II SAB/Ke 167/21
WyrokWSA w Kielcach2022-01-18
Skład orzekający: Renata Detka, Krzysztof Armański, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Kierownik Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Gminnego Ośrodka Zdrowia dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej nabywców pojazdów i kwot zapłaconych za ich zakup, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Kierownik SP ZOZ GOZ dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej nabywców pojazdów, ponieważ nie udostępnił żądanych informacji ani nie wydał decyzji odmownej. Informacje dotyczące zbycia majątku publicznego, w tym dane kontrahentów, stanowią informację publiczną. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, stwierdził bezczynność, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, i oddalił skargę w pozostałej części dotyczącej punktu 2 wniosku, który został już załatwiony.Stan faktyczny
Skarżący K. P. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej nabywców pojazdów oraz kwot zapłaconych za ich zakup. Kierownik SP ZOZ GOZ odmówił udostępnienia danych nabywców, uznając je za dane osobowe chronione prawem do prywatności i niebędące informacją publiczną. Nie wydał jednak decyzji odmownej. Skarżący zarzucił bezczynność organu i naruszenie przepisów o dostępie do informacji publicznej. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Kierownika SP ZOZ GOZ do rozpoznania wniosku w zakresie pkt 1 w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; stwierdzono bezczynność, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; oddalono skargę w pozostałej części; zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Banach, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi K. P. na bezczynność Kierownika Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Gminnego Ośrodka Zdrowia w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Kierownika Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Gminnego Ośrodka Zdrowia w [...] do rozpoznania wniosku K. P. z dnia 26 października 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej – w zakresie pkt 1 – w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że Kierownik Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Gminnego Ośrodka Zdrowia w [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałej części; IV. zasądza od Kierownika Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Gminnego Ośrodka Zdrowia w [...] na rzecz skarżącego K. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W piśmie z dnia 6 grudnia 2021 r., skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, K. P. zaskarżył bezczynność Kierownika Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Gminnego Ośrodka Zdrowia (dalej też jako "SP ZOZ GOZ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając organowi naruszenie:
a) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę do uzyskiwania informacji publicznej – poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
b) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku – poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Zarzucając powyższe skarżący wniósł o:
1) stwierdzenie, że doszło do bezczynności,
2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosków z dnia 26 października 2021 r.,
3) zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadniając swe stanowisko skarżący wyjaśnił, że w dniu 26 października 2021 roku złożył za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek o udostępnienie informacji publicznej o treści:
" 1. Kto jest nabywcą pojazdów-proszę o wskazanie danych nabywcy/nabywców niżej wymienionych samochodów
FSO Polonez (nr. rej. [...] r. pr. 2000,
FSO Polonez Caro 93-02 (nr. rej. [...]) r. pr. 1996,
Fiat 125p 1.5 s. uprzywilejowany (nr. rej. [...]) r. pr. 1991.".
W odpowiedzi organ zobowiązany do udzielenia odpowiedzi w piśmie z dnia 9 listopada 2021 roku poinformował go, że są to dane osobowe, których organ nie może udostępnić ze względu na ochronę prywatności tych osób – w oparciu o art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Organ uznał także, że osoby te nie pełnią żadnej funkcji publicznej więc nie może tu mieć miejsca ograniczenie ich prawa do prywatności.
Do dnia złożenia skargi wnioskodawca nie otrzymał żądanej odpowiedzi, decyzji, organ nie ustosunkował się do jego żądania. Tym samym organ naruszył art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a w konsekwencji art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżący podniósł, że zgodnie z art. 16 ust. 1 i 17 ust. 1 w zw. z art. 5 u.d.i.p. Odmowa udostępnienia informacji publicznej ze względu na jedną z przesłanek ograniczających prawo do informacji publicznej wynikającą z art. 5 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji, do której stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (wraz z uzasadnieniem faktycznym i prawnym). Tymczasem Kierownik SP ZOZ GOZ, pomimo faktycznej odmowy udostępnienia informacji publicznej, nie wydał decyzji, do wydania której w zaistniałej sytuacji był zobowiązany – pomimo wyraźnego żądania w tym zakresie zawartego we wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z kolei samo wystosowanie pisma w sprawie nie oznacza braku bezczynności, ponieważ organ powinien podjąć czynności wymagane prawem – a więc wydać decyzję.
