II SAB/Ke 21/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 czerwca 2013 roku sprawy ze skargi M. J. i W. R. na bezczynność [...] z siedzibą w L. Oddział S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje [...] z siedzibą w L. O. do rozpatrzenia wniosku M. J. i W. R. datowanego na dzień 23 lipca 2011 r. o udzielenie informacji publicznej polegającej na udostępnieniu kserokopii wszelkich decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działce nr [...] położonej w R., gmina D. - w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od [...] z siedzibą w L. Oddział S. na rzecz M. J. i W. Re. 374 (trzysta siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. W skierowanym do [...] Oddział Ł. piśmie z dnia 23 lipca 2011 r., reprezentowane przez pełnomocnika M. J. i W. R. wezwały do negocjacji w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, o numerze ewidencyjnym nr [...], położonej w R. gmina D. W tym samym piśmie domagały się także udostępnienia informacji publicznej w postaci kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy na tej działce linii elektroenergetycznych. Jako podstawę prawną tego drugiego żądania wskazały art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. "a" tiret pierwsze ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm. dalej zwanej "ustawą o dostępie"). Po przekazaniu tego pisma do [...] S.A Oddział w S., jednostka ta pismem z dnia 13 września 2011 r. poinformowała, że sprawa dotyczy stacji transformatorowej "R. 3" oraz elektroenergetycznej napowietrznej linii średniego napięcia "GPZ R." zasilającej ww. stację. Urządzenia te zostały wybudowane w 1977 r. na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] wydanej przez Wojewódzką Dyrekcję Rozbudowy Miast i Osiedli. Dalej spółka poinformowała, że przez fakt wybudowania trwałych urządzeń oraz ich użytkowanie przez wymagany przepisami prawa czas, na podstawie art. 292 k.c. doszło do nabycia przez właściciela urządzeń, w drodze zasiedzenia, służebności gruntowej, o treści odpowiadającej służebności przesyłu, i że uzyskał on przez to tytuł prawny do istnienia urządzeń na tej nieruchomości. Następnie dodała, że stosownie do ustawy o gospodarce nieruchomościami, budowa i utrzymanie między innymi urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej służy celom publicznym, co uzasadnia ingerencję w sferę własności wnioskodawcy i przybiera postać znoszenia pewnych uciążliwości związanych z istnieniem tych urządzeń. W kwestii udostępnienia żądanych we wniosku z dnia 23 lipca 2011 r. informacji, Spółka podała, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, a o wydanie żądanych kserokopii decyzji wnioskodawca może wystąpić do urzędu, który je wydał. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze M. J. i W. R. zarzuciły [...] Oddział S. bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej i domagały się zobowiązania jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazały, że skoro Spółka zajmuje się dystrybucją energii elektrycznej, to jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie. Podnieśli, że aż do dnia wniesienia skargi nie otrzymali jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów ani też rozstrzygnięcia w sprawie odmowy ich udostępnienia, co czyni skargę na bezczynność zasadną. W odpowiedzi na skargę [...] w L. wniosła o jej odrzucenie lub oddalenie wskazując, że z dokumentu zatytułowanego "Pełnomocnictwo", na które powołuje się pełnomocnik skarżących nie wynikało jego upoważnienie do występowania wobec [...] w imieniu skarżących o udzielenie informacji publicznej. Niemniej jednak zdaniem organu, pismem z dnia 13 września 2011 r. Oddział w S. zajął stanowisko wobec żądań skarżącego odmawiając udostępnienia dokumentacji dotyczącej budowy urządzeń elektroenergetycznych. Organ także zarzucił, że żądane przez skarżących informacje nie są informacjami publicznymi w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem ustawa ta nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania. Spółka wskazała, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, gdyż prowadzona przez nią działalność ma charakter cywilnoprawny. Wykonywane przez spółkę zadania operatora systemu dystrybucyjnego nie stanowią zadań publicznych. Spółka również stwierdziła, że nawet gdyby uznać, że żądane informacje mają charakter informacji publicznej, to nie mogłyby zostać one udostępnione na podstawie regulacji art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie, gdyż ujawnienie żądanych informacji prowadziłoby do naruszenia chronionej ustawowo "tajemnicy przedsiębiorcy". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie, mimo braku zarzutu ze strony [...] w L. odnośnie tego, że jej Oddział w S. nie ma zdolności sądowej, za celowe Sąd uznał zajęcie w tej materii stanowiska, a to w związku ze znanym tut. Sądowi faktem, iż w szeregu postanowień wydanych w analogicznych sprawach przez niektóre wojewódzkie sądy administracyjne, skargi były odrzucane na tej podstawie, że oddział [...] nie ma zdolności sądowej (przykładowo postanowienia w sprawach II SAB/Lu 41/13, II SAB/Lu 31/13, II SAB/Lu 32/13, II SAB 18/13, II SAB/Rz 16/13, II SAB/Rz 6/13). Odnośnie naprowadzonej kwestii Sąd w całości podziela stanowisko zaprezentowane między innymi w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r. w sprawie I OSK 102/13, zgodnie z którym przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej P.p.s.a. Jednostka organizacyjna