II SAB/Ke 26/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Asesor WSA Agnieszka Banach, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi W. S. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w przedmiocie pomocy społecznej oddala skargę. II SAB/Ke 26/20 Uzasadnienie W dniu 30 stycznia 2020 r. W. S. wniósł do tut. Sądu skargę na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie (MOPR) , m.in. podnosząc, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych już 4 lata prowadzi weryfikację jego świadectw w tym od pracodawcy z Cypru. Skarżący oczekiwał tylko pomocy w zdobyciu żądanej dokumentacji, obojętnie w jakiej formie. W tej części skarga została wyłączona do odrębnego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta i Gminy wniósł o jej oddalenie i obciążenie skarżącego kosztami postępowania. Zgodnie ze stanowiskiem organu, w dniu 13 września 2019 r. skarżący zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie o pomoc w formie "zmiany daty urodzenia na młodszą." Postanowieniem z dnia 7 października 2019 r. organ odmówił wszczęcia postępowania z uwagi na brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Zostało ono uchylone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 grudnia 2019 r., z zaleceniem, by MOPR ustalił rzeczywistą treść żądania skarżącego. Skarżący do protokołu przesłuchania z dnia 16 grudnia 2019 r. nie udzielił jednoznacznej odpowiedzi, czy oczekuje sprostowania daty urodzenia i przekazania wniosku do Urzędu Stanu Cywilnego , ale wskazał, że jego wniosek dotyczy odmowy przyznania emerytury przez ZUS i oczekuje sprostowania dokumentacji ZUS. W rezultacie, przy piśmie z dnia 9 stycznia 2020 r. wniosek skarżącego przekazano do ZUS , według właściwości do załatwienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "Ppsa", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa, obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W. S. przedmiotem swojej skargi uczynił bezczynność Dyrektora MOPR polegającą na niezałatwieniu jego wniosku z dnia 13 września 2019 r., który w pkt 1. dotyczył: "Pomocy w uzyskaniu zmiany daty urodzenia na młodszą". W protokole z przesłuchania strony z dnia 16 grudnia 2019 r. precyzując swoje stanowisko, wskazał, że ZUS od trzech lat odmawia przyznania mu emerytury. Skoro emerytura przysługuje od 60 roku życia, to w istocie ZUS uznał, że skarżący ma 57 lat, co należy sprostować w dokumentach. W sprawie ze skargi na bezczynność organu sąd ogranicza się do kontroli, czy organ rzeczywiście nie podjął działania, do którego był zobowiązany. Poza zakresem kontroli sądu pozostaje prawna poprawność działań organu załatwiających zgłoszone żądanie. Oznacza to, że sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność działania, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie istnieje obowiązek organu podjęcia działania i czy zostało wydane orzeczenie administracyjne albo została dokonana stosowna czynność załatwiająca podanie strony. Sąd orzeka jedynie o obowiązku wydania rozstrzygnięcia w sprawie, nie rozstrzyga natomiast kwestii merytorycznych i nie określa w jaki sposób powinna być rozpatrzona sprawa w postępowaniu administracyjnym. Tym samym Sąd administracyjny uwzględniając skargę na bezczynność organu nie może nakazać organowi wydania decyzji, postanowienia, innego aktu lub podjęcia czynności o określonej treści (por. wyroki NSA: z dnia 5 marca 2015 r., sygn. I OSK 1628/14; z dnia 28 lipca 2011 r., sygn. I OSK 211/11). Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.jedn. Dz.U. 2019, poz. 1507) pomoc społeczna polega w szczególności na: 1) przyznawaniu i wypłacaniu przewidzianych ustawą świadczeń; 2) pracy socjalnej; 3) prowadzeniu i rozwoju niezbędnej infrastruktury socjalnej; 4) analizie i ocenie zjawisk rodzących zapotrzebowanie na świadczenia z pomocy społecznej; 5) realizacji zadań wynikających z rozeznanych potrzeb społecznych; 6) rozwijaniu nowych form pomocy społecznej i samopomocy w ramach identyfikowanych potrzeb. Wniosek skarżącego nie dotyczył żadnej z wymienionych form pomocy, do udzielenia której jest uprawniony i zobowiązany organ pomocy społecznej. Bezspornie dotyczył kwestii związanych z ustaleniem prawa do emerytury. Zgodnie z art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 53) decyzje w sprawach świadczeń wydają i świadczenia te wypłacają, z uwzględnieniem ust. 2-4, organy rentowe właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej. Organem rentowym jest z kolei jednostka organizacyjna Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, określona w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, właściwa do wydawania decyzji w sprawach świadczeń (art. 4 pkt 6). Przyznanie emerytury wiąże się ze spełnieniem określonych prawem przesłanek, do których oceny uprawniony jest organ rentowy. Z wyjaśnień skarżącego złożonych do protokołu wynika jednoznacznie, że skarżący podjął działania zmierzające do przyznania mu świadczeń emerytalnych, jednakże świadczeń tych nie uzyskał. Uwzględniając właściwość rzeczową należy uznać, że organ pomocy społecznej nie mógł załatwić wniosku skarżącego inaczej niż poprzez przekazanie tego wniosku do właściwego miejscowo i rzeczowo ZUS , co nastąpiło przy piśmie z dnia 13 września 2019 r. Domagając się we wniosku z dnia 13 września 2019 r. od Dyrektora MOPR pomocy "w uzyskaniu zmiany daty urodzenia na młodszą" skarżący nie przedstawił żadnych racjonalnych argumentów przemawiających za takim żądaniem strony. Podkreślić należy, że zgodnie z obowiązującym w dacie wniesienia skargi do tut. Sądu Statutem MOPR , stanowiącym załącznik do uchwały Rady Miasta z dnia 26 lipca 2018 r., nr [...], w sprawie nadania Statutu Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Rodzinie , Ośrodek ten działa na podstawie uchwały Miejskiej Rady Narodowej z dnia 1 marca 1990 r., nr [...], w sprawie utworzenia jednostki budżetowej pod nazwą Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej (§ 1). Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie jest samodzielną jednostką organizacyjno-budżetową, podporządkowaną Prezydentowi Miasta (§ 2 ust. 1). Zgodnie z § 3 ust. 1 Statutu Ośrodek wykonuje zadania: 1) pomocy społecznej, wynikające z ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w zakresie: zadań własnych gminy, zadań gminy zleconych z zakresu administracji rządowej, zadań własnych powiatu, zadań powiatu zleconych z zakresu administracji rządowej; 2) w zakresie rehabilitacji społecznej osób niepełnosprawnych, wynikające z ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych; 3) w zakresie organizowania oparcia społecznego i organizowania usług opiekuńczych dla osób, które z powodu choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego mają poważne trudności w życiu codziennym, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego, 4) w sprawie świadczeń rodzinnych, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych; 5) w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie; 6) prowadzenia postępowań wynikających z ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów; 7) w zakresie wspierania rodziny i systemie pieczy zastępczej wynikające z ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; 8) w zakresie organizowania prac społecznie użytecznych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy; 9) w zakresie reintegracji społecznej i zawodowej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, poprzez uczestnictwo w zajęciach prowadzonych przez Klub Integracji Społecznej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym; 10) w zakresie opieki nad dziećmi do lat 3 poprzez organizację żłobka dziecięcego, zgodnie z ustawą o opiece nad dziećmi do lat 3 z dnia 4 lutego 2011 r.; 11) w zakresie ochrony zdrowia psychicznego, zgodnie z ustawą z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego. 2. Ponadto Ośrodek wykonuje czynności: 1) związane z przygotowaniem i wydawaniem decyzji administracyjnych w sprawach przyznania dodatków mieszkaniowych, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych; 2) związane z zawieraniem umów z zakresu rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych, wynikające z ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych; 3) związane z przygotowaniem i wydawaniem decyzji administracyjnych w sprawach przyznania dodatku energetycznego przysługującymi odbiorcy wrażliwemu energii elektrycznej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r.; 4) związane z realizacją rządowego programu dla rodzin wielodzietnych, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny; 5) związane z przyznawaniem i wypłacaniem świadczenia wychowawczego, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci; 6) związane z przyznawaniem i wypłatą jednorazowego świadczenia z tytułu urodzenia dziecka, u którego zdiagnozowano ciężkie i nieodwracalne upośledzenie albo nieuleczalną chorobą zagrażającą życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu w wysokości 4000 zł, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin "Za życiem"; 7) związane z wnioskowaniem o przyznanie dotacji celowej na wypłatę świadczenia pieniężnego, wypłatą świadczenia pieniężnego oraz sporządzaniem sprawozdań na poziomie wykorzystania dotacji celowej na wypłatę świadczenia dla posiadaczy Karty Polaka, 8) związane z ustaleniem prawa i wypłatą zasiłków dla opiekuna, wynikających z ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 3. Do zadań Ośrodka należy również nadzorowanie pracy jednostek organizacyjnych Miasta , wymienionych w załączniku do niniejszego Statutu. W świetle powyższego nie sposób twierdzić, że Dyrektor MOPR dopuścił się bezczynności. Wniosek o udzielenie pomocy w uzyskaniu emerytury, w tym w sprostowaniu dokumentów potrzebnych do jej uzyskania, nie mieści się w żadnym z zadań, które wykonuje MOPR w oparciu o przepisy ustawy o pomocy społecznej czy też wspomniany Statut. Na datę wniesienia skargi Dyrektor MOPR nie pozostawał więc w bezczynności. W tym stanie rzeczy, skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 Ppsa.