Z załączonego do skargi wniosku z dnia 26 października 2021 r. wynika, że dotyczył on udostępnienia informacji publicznej w następującym zakresie:
"(...) 1. Kto jest nabywcą pojazdów - proszę o wskazanie danych nabywcy/nabywców niżej wymienionych samochodów
a) FSO Polonez (nr. rej. [...]) r. pr. 2000,
b) FSO Polonez Caro 93-02 (nr. rej. [...]) r. pr. 1996,
c) Fiat 125p 1.5 s. uprzywilejowany (nr. rej. [...]) r. pr. 1991
2. Jakie kwoty zapłacił nabywca/nabywcy za zakup ww. pojazdów (...)".
Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji skarżący wskazał kserokopię/skan drogą elektroniczną na podany adres mailowy.
Do skargi dołączono także odpowiedź organu z dnia 9 listopada 2021 r., która brzmiała następująco:
"Ad. 1. Ustalenia organów dochodzeniowo-śledczych doprowadziły do oznaczenia nabywców pojazdów, co wynika z treści postanowienia o umorzeniu dochodzenia.
W związku z powyższym informuję, że nabywcą pojazdu Polonez Caro o nr rej. [...] oraz Polonez FSO o nr rej. [...] jest jedna osoba fizyczna, natomiast nabywcą samochodu Fiat 125P o nr rej. [...] inna osoba fizyczna. Jeżeli zaś chodzi o dane nabywców pojazdów, to wskazuję, że dane osobowe stanowią informację, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych. Jest to informacja dotycząca zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej, informacja ta ma charakter informacji publicznej o ile jest informacją o osobach określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. w podmiotach wykonujących zadania publiczne (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o dostępie do informacji publicznej). W przypadku nabywców przedmiotowych pojazdów nie można uznać, aby sprawowali oni jakiekolwiek funkcje, które pozwalałyby na stwierdzenie, że informacja o nich ma charakter informacji publicznej. Ponadto wskazać należy, że ponad wszelką wątpliwość osoby fizyczne, które nabyły od Ośrodka przedmiotowe pojazdy nie stały się przez to "osobami pełniącymi funkcje publiczne" ani też "osobami mającymi związek z pełnieniem funkcji publicznych". W zakresie użytego w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. zwrotu "osoba mająca związek z pełnieniem funkcji publicznych" nie może mieścić się każdy i jakikolwiek związek z pełnieniem funkcji publicznych, gdyż w istocie wówczas każdy nawet najdrobniejszy kontakt obywatela z podmiotem prowadzącym działalność publiczną prowadziłby do ograniczenia prawa do prywatności tego podmiotu przez pryzmat regulacji art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Ad. 2. Zgodnie z posiadanymi danymi informuję, że nabywcy zapłacili za pojazdy po 500 zł za każdy z nich".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zaprzeczając jakoby pozostawał w bezczynności, albowiem wniosek z dnia 26 października 2021 r. został załatwiony pismem z dnia 9 listopada 2021 r. Wskazano, że dane osobowe stanowią informację, o której mowa w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Jest to informacja dotycząca zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej – która ma charakter informacji publicznej, o ile jest informacją o osobach sprawujących funkcje w podmiotach określonych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., tj. w podmiotach wykonujących zadania publiczne (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p.). W tym zakresie organ stoi na stanowisku, że w przypadku nabywców przedmiotowych pojazdów nie można uznać, aby sprawowali oni jakiekolwiek funkcje, które pozwalałyby na stwierdzenie, że informacja o nich ma charakter informacji publicznej. Ponadto, ponad wszelką wątpliwość, osoby fizyczne, które nabyły od Ośrodka przedmiotowe pojazdy nie stały się przez to "osobami pełniącymi funkcje publiczne", ani też "osobami mającymi związek z pełnieniem funkcji publicznych". Udzielając odpowiedzi wskazano jedynie, że w zakresie użytego w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. zwrotu "osoba mająca związek z pełnieniem funkcji publicznej" nie może mieścić się każdy i jakikolwiek związek z pełnieniem funkcji publicznej, gdyż w istocie wówczas każdy nawet najdrobniejszy kontakt obywatela z podmiotem prowadzącym działalność publiczną prowadziłby do ograniczenia prawa do prywatności podmiotu przez pryzmat regulacji art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Natomiast zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy tej ustawy "nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi". Z kolei według art. 2 ustawy o ochronie danych osobowych określa ona zasady postępowania przy przetwarzaniu danych osobowych i prawa osób fizycznych, których dane osobowe są lub mogą być przetwarzane w zbiorach danych. Zgodnie z art. 7 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, przetwarzanie danych to jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych. Ustawa ta określa zatem zasady postępowania przy m.in. udostępnianiu danych osobowych. Dane osobowe stanowią informację (art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych). Jest to informacja dotycząca zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Informacja ta ma charakter informacji publicznej, o ile jest informacją o osobach sprawujących funkcje w podmiotach określonych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., tj. w podmiotach wykonujących zadania publiczne (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p.). Jak natomiast wykazano w informacji udzielonej skarżącemu dane osobowe nabywców pojazdów nie mają charakteru informacji publicznej. Tym samym, do danych identyfikujących nabywców pojazdów nie mają zastosowania przepisy u.d.i.p. Ujawnienie danych osobowych nabywców pojazdów nie jest – zdaniem organu – konieczne dla realizacji zasady jawności życia publicznego, albowiem byłoby nadmierną ingerencją w prawo do prywatności osób kupujących pojazdy, które zapewne przedstawiały nikłą wartość ekonomiczną ze względu na model, rocznik, stopień wyeksploatowania – opierając się na ustaleniach organów dochodzeniowo-śledczych. Ponadto Kierownik udzielił skarżącemu dość wyczerpującej informacji w oparciu o wiedzę, którą uzyskał za pośrednictwem ww. organów, a skarżący dowiedział się ilu osobom zbyto pojazdy oraz za jaką cenę.
Ubocznie wskazano, że obecny Kierownik pełni funkcję od lutego 2020 r., a zdarzenia gospodarcze, jakimi było zbycie przedmiotowych pojazdów miały miejsce przed objęciem przez niego stanowiska i dane będące w jego posiadaniu wynikają jedynie z ustaleń poczynionych przez ww. organy. Ponadto, podmioty występujące o udzielenie informacji publicznej powinny kierować się w swoim postępowaniu potrzebą jawności życia publicznego – nie zaś chęcią uzyskania bliżej niesprecyzowanych "osobistych profitów". Jest to o tyle istotne, że wnioskodawca bardzo często zwraca się do organu z wnioskami o udostępnienie informacji publicznej i "chwali się wygranymi sprawami" w mediach społecznościowych. Organ powołał się w tym zakresie na konkretny przykład wpisu internetowego z dnia 22 września 2021 r. Zdaniem organu takie działanie stanowi nadużywanie prawa do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności trzeba wyjaśnić, że zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie i stąd orzeczenie zapadło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym (art. 120 p.p.s.a.).
Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1-7 i § 3 p.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest przy tym konieczne uprzednie wzywanie do usunięcia naruszenia prawa lub obecnie ponaglenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1991/12 i z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 646/10).
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa.
Z art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm.), dalej jako "u.d.i.p.", wynika, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1) a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony albo przez udzielenie żądanych informacji (w formie czynności materialno-technicznej) albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. albo przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy albo przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. i per analogiam w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ma przy tym zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania i spełniony jest warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej). Jeżeli zaś wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą lub że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka–Ostrowska, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", Wolters Kluwer 2016).
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 1 p.p.s.a.).