o jakiej mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie nie stanowi jednostki organizacyjnej o jakiej mowa w przepisach kpa czy P.p.s.a. W rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej jest to bowiem każda jednostka organizacyjna wykonująca zadania publiczne, nawet gdy stanowi część Spółki powołaną przez Spółkę w celu świadczenia usług na określonym terenie. Taką jednostką zobowiązaną do udzielenia informacji publicznej jest Oddział w S. Nie ulega także żadnej wątpliwości, że [...] w L., a co za tym idzie także jej oddział, z uwagi na przedmiot swojej działalności, wykonuje zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie. Takie stanowisko uznać należy za ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (przykładowo powołany już wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. I OSK 102/13, wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r. sygn. I OSK 851/10, wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 marca 2013 r. sygn. II SAB/Lu 10/13, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 12 marca 2013 r. sygn. II SAB/Bd 6/13 – wszystkie dostępne w internetowej bazie orzecznictwa sądów administracyjnych). Przechodząc do podniesionej w odpowiedzi na skargę przez Spółkę PGE Dystrybucja kwestii rzekomego nie wykazania w toku postępowania pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżących przez reprezentującego go radcę prawnego Ł. B. wskazać należy, że o ile Spółka miała jakieś wątpliwości w tym względzie, powinna była ewentualnie wezwać go do uzupełnienia pełnomocnictwa, zamiast pozostawiać wniosek o udostępnienie informacji publicznej bez żadnej odpowiedzi. Co do kwestii, czy w niniejszej sprawie mamy do czynienia z informacją publiczną należy odwołać się do treści żądania skarżących zawartego w piśmie z dnia 23 lipca 2011 r., w którym domagają się od PGE udostępnienia w postaci kserokopii wszelkich decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działce o numerze ewidencyjnym nr [...], położonej w R., gmina D. Niewątpliwie akty, których udostępnienia żądają skarżące, zawierają informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o dostępie. Zgodnie z tym przepisem udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Podkreślić przy tym trzeba, że skarżące zwracają uwagę na bezumowne korzystanie przez spółkę z ich nieruchomości – w związku z czym żądane decyzje powinny dotyczyć przede wszystkim lokalizacji i budowy urządzeń elektroenergetycznych na konkretnym terenie – co jest bezsprzecznie bezpośrednio związane z przedmiotem działalności [...]. To właśnie bowiem z pomocą tej infrastruktury spółka wykonuje ciążące na niej zadania publiczne – dystrybucję energii elektrycznej. W takiej sytuacji [...] ma obowiązek udostępnić skarżącym przedmiotowe decyzje jeśli nimi dysponuje, pomimo że sama tych dokumentów nie wytworzyła, chyba że zachodzą okoliczności o jakich mowa w art. 5 § 1 i 2 ustawy o dostępie. Zgodnie z tym przepisem prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu: - w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1), - ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (ust. 2). W takiej jednak sytuacji aktualizuje się obowiązek wydania stosownego rozstrzygnięcia. Natomiast w niniejszej sprawie [...] ograniczyła się do ogólnikowego poinformowania wnioskodawców pismem z dnia 13 września 2011 r. o odmowie spełnienia przedstawionych przez nich roszczeń. W rezultacie przedmiotowe pismo nie zawiera żadnej odpowiedzi odnośnie żądanych przez strony dokumentów. Dlatego też skargę na bezczynność należało uwzględnić. Odnośnie zarzutu spółki, że w piśmie z dnia 13 września 2011 r. zawarto informacje o odmowie udzielenia żądanych informacji z uzasadnieniem, że stanowią one tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie), to stwierdzić należy, że jest on bezskuteczny. Jeżeli bowiem organ nie może udostępnić żądanych informacji powołując się na treść art. 5 ust. 2 zd. 1 ustawy o dostępie, to również zobowiązany jest do wydania decyzji na podstawie jej art. 16 ust.1. Zaniechanie tej czynności, tak jak ma to miejsce w niniejszym przypadku daje wystarczającą przesłankę do stwierdzenia bezczynności organu. Z powyższych względów należało uwzględnić wniesioną w niniejszej sprawie skargę na bezczynność – o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na odstawie art. 149 § 1 ustawy P.p.s.a. W ocenie Sądu stwierdzona bezczynność, pomimo, że od wniosku upłynęły blisko dwa lata, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Najprawdopodobniej bowiem przyczyną braku udzielenia informacji było przeoczenie wniosku. Żądanie bowiem udostępnienia informacji publicznej nie było w piśmie szczególnie zaakcentowane, gdyż główny nacisk położono w nim na kwestie wezwania [...] do zawarcia umowy służebności przesyłu oraz wypłaty wynagrodzenia za bezpodstawne korzystanie z nieruchomości. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 P.p.s.a. W terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami [...] Oddział w S. powinien rozpoznać wniosek, to jest albo doręczyć skarżącym żądane kserokopie wszelkich decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działce nr [...] położonej w R., gmina D. albo wydać decyzję odmawiającą udostępnienia tej informacji z uzasadnieniem, albo też w przypadku, gdyby Spółka żądanymi informacjami nie dysponowała, poinformować o tym skarżące wraz z wyjaśnieniem przyczyn takiego sposobu załatwienia ich wniosku.