II SAB/Ke 60/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K.P. na bezczynność Kierownika Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Gminnego Ośrodka Zdrowia w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Kierownika Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Gminnego Ośrodka Zdrowia do rozpoznania wniosku K.P. z dnia [...] o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że Kierownik Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Gminnego Ośrodka Zdrowia dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Kierownika Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Gminnego Ośrodka Zdrowia na rzecz K.P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. P. we wniosku z 29 stycznia 2021 r. domagał się od Kierownika Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Gminnego Ośrodka Zdrowia w Ł., udostępnienia następujących informacji: 1.Czy zostało skorygowane wynagrodzenie pielęgniarki koordynującej w SP ZOZ GOZ w Ł. (pełniącej jednocześnie funkcję Przewodniczącej Rady Gminy w Ł.) w stosunku do wynagrodzenia (dochodu) wykazanego w oświadczeniu majątkowym z dnia 20.12.2018 r. złożonym przez ww. pielęgniarkę koordynującą na objęcie funkcji (radnej Gminy Ł.) http://bip.loDuszno.pl/[...] -oswiadczenie-maiatkowe-na-objecie-funkcji Jeśli tak, to: a) w jaki sposób (np. czy zostało obniżone), b) od którego dnia (data)? W uzasadnieniu tego punktu wniosku K. P. wyjaśnił, że z odpowiedzi organu z dnia 05.06.2020 r. na wcześniejsze pytania zadane we wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 03.04.2020 r. wskazano, że SPZOZ GOZ w Ł. nie jest dysponentem informacji opisywanej w mediach i w związku z tym "nie posiadamy informacji publicznej na zadane pytanie". W ramach przypomnienia skarżący wskazał, że wynagrodzenie pielęgniarki koordynującej opisywane było w mediach w sierpniu 2019 r. https://echodnia.eu/[...], a nadto sprawa była poruszana na posiedzeniu Rady Społecznej w dniu 24.09.2019 r., skąd wzięło się ogólne potraktowanie zagadnienia w poprzednim wniosku. Pytanie zostało doprecyzowane, z powołaniem się na informację, którą dysponują nie tylko media. W drugim punkcie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 29 stycznia 2021 r. K. P. zapytał, czy pracownicy SP ZOZ GOZ w Ł. , ze szczególnym uwzględnieniem pracowników na stanowiskach kierowniczych, spełniają wymagania kwalifikacyjne określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami? W przypadku, gdy nie wszyscy pracownicy ww. wymagania spełniają, poprosił o wskazanie, na jakich stanowiskach te osoby pracują. W uzasadnieniu tego punktu wyjaśnił, że ponownie występuje z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w ww. zakresie, ponieważ odpowiedź udzielona w dniu 05.06.2020 r. nie jest satysfakcjonująca - oczekuje udostępnienia informacji publicznej zawartej w pytaniu. Pytanie dotyczy informacji publicznej prostej, i nie zachodzą ustawowe przesłanki ograniczenia prawa do informacji publicznej. Gdyby jednak organ uznał, że istnieją przesłanki ograniczające to prawo, to powinien wydać odpowiednią decyzję administracyjną (wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1609/17). W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze z 16 kwietnia 2021 r. na bezczynność Kierownika Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Gminnego Ośrodka Zdrowia w Ł. , K. P. domagał się zobowiązania organu do rozpatrzenia powyższego wniosku. Skarżący zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek oraz art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2021 r., poz. 1429 ze zm. ), dalej zwanej "ustawą", poprzez brak zastosowania, polegającego na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi jej autor podkreślił, że 29 stycznia 2021 r. złożył za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi pismem z 15 lutego 2021 r. organ wezwał go do własnoręcznego podpisania wniosku. Brak ten uzupełnił 17 lutego 2021 r. Następnie złożył do organu ponaglenie, jednak do dnia złożenia skargi jego wniosek nie został rozpatrzony. W odpowiedzi na skargę Kierownik Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Gminnego Ośrodka Zdrowia w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że wniosek z 29 stycznia 2021 r. stanowił powielenie pytań zawartych we wniosku z 3 kwietnia 2020 r., który został załatwiony pismem z 5 czerwca 2020 r. Ponadto organ dodał, że w niniejszej sprawie została wydana decyzja odmowna. Sądowi z urzędu jest wiadomo, że skarżący K. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Kierownika Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Gminnego Ośrodka Zdrowia w Ł. z 30 kwietnia 2021 r., która została wydana na skutek rozpatrzenia wniosku z 29 stycznia 2021 r., bezczynność w załatwieniu którego jest przedmiotem niniejszej sprawy. W decyzji z 30 kwietnia 2021 r. organ udzielił odpowiedzi na pytanie drugie z wniosku z 29 stycznia 2021 r. Natomiast w pozostałym zakresie odmówił udostępnienia informacji. Wspomniana skarga została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Ke 548/21 i nie została jeszcze rozpoznana (notatka urzędowa k. 31). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zaskarżona w niniejszej sprawie bezczynność polegała na nieudzieleniu informacji publicznej, o którą skarżący zwrócił się we wniosku z 29 stycznia 2021 r. Nie było w niniejszej sprawie kwestionowane, że Kierownik Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Gminnego Ośrodka Zdrowia w Ł. