II SAB/Ke 19/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 maja 2013r. sprawy ze skargi B. Ł. i P. Ł. na bezczynność [...] S.A. z siedzibą w L. Oddział S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje [...] S.A. z siedzibą w L. Oddział S. do rozpatrzenia wniosku P. Ł. z dnia 12 czerwca 2012r. o udzielenie informacji publicznej w postaci kserokopii wszelkich dokumentów oraz decyzji administracyjnych lub ich oznaczenie dotyczących budowy lub przebudowy linii elektroenergetycznych na działkach nr [...] położonych w miejscowości P., K. i I. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania administracyjnego; II. oddala skargę B. Ł.; III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od [...] S.A. z siedzibą w L. Oddział S. na rzecz P. Ł. 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W skierowanym do [...] z o.o. w J. piśmie z dnia 21 kwietnia 2011 r., reprezentowany przez pełnomocnika P. Ł. wezwał do negocjacji w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, składającej się z działek rolnych, o numerach ewidencyjnych nr 175/1, 175/2 187/1, 200, 299/3, 300/1, 191 i 192 położonych w miejscowości P., K. i I. Po przekazaniu tego pisma do [...] S.A Oddział w S., jednostka ta pismem z dnia 6 czerwca 2011 r. poinformowała, że zajmie stanowisko w sprawie po przesłaniu jej mapy zasadniczej dla tego obszaru. Przy piśmie z 26 września 2011 r. pełnomocnik skarżącego przesłał kserokopię mapę sytuacyjno – wysokościową P. oraz mapy ewidencyjne gruntów P., K. i I. W odpowiedzi z dnia 10 października 2011 r. [...] Oddział w S. wskazał, że na działkach 175/2 187/1, 200, 191 i 192 została zlokalizowana linia napowietrzna średniego napięcia "P." wybudowana w 1971 r. oraz na działkach 175/1, 299/3, 300/1 linia napowietrzna średniego napięcia wybudowana również w 1971 r. Dalej poinformowała, że przez fakt wybudowania trwałych urządzeń oraz ich użytkowanie przez wymagany przepisami prawa upływ czasu, na podstawie art. 292 k.c. doszło do nabycia przez właściciela urządzeń, w drodze zasiedzenia, służebności gruntowej, o treści odpowiadającej służebności przesyłu, i że uzyskał on przez to tytuł prawny do istnienia urządzeń na tej nieruchomości. Dalej wskazała, że stosownie do ustawy o gospodarce nieruchomościami, budowa i utrzymanie między innymi urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej służy celom publicznym, co uzasadnia ingerencję w sferę własności wnioskodawcy i przybiera postać znoszenia pewnych uciążliwości związanych z istnieniem tych urządzeń. W piśmie z dnia 17 października 2011 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o wyjaśnienie, czy od wybudowania do chwili obecnej zmieniono położenie urządzeń przesyłowych usytuowanych na ww. działkach. W odpowiedzi organ w piśmie z dnia 18 listopada 2012 r. stwierdził, że lokalizacja tych urządzeń nie uległa zmianie. W piśmie z dnia 12 czerwca 2012 r. pełnomocnik skarżącego domagał się udostępnienia informacji publicznej w postaci kserokopii wszelkich ewentualnych dokumentów oraz decyzji lub ich oznaczenie (organ wydający, znak, data), dotyczących budowy lub przebudowy linii elektroenergetycznych na działkach nr 175/1, 175/2 187/1, 200, 299/3, 300/1, 191 i 192, położonych w miejscowości P., K. i I. W odpowiedzi na to pismo Spółka wskazała, że posiada tytuł prawny do istnienia urządzeń na terenie nieruchomości będącej przedmiotem sprawy, powołała się na treść art. 292 kodeksu cywilnego oraz postanowienie SN w sprawie I CK 141/02, a także wskazała, że nie znajduje "uzasadnienia do udostępnienia Państwu, jako potencjalnemu przeciwnikowi procesowemu, dokumentacji archiwalnej dotyczącej budowy urządzeń elektroenergetycznych Spółki" i że o udostępnienie tej informacji zainteresowany może zwrócić się do organu wydającego decyzję administracyjną, który to organ jest zobowiązany do jej udostępnienia. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze P. Ł. i B. Ł. zarzucili [...] S.A. Oddział S. bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej i domagali się zobowiązania jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazali, że skoro Spółka zajmuje się dystrybucją energii elektrycznej, to jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej Dz.U.2001.112.1198 ze zmianami – dalej w skrócie u.d.i.p.). Podnieśli, że aż do dnia wniesienia skargi nie otrzymali jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów ani też rozstrzygnięcia w sprawie odmowy ich udostępnienia, co czyni skargę na bezczynność zasadną. W odpowiedzi na skargę [...] S.A w L. wniosła o jej oddalenie wskazując, że skarżący nie złożył wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Podniosła, że z