Jak wynika z powyższych wywodów, w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Stosownie natomiast do art. 2 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 711 z późn. zm.), samodzielne zakłady opieki zdrowotnej, jako podmioty lecznicze niebędące przedsiębiorcą, wykonują działalność leczniczą w rozumieniu art. 3 ust. 1 tej ustawy, rozumianą jako udzielanie świadczeń zdrowotnych. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt K 20/99 (opubl. OTK 2000 r. Nr 5, poz. 140) stwierdził, że poprzez określenie zakładów opieki zdrowotnej mianem "publiczny" ustawodawca uznał, że ich znaczenie jest doniosłe z punktu widzenia interesu publicznego. Na tyle ważne, aby uznać konieczność ich podporządkowania rządowym lub samorządowym organom państwa, chociaż przez nadanie im osobowości prawnej uzyskały one duży stopień samodzielności oraz niezależną od Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego podmiotowość prawną (w sferze stosunków majątkowych). Okoliczność, iż w odniesieniu do publicznych, samodzielnych zakładów opieki zdrowotnej organami tworzącymi są organy administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, stwarza gwarancję i zabezpieczenie, że zakłady te będą mogły realizować cele, dla których je utworzono. Wiąże się z tym - w określonych ustawowo sytuacjach - zobowiązanie do ponoszenia konsekwencji majątkowych związanych z ich działalnością. Ani organ administracji rządowej, ani jednostka samorządu terytorialnego nie może uwolnić się od tego rodzaju obowiązków bez stosownego ustawowego przyzwolenia. W ten sposób zabezpiecza się możliwość realizowania celów publicznych związanych z ochroną zdrowia, o których mowa w art. 68 Konstytucji. Na podstawie powyższej argumentacji Trybunału w piśmiennictwie wyrażono trafny pogląd, że SPZOZ-y są nadal jednostkami sektora finansów publicznych i jednocześnie jednostkami organizacyjnymi działających jako organy tworzące organów władzy publicznej. Ze względu na takie właśnie usytuowanie w systemie administracji publicznej, mają one obowiązek realizowania przekazanych im do wykonania zadań publicznych (por. wyrok WSA w Opolu z 27 czerwca 2019 r., sygn. II SAB/Op 37/19).
W świetle powyższych rozważań nie ulega wątpliwości, że Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Gminny Ośrodek Zdrowia wykonuje zadania publiczne w zakresie ochrony zdrowia, Kierownik zaś tego Zakładu jest organem go reprezentującym, a zatem jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji stanowiących informację publiczną.
Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia kategorie informacji publicznej, które na mocy ustawy podlegają udostępnieniu, przy czym z uwagi na treść art. 1 ust. 1 u.d.i.p. nie jest to katalog zamknięty.
Z treści wniosku o udzielenie informacji publicznej z 26 października 2021 r. nie wynika wprost, że pojazdy, których zbycia ten wniosek dotyczy, miały jakikolwiek związek z SP ZOZ GOZ . Niemniej jednak z pisma organu z 9 listopada 2021 r. wynika, że we wniosku tym chodzi o "osoby fizyczne, które nabyły od Ośrodka przedmiotowe pojazdy". Stwierdzenie to przesądza – czego organ zresztą nie kwestionował – że wniosek dotyczył mienia (w postaci samochodów osobowych) należącego do SP ZOZ GOZ , które to mienie zostało przez ten ośrodek zbyte na rzecz określonych osób. W ocenie Sądu w tej sytuacji – wbrew twierdzeniu organu – nie może ulegać wątpliwości, że żądane informacje stanowią informację publiczną, dotyczą bowiem majątku publicznego, którym zadysponował jeden z podmiotów, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f i pkt 5 u.d.i.p.). Należy zauważyć, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż informację publiczną stanowią w szczególności materiały dokumentujące fakt lub sposób zadysponowania majątkiem publicznym, w tym treść i postać umów cywilnoprawnych dotyczących takiego majątku (por. np. wyrok NSA z 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 903/12, wyroki WSA w Kielcach z 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SAB/Ke 14/08, wyrok WSA w Opolu z 30 września 2010 r., sygn. akt II SAB/Op 12/10, WSA w Poznaniu z 11 października 2012 r. sygn. akt IV SAB/Po 65/12). Informację publiczną stanowią zatem również dane kontrahentów jednostek publicznych.
