe źródło dochodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Wyjaśnić przy tym trzeba, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w ustawie i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie natomiast do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6. W przypadku żądania udzielenia informacji publicznej bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2176), powoływanej dalej jako "u.d.i.p.", a żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w myśl przepisów tej ustawy. W niniejszej sprawie w piśmie z dnia 4 czerwca 2021 r., skierowanym drogą elektroniczną do Burmistrza Miasta i Gminy [...], J. M. wniósł o przesłanie projektów organizacji ruchu dla ul. [...]. Nie budzi wątpliwości Sądu, że treść powyższego wniosku dotyczy udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., zaś Burmistrz Miasta i Gminy [...] (zwany dalej Burmistrzem) jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. (okoliczności niesporne). Organ nie kwestionował powyższych okoliczności i w piśmie z dnia 1 lipca 2021 r. udzielił – drogą elektroniczną – odpowiedzi na wniosek skarżącego, przysyłając żądane projekty organizacji ruchu dla ul. [...] w [...] – co znajduje potwierdzenia w aktach administracyjnych niniejszej sprawy. Realizację prawa do udostępnienia informacji publicznej konkretyzuje art. 13 u.d.i.p., zgodnie z którym udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Zestawiając datę złożenia przez J. M. wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 4 czerwca 2021 r. z odpowiedzią z dnia 1 lipca 2021 r. uznać trzeba, że Burmistrz uchybił terminowi określonemu w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Tym samym organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu ww. wniosku o udostępnienie informacji publicznej – co trafnie zarzuca skarżący. W tym zakresie nie sposób uwzględnić zawartej w odpowiedzi na skargę argumentacji co do tego, że we wniosku nie określono, iż dotyczy udostępnienia informacji publicznej. Jednocześnie, jak organ sam przyznaje, oczekiwanie na kontakt telefoniczny ze strony skarżącego "okazało się błędem". Strona składając wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie musi powoływać się na ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. To na organie ciąży obowiązek prawidłowego zakwalifikowania wniosku i rozpoznania go we właściwym trybie (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2019 r., sygn. I OSK 4/18). Mając jednak na uwadze ww. odpowiedź organu z dnia 1 lipca 2021 r. nie budzi wątpliwości Sądu, że Burmistrz ostatecznie udzielił odpowiedzi na wniosek strony z dnia 4 czerwca 2021 r. Miało to miejsce jednak dopiero po wniesieniu skargi, która została złożona w dniu 26 czerwca 2021 r. W tej sytuacji zawarte w skardze żądanie zobowiązania organu do załatwienia tego wniosku stało się bezprzedmiotowe – w związku z czym Sąd orzekł o umorzeniu niniejszego postępowania sądowo-administracyjnego w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a (pkt I wyroku). W sytuacji, gdy bezczynność ustała po wniesieniu skargi, a przed wyrokowaniem, postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania żądanej czynności podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie powołanego właśnie przepisu. Nie można bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte. Umorzenie postępowania sądowego nie zwalnia jednak sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi. Sąd uznał, że zarzucana bezczynność Burmistrza nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. Bezczynność o takim charakterze ma bowiem miejsce wtedy, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające w jakimkolwiek zakresie winę organu za tę bezczynność. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest jednak wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, czyli terminów do załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyrok NSA z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 381/18, dostępny j.w.). Nie budzi wątpliwości Sądu, że z taką sytuacją nie mamy do czynienia w odniesieniu do wniosku skarżącego z dnia 4 czerwca 2021 r., na który organ odpowiedział pismem z dnia 1 lipca 2021 r. – z niewielkim uchybieniem ustawowego terminu, podejmując uprzednio bezskuteczne próby kontaktu telefonicznego. Z tych samych powodów Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia z urzędu organowi grzywny lub przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. O kosztach postępowania, na które składa się wpis od skargi (100 zł) orzeczono w pkt III wyroku na podstawie art. 200 i art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Tym samym, wobec uiszczenia przedmiotowej opłaty przez stronę i braku żądania w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a., nieuzasadnione jest – w kontekście okoliczności niniejszej sprawy – stwierdzenie organu, że skarżący ze składania wniosków o udostępnienie informacji publicznej uczynił sobie stałe źródło dochodu.