dokumentu zatytułowanego "Pełnomocnictwo", na które powołuje się pełnomocnik skarżącego, nie wynikało jego upoważnienie do występowania wobec [...] S.A. w imieniu skarżącego o udzielenie informacji publicznej. Niemniej jednak, jej zdaniem, pismem z dnia 29 czerwca 2012r. Oddział w S. zajął stanowisko wobec żądań skarżącego, odmawiając udostępnienia dokumentacji dotyczącej budowy urządzeń elektroenergetycznych. Ponadto spółka dodała, że skarga jest przedwczesna, gdyż skarżący nie wyczerpał trybu przewidzianego w art. 17 ust. 2 u.d.i.p. Zarzuciła także, że żądane przez skarżących informacje nie są informacjami publicznymi w rozumieniu tej ustawy, a zatem ustawa ta nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania. Wskazała, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, gdyż prowadzona przez nią działalność ma charakter cywilnoprawny. Wykonywane zadania operatora systemu dystrybucyjnego nie stanowią zadań publicznych. Spółka stwierdziła również, że nawet gdyby uznać, że żądane informacje mają charakter informacji publicznej, to nie mogłyby zostać one udostępnione na podstawie regulacji art. 5 ust. 2 u.d.i.p., gdyż ujawnienie żądanych informacji prowadziłoby do naruszenia chronionej ustawowo "tajemnicy przedsiębiorcy". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie odnieść się należy do kwestii legitymacji B. Ł. do wniesienia skargi na bezczynność w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zmianami), dalej P.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. O tym, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny, decyduje przepis prawa. W niniejszej sprawie wniosek o udostępnienie informacji publicznej wniósł działający poprzez pełnomocnika L. Ł.; on też był jedyna stroną tego postępowania. Zatem tylko L. Ł. ma interes prawny w zaskarżeniu bezczynności organu. Dlatego też skarga B. Ł. z powodu braku interesu prawnego w jej wniesieniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. podlegała oddaleniu. Natomiast skarga P. Ł. zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie, mimo braku zarzutu ze strony [...] S.A w L. odnośnie tego, że jej Oddział w S. nie ma zdolności sądowej, za celowe Sąd uznał zajęcie w tej materii stanowiska, a to w związku ze znanym tut. Sądowi faktem, iż w szeregu postanowień wydanych w analogicznych sprawach przez niektóre wojewódzkie sądy administracyjne, skargi były odrzucane na tej podstawie, że oddział [...] nie ma zdolności sądowej (przykładowo postanowienia w sprawach II SAB/Lu 41/13, II SAB/Lu 31/13, II SAB/Lu 32/13, II SAB 18/13, II SAB/Rz 16/13, II SAB/Rz 6/13). Otóż odnośnie tej kwestii Sąd w całości podziela stanowisko zaprezentowane między innymi w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r. w spawie I OSK 102/13, zgodnie z którym przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 25 § 1 P.p.s.a. Jednostka organizacyjna o jakiej mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie nie stanowi jednostki organizacyjnej o jakiej mowa w przepisach kpa czy P.p.s.a. W rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej jest to bowiem każda jednostka organizacyjna wykonująca zadania publiczne, nawet gdy stanowi część spółki powołaną przez spółkę w celu świadczenia usług na określonym terenie. Taką jednostką zobowiązaną do udzielenia informacji publicznej jest Oddział w S. Nie ulega także żadnej wątpliwości, że [...] w L., a co za tym idzie także jej oddział, z uwagi na przedmiot swojej działalności, wykonuje zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie. Takie stanowisko uznać należy za ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (przykładowo powołany już wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. I OSK 102/13, wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r. sygn. I OSK 851/10, wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 marca 2013 r. sygn. II SAB/Lu 10/13, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 12 marca 2013 r. sygn. II SAB/Bd 6/13 – wszystkie dostępne w internetowej bazie orzecznictwa sądów administracyjnych). Przechodząc do podniesionej w odpowiedzi na skargę przez Spółkę kwestii rzekomego niewykazania w toku postępowania pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego przez reprezentującego go radcę prawnego Ł. B. wskazać należy, że o ile Spółka miała jakieś wątpliwości w tym względzie, powinna była ewentualnie wezwać go do uzupełnienia pełnomocnictwa, zamiast pozostawiać wniosek o udostępnienie informacji publicznej bez żadnej odpowiedzi. Zdaniem Sądu nie może budzić wątpliwości, że decyzja administracyjna zawiera informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o dostępie. Co