Wywody organu poczynione w odpowiedzi na skargę dotyczą kwestii ochrony prawa do prywatności (danych osobowych) nabywców przedmiotowych pojazdów. Jest to jednak zagadnienie, które nie wpływa na ocenę, czy żądana informacja stanowi informację publiczną. Może być ono natomiast rozważane na gruncie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (por. np. wyrok NSA z 13 stycznia 2022 r., sygn. I OSK 502/21, wyrok NSA z 19 maja 2017 r., sygn. I OSK 39/17, wyrok NSA z 19 grudnia 2016 r., sygn. I OSK 2060/16). Zgodnie z treścią tego przepisu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Okoliczność, że określone informacje podlegają ewentualnej ochronie na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie oznacza, że tracą one przez to charakter informacji publicznej. W takiej sytuacji organ może odmówić udostępnienia informacji, ale stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. zobligowany jest wydać stosowną decyzję w tym przedmiocie (por. m.in. wyrok NSA z 15 czerwca 2020 r., sygn. I OSK 2098/19). Nie ulega wątpliwości, że w niniejszym przypadku taka decyzja nie została wydana. Organ od początku zajął bowiem stanowisko, że wniosek w zakresie punktu 1. nie dotyczy informacji publicznej i dlatego nie zachodzi potrzeba wydania decyzji zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
Z powyższych powodów Sąd uznał, że istotnie wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej z 26 października 2021 r. nie został rozpoznany w sposób prawem przewidziany (organ nie udostępnił żądanej informacji, nie wydał decyzji odmownej ani też nie umorzył postępowania) i dlatego w punkcie I wyroku zobowiązał Kierownika SP ZOZ GOZ do jego rozpoznania – w zakresie punktu 1. – w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. Rozpoznając wniosek organ winien ustalić, czy nie zachodzą przesłanki ograniczające dostępność informacji, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. i wydać decyzję odmowną w razie ich zaistnienia, bądź udzielić informacji publicznej w braku ograniczenia do niej dostępu, ewentualnie umorzyć postępowanie. Sąd nie jest natomiast uprawniony – z uwagi na przedmiot niniejszego postępowania – do dokonywania ocen, czy w tej sprawie zaistniały okoliczności określone w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., wyłączające udzielenie informacji publicznej. Byłoby to bowiem przedwczesne i prowadziłoby do dokonania oceny przesłanek odmowy udzielenia informacji w zastępstwie organu.
Jednocześnie niespornym było, że organ udzielił informacji w zakresie punktu 2. ww. wniosku. W ramach żądania skargi w punkcie 2) skarżący wnosił natomiast o "zobowiązanie organu do załatwienia wniosków z dnia 26 października 2021 r.". Sąd uznał zatem, że żądanie to dotyczy całego wniosku – w tym jego punktu 2. –
i dlatego w tym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w punkcie III wyroku.
Sąd nie stwierdził wystarczających podstaw do oddalenia skargi w całości z powodu nadużycia prawa do informacji publicznej, na co także powoływał się organ w odpowiedzi na skargę, odwołując się m.in. do wielości wniosków składanych przez tego samego skarżącego oraz do wpisu internetowego z dnia 22 września 2021 r., w którym skarżący "chwalił się" wygraną przed tut. Sądem sprawą przeciwko SP ZOZ GOZ . Organ nie wykazał, by wnioski skarżącego były powielane wielokrotnie, dotyczyły dużej ilości informacji, w tym np. o podobnej tematyce, zaś sam wydruk wpisu internetowego nie pozwala w jednoznaczny sposób stwierdzić, że został on zamieszczony przez skarżącego – tak aby Sąd mógł formułować na tej podstawie kategoryczne wnioski, istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku). Rażącym naruszeniem prawa jest bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być przy tym oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. II OSK 468/13). Trzeba podkreślić, że organ zareagował w ustawowym terminie na wniosek skarżącego i zajął wobec niego określone stanowisko. Stwierdzona bezczynność wynika z odmiennej oceny prawnej tego wniosku. Nie można uznać, że działanie organu nacechowane było złą wolą, bądź przypisać organowi lekceważący stosunek do norm prawa.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt IV wyroku. Na zasądzone koszty złożyła się kwota 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło