II SAB/Ke 57/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2015r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Studentów, Absolwentów i Przyjaciół [...] na bezczynność Okręgowego Sądu Lekarskiego Izby Lekarskiej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Okręgowego Sądu Lekarskiego Izby Lekarskiej na rzecz Stowarzyszenia Studentów, Absolwentów i Przyjaciół [...] kwotę 361,20 zł (trzysta sześćdziesiąt jeden złotych i 20 groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stowarzyszenie [...] (dalej "Stowarzyszenie") złożyło skargę na bezczynność Okręgowego Sądu Lekarskiego Izby Lekarskiej, polegającą na nieudostępnieniu Stowarzyszeniu informacji publicznej żądanej we wniosku z 18 lutego 2015 r. Wniosek dotyczył informacji o terminach i miejscach posiedzeń Sądu Lekarskiego w bieżącym roku kalendarzowym. Stowarzyszenie wskazało, że organ w wiadomości przesłanej pocztą elektroniczną z 23 lutego 2015 r. poinformował, że "terminy posiedzeń sądu nie są ustalane z góry na dany rok kalendarzowy, ale wyznaczane sukcesywnie w związku z wpływającymi sprawami". Nadto stwierdzono, że wniosek nie podlega regulacjom ustawy o dostępie do informacji publicznej. W opinii autora skargi treść złożonego wniosku została sformułowana w sposób jednoznaczny, wykluczający możliwość odmiennej interpretacji, niż wynikająca wprost z jego treści. Przedstawione żądanie dotyczyło podania wszystkich terminów posiedzeń Okręgowego Sądu Lekarskiego, które w chwili rozpoznawania wniosku były wyznaczone w bieżącym roku kalendarzowym. Udzielona odpowiedź nie stanowi odpowiedzi na pytanie. Wspomniany wniosek nie dotyczył sposobu ustalania terminów posiedzeń, ale tego, kiedy wspomniane posiedzenia się odbędą. Nie można zatem uznać, aby odpowiedź została udzielona we wnioskowanym zakresie. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Sąd Lekarski Izby Lekarskiej wniósł o jej oddalenie. Podał, że w odpowiedzi przesłanej drogą elektroniczną z 23 lutego 2015 r. wskazał, że terminy posiedzeń Sądu nie są ustalane z góry na dany rok kalendarzowy, ale wyznaczane sukcesywnie w związku z wpływającymi sprawami. W dacie udzielania odpowiedzi na wniosek nie były jeszcze znane na przyszłość w bieżącym roku kalendarzowym terminy posiedzeń Sądu Lekarskiego. Dlatego zdaniem organu należy uznać, że udzielił w terminie odpowiedzi na złożony wniosek, a zatem nie można mówić o jego bezczynności. Udzielona wnioskodawcy odpowiedź uwarunkowana była brakiem wyznaczenia terminów posiedzeń w bieżącym roku kalendarzowym, a zapytanie sformułowane we wniosku zinterpretowane zostało jako pytanie o przyszłe posiedzenia Sądu w całym roku kalendarzowym. Data złożenia wniosku (początek roku kalendarzowego) dodatkowo uzasadniała taką intencję zawartego we wniosku pytania. Organ dodał, że 10 września 2015 r. udzielił skarżącemu pełnej odpowiedzi podając, że na dzień udzielenia informacji w 2015 r. wyznaczone były posiedzenia w terminach: 6 i 10 lutego, 20, 24 i 25 marca, 10, 17 i 22 kwietnia, 28 maja, 11, 23 i 25 czerwca, 14 i 15 lipca, 9 września. W najbliższym czasie zaplanowane są posiedzenia 29 i 30 września oraz 2 października. Ponadto poinformowano wnioskodawcę, że posiedzenia są wyznaczane sukcesywnie w zależności od napływu spraw i w związku z tym nie jest możliwe wskazanie wszystkich terminów przyszłych posiedzeń w 2015 r. Nadto podano, że posiedzenia odbywają się w siedzibie [...]. Na marginesie organ podniósł, że nie kwestionuje, że wniosek obejmuje żądanie informacji w obszarze definiowanym jako informacja publiczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Organ administracji pozostaje w bezczynności w szczególności w przypadku, gdy nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej stosownie do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Na gruncie tej ustawy bezczynność zachodzi wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznych, pomimo dysponowania żądaną informacją publiczną, nie udostępnia jej zgodnie z art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy, tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (za wyjątkiem sytuacji opisanych w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 ustawy), bądź też w tym terminie nie wydaje na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (co jest uzasadnione np. wobec stwierdzenia, że żądana informacja objęta jest jednym z ograniczeń opisanych w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy). Zaznaczyć w tym miejscu należy, że w razie odmowy udostępnienia informacji publicznej, do wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, w formie decyzji administracyjnej, obowiązane są na mocy art. 17 ust. 1 ustawy poza organami administracji publicznej również inne podmioty wymienione w art. 4 ustawy. Okolicznością bezsporną jest, że organy samorządu zawodowego należą do grupy podmiotów zobowiązanych w świetle art. 4 ustawy do udostępniania informacji publicznej, gdyż należą do grupy innych podmiotów wykonujących zadania publiczne (art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy). Należy zauważyć, iż w myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 651) członkowie izb lekarskich stanowią samorząd zawodowy lekarzy i lekarzy dentystów. Jednostkami organizacyjnymi samorządu posiadającymi osobowość prawną są okręgowe izby lekarskie, Wojskowa Izba Lekarska i Naczelna Izba Lekarska, które działają przez organy określone w ustawie (art. 3 ust. 1 i 2). Natomiast w świetle art. 21 tej ustawy organami okręgowej izby lekarskiej są: okręgowy zjazd lekarzy, okręgowa rada lekarska, okręgowa komisja rewizyjna, okręgowy sąd