więcej, niewątpliwie treść decyzji, na podstawie których inwestycja została zlokalizowana na konkretnym terenie i następnie wybudowana, jest bezpośrednio związana z przedmiotem działalności Spółki, skoro chodzi o inwestycje w postaci urządzeń energetycznych, za pomocą których [...] S.A. wykonuje ciążące na niej zadania publiczne - dystrybucję energii elektrycznej. Podnieść należy, że jeśli Spółka takimi decyzjami dysponuje, ma obowiązek je udostępnić pomimo, że sama tych dokumentów nie wytworzyła, chyba że zachodzą okoliczności o jakich mowa w art. 5 § 1 i 2 ustawy o dostępie. W takiej jednak sytuacji ma obowiązek wydać stosowne rozstrzygnięcie. Nie można zgodzić się z [...] S.A, że odpowiedź została udzielona. W piśmie z dnia 12 czerwca 2012 r. występujący w imieniu P. Ł. radca prawny Ł. B. wniósł o udostępnienie kserokopii wszelkich ewentualnych dokumentów oraz decyzji lub ich oznaczenie dotyczących budowy lub przebudowy linii elektroenergetycznych na działkach nr 175/1, 175/2 187/1, 200, 299/3, 300/1, 191 i 192 położonych w miejscowości P., K. i I., pod rygorem wniesienia skargi na bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Tymczasem w odpowiedzi na to żądanie Spółka powołała się na zasiedzenie służebności gruntowej. Gdyby przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji było dostarczenie kserokopii dokumentów, dających Spółce (jej poprzednikowi prawnemu) prawo do dysponowania cudzą nieruchomością poprzez jej zajęcie, w celu wybudowania na niej urządzeń przesyłowych, taką odpowiedź można by uznać za wystarczającą. Znaczyłoby to bowiem, że Spółka takimi dokumentami (tytułem prawnym do dysponowania nieruchomością) nie dysponuje. W ocenie Sądu zawarte w tym samym piśmie jedno zdanie, w którym Spółka wskazała, że nie znajduje uzasadnienia do udostępnienia dokumentacji archiwalnej dotyczącej budowy urządzeń elektroenergetycznych, nie czyni zadość obowiązkowi, o jakim mowa w art. 16 u.d.i.p.,, zgodnie z którym odmowa udostępnienia informacji następuje w drodze decyzji. Pismo to, a w szczególności tylko to jedno zdanie odnoszące się do żądania, nie zawiera niezbędnych elementów, jakie powinna zawierać decyzja odmawiająca udostępnienia informacji. Skoro [...] S.A. nie udostępniła żądanej informacji, nie odmówiła jej wydania w przewidzianej prawem (art. 16 w zw. z art. 17 ust. 2 u.d.i.p.) formie, ani też nie poinformowała, że takimi decyzjami nie dysponuje (w tej ostatniej sytuacji powinna dodatkowo wskazać, co jest tego powodem), skargę na bezczynność należało uwzględnić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na odstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. Odnośnie zarzutu spółki, że żądane informacje nie mogły zostać udostępnione, gdyż obejmują one informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy, to stwierdzić należy, że w sprawie ze skargi na bezczynność nie może on odnieść skutku. Jeżeli bowiem podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji nie może ich udostępnić powołując się na treść art. 5 ust.2 zd.1 u.d.i.p., ograniczającego prawo do informacji publicznej z uwagi na tajemnice przedsiębiorcy, to również zobowiązany jest do wydania decyzji na podstawie jej art. 16 ust.1 w zw. z art. 17 u.d.i.p. Zaniechanie tej czynności, tak jak ma to miejsce w niniejszym przypadku, daje wystarczającą przesłankę do stwierdzenia bezczynności organu. W ocenie Sądu stwierdzona bezczynność, pomimo, że od wniosku upłynął prawie rok, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Najprawdopodobniej bowiem przyczyną nieudzielenia informacji było błędne przeświadczenie Spółki, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji. Nie bez znaczenia jest również fakt, że pismo zawierające żądanie udostępnienia informacji publicznej było jednym z wielu pism wymienionych w korespondencji skarżącego z organem, a żądanie udzielenia informacji publicznej nie było w nim szczególnie zaakcentowane i było jednym z kilku żądań zawartych w pismach. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 P.p.s.a. W terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami [...] S.A Oddział w S. powinien rozpoznać wniosek, to jest albo doręczyć skarżącemu żądane kserokopie wszystkich posiadanych dokumentów oraz decyzji administracyjnych lub ich oznaczenie dotyczących budowy lub przebudowy linii elektroenergetycznych na działkach nr 175/1, 175/2 187/1, 200, 299/3, 300/1, 191 i 192 położonych w miejscowości P., K. i I. albo wydać decyzję odmawiającą udostępnienia tej informacji z uzasadnieniem, albo też w przypadku, gdyby Spółka takimi decyzjami nie dysponowała, poinformować o tym skarżącego wraz z wyjaśnieniem powodu tego stanu rzeczy.