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Odpowiednio do okoliczności faktycznych, rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej powinno polegać na: udostępnieniu informacji publicznej będącej w dyspozycji organu w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku - w drodze dokonania czynności materialno-technicznej, odmowie jej udzielenia w drodze decyzji, na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy, w przypadku uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy (brak spełnienia warunku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy lub ograniczenie dostępu do informacji stosownie do art. 5 ustawy), wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania - w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy lub poinformowaniu wnioskodawcy, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach ustawy, a więc nie dotyczy informacji publicznej. Bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej wystąpi wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, będący w jej posiadaniu, nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania. Dla stwierdzenia bezczynności nie mają przy tym znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca 29 stycznia 2021 r. skutecznie, za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Gminnego Ośrodka Zdrowia w Ł. , złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Nie można zgodzić się z wyrażonym w odpowiedzi na skargę poglądem, że ponieważ wniosek z 29 stycznia 2021 r. stanowił powielenie pytań zawartych we wniosku skarżącego z 3 kwietnia 2021 r., to wniosek ten "został de facto załatwiony w ramach postępowania pismem z dnia 5 czerwca 2020 r.". Przede wszystkim ponowne złożenie wniosku o udzielenie informacji publicznej nie zwalnia organu od udzielenia odpowiedzi na taki wniosek. Należy bowiem zauważyć, że w ustawie o dostępie do informacji publicznej nie określono granic korzystania z prawa do informacji, brak jest więc jakichkolwiek ograniczeń, co do liczby składanych wniosków, które ich adresat ma obowiązek rozpoznać w sposób formalny lub merytoryczny. Należy również zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie skarżący szczegółowo wyjaśnił, dlaczego nie jest zadowolony z odpowiedzi udzielonej przez organ w piśmie z 5 czerwca 2020 r. i w konsekwencji dlaczego jeszcze raz składa wniosek. Wreszcie nie można zgodzić się z organem, że we wniosku z 29 stycznia 2021 r. skarżący powielił pytania z wniosku z 5 czerwca 2020 r. Sytuacja taka miała miejsce co do drugiego pytania, które w obu wnioskach brzmią tak samo, natomiast pytanie pierwsze zostało uszczegółowione, bo sam skarżący przyznał, że w poprzednim wniosku pytanie to było zbyt ogólne, natomiast teraz zostało doprecyzowane. Reasumując powyższe należy stwierdzić, że w przewidzianym w ustawie terminie, jak również do dnia wniesienia skargi, organ nie udzielił skarżącemu żądanej informacji, nie odmówił w formie decyzji udostępnienia informacji, ani też nie umorzył postępowania. To wszystko oznacza, że organ pozostawał w bezczynności, co do rozpoznania wniosku z 29 stycznia 2021 r. Tym niemniej rozpatrując skargę na bezczynność Sąd musi rozważyć, czy po jej wniesieniu nie zaszły podstawy do umorzenia postępowania sądowego. W niniejszej sprawie organ, po wniesieniu skargi do Sądu (19 kwietnia 2021 r. - data wpływu do organu), w dniu 30 kwietnia 2021 r. wydał decyzję stanowiącą rozpatrzenie wniosku z 29 stycznia 2021 r. Okoliczność ta powoduje, że zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego w określonym terminie stało się bezprzedmiotowe, a postępowanie sądowe w tym przedmiocie należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2325 ze zm.), dalej P.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie I wyroku. Sąd nie uznał, by bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., w punkcie II wyroku. Stwierdzona bezczynność wynikła bowiem z błędnego przekonania organu, że odpowiedź została już skarżącemu udzielona w piśmie z 5 czerwca 2020 r. Ponadto organ nie zlekceważył złożonego wniosku, skoro po jego wpłynięciu informował skarżącego, że czas wykonywania czynności uzależniony jest od innych podmiotów (organ zwrócił się do pracowników SP ZOZ GOZ w Ł. o zgodę na udostępnienie żądanych we wniosku danych), ale dokładał starań, aby zakończyć postępowanie bez zbędnej zwłoki. Wreszcie wypada zauważyć, że stan bezczynności nie był długotrwały, co jest o tyle istotne, że rażącym naruszeniem prawa pozostaje stan, w którym bez żadnych wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania rażącego naruszenia nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi być znaczne i nie dające się racjonalnie usprawiedliwić. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi więc posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określonego jako zwykłe naruszenie. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie III wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a., który stanowi, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Sąd w niniejszej sprawie uznał, że uzasadnione jest zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego w zakresie uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Sąd nie znalazł natomiast podstaw do zasądzenia kwoty 200 zł, o którą wniósł skarżący w piśmie z 12 maja 2021 r. Uzasadniając wniosek o zasądzenie tej kwoty skarżący wskazał, że organ powinien zwrócić mu koszty postępowania administracyjnego. W związku z tak sformułowanym żądaniem należy podkreślić, że w ramach instytucji zwrotu kosztów postępowania między stronami, strona nie może domagać się zwrotu wszystkich kosztów jakie kiedykolwiek poniosła w związku ze sprawą administracyjną, która swój finał znalazła przed sądem administracyjnym. Instytucja zwrotu kosztów postępowania uregulowana jest w ustawie dotyczącej wyłącznie postępowania przed sądem administracyjnym i już z tego względu odnosi się wyłącznie do kosztów, jakie strona ponosi w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Do podlegających zwrotowi kosztów postępowania sądowoadministracyjnego nie zaliczają się koszty ponoszone w postępowaniu przed organem administracji publicznej, ani koszty przygotowawcze przed wniesieniem sprawy do sądu (tak Wojewódzki Sądu Administracyjny w Lublinie w wyroku z 29 kwietnia 2014 r., III SA/Lu 923/13, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Niezależnie od powyższego należy podnieść, że w niniejszym przypadku skarżący powinien przedstawić dokładny spis poniesionych kosztów postępowania. Brak takiego spisu uniemożliwia Sądowi ocenę, czy skarżący poniósł koszty, które były niezbędne do celowego dochodzenia praw, a w konsekwencji, czy organ winien zostać obciążony obowiązkiem ich zwrotu.