lekarski oraz okręgowy rzecznik odpowiedzialności zawodowej. Okręgowy Sąd Lekarski Świętokrzyskiej Izby Lekarskiej jest więc podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że informacja dotycząca terminów i miejsc posiedzeń Okręgowego Sądu Lekarskiego stanowi informację publiczną. Wskazuje na to jednoznacznie brzmienie art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy, który stanowi, iż informacją publiczną są m.in. informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy. Należy jednak pamiętać, że informacją publiczną nie jest informacja, która dopiero miałaby zostać wytworzona. Nie dotyczy bowiem informacji publicznej wniosek, który obejmuje pytanie o zdarzenia przyszłe lub takie, które jeszcze nie nastąpiły. Inaczej jest jednak w przypadku określonych zdarzeń mających nastąpić w przyszłości, które już zaplanowano, tak jak np. zaplanowanych miejsc i terminów posiedzeń organu. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, a prawo dostępu do informacji publicznej oznacza dostęp do informacji już będącej w posiadaniu podmiotu zobowiązanego i nie może być utożsamiane z prawem do inicjowania działań mających na celu wytworzenie informacji jakościowo nowej. Wniosek zainteresowanego rodzi po stronie organu administracji obowiązek udostępnienia informacji publicznej w sytuacji, gdy ta informacja publiczna znajduje się w jego posiadaniu (por. wyroki: WSA w Warszawie z 3 lipca 2013 r. II SAB/Wa 187/13, WSA w Łodzi z 17 kwietnia 2014 r. sygn. II SAB/Łd 26/14 dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja fizycznie istnieje, nie została wcześniej udostępniona wnioskodawcy i - co najistotniejsze - nie funkcjonuje w obiegu publicznym, a zainteresowany nie ma innego trybu dostępu do niej (por. wyrok NSA z 10 października 2012 r. sygn. akt I OSK 1499/12 dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pytanie o terminy i miejsca posiedzeń Okręgowego Sądu Lekarskiego jest pytaniem o fakty, a zatem może być przedmiotem skutecznego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek złożony w niniejszej sprawie dotyczył wprawdzie zdarzeń mających mieć miejsce w przyszłości, ale już wyznaczonych, czyli takich, o których organ miał już wiedzę. Zgodzić się należy z autorem skargi, że treść złożonego wniosku została sformułowana w sposób jednoznaczny, wykluczający możliwość odmiennej interpretacji. Przedstawione żądanie dotyczyło podania wszystkich terminów posiedzeń Okręgowego Sądu Lekarskiego, które w chwili rozpoznawania wniosku były wyznaczone w bieżącym roku kalendarzowym. Tym samym obowiązkiem organu było udostępnienie informacji żądanej we wniosku, o ile oczywiście nie wystąpiły wskazane w ustawie okoliczności wyłączające możliwość jej udostępnienia. Ponadto zaznaczyć należy, że jeśli faktycznie w momencie składania wniosku organ nie znał terminu przyszłych posiedzeń, to jego obowiązkiem było poinformowanie Stowarzyszenia o braku wyznaczenia takich posiedzeń, w okolicznościach sprawy taka odpowiedź stanowiłaby informację publiczną. Poza jakimkolwiek sporem było natomiast to, że informacją publiczną, która nie została udostępniona skarżącemu mimo nie budzącego żadnych wątpliwości zwrócenia się o jej udzielenie we wniosku z dnia 18 lutego 2015 r., była informacja dotycząca miejsc odbywania posiedzeń Okręgowego Sądu Lekarskiego Izby Lekarskiej w 2015 r. W sytuacji więc gdy żądane informacje stanowiły informację publiczną, obowiązkiem organu było ich udostępnienie w formie wskazanej we wniosku. Natomiast w sytuacji braku zaplanowanych posiedzeń rolą dysponenta informacji było udzielenie informacji o braku wyznaczenia terminów posiedzeń, a nie jak uczyniono w niniejszej sprawie, poinformowanie, że terminy nie są ustalane z góry lecz sukcesywnie w związku z wpływającymi sprawami. Tym samym za zasadny należało uznać postawiony w skardze zarzut bezczynności. Niemniej jednak podkreślić należy, że z akt sprawy wynika, że organ udzielił żądanej informacji 10 września 2015 r. i poinformował Stowarzyszenie o wyznaczonych w bieżącym roku kalendarzowym terminach i miejscu posiedzeń Okręgowego Sądu Lekarskiego. W sytuacji, gdy organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, do daty orzekania przez sąd administracyjny wyda akt lub podejmie czynność, której domagała się strona, organ przestaje tkwić w bezczynności. Powyższe oznacza, że w chwili rozpoznawania skargi Stowarzyszenia, organ nie pozostawał już w bezczynności, albowiem w całości rozpatrzył wniosek z 18 lutego 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej. Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie należało zatem umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Z kolei zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W opinii Sądu w niniejszej sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Musi być ono znaczne, bądź też przejawiać się w braku jakiejkolwiek reakcji organu na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W niniejszej sprawie organ nie pozostawił wniosku bez odpowiedzi, a jedynie udzielił jej w sposób nieprawidłowy wynikający z błędnej interpretacji zapytania zawartego we wniosku. Z powyżej wskazanych powodów Sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. zdanie drugie orzekł, iż bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składają się: uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł, uiszczona opłata skarbowa w kwocie 17 zł od pełnomocnictwa, koszty przesyłki pocztowej 4, 20 zł oraz ustalone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.2013.490 j.t.), wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 240 zł.