II SAB/Ke 8/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E.G. na bezczynność Dyrektora Gimnazjum w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. E.G. do swojej skargi na bezczynność Dyrektora Gimnazjum w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dołączyła formularz urzędowy PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym formularzu wnioskodawczyni podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z dwiema córkami w wielu 15 lat i 10 lat. Skarżąca nie wykazała żadnego majątku. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jest zatrudniona na część etatu i pobiera z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 400 zł miesięcznie, ponadto otrzymuje alimenty na obie córki w łącznej wysokości 1500 zł miesięcznie, co daje łącznie miesięczny dochód w wysokości 1900 zł. Skarżąca podała, że koszty utrzymania domu, w którym zamieszkuje z dziećmi wynoszą 500 zł miesięcznie. Obie córki chorują i związku z tym wnioskodawczyni wydaje na zakup leków 400 zł miesięcznie. Ponadto wykazała kredyt na kwotę 3200 zł oraz oświadczyła, że spłaca pożyczkę w wysokości 53500 zł w miesięcznych ratach po 1250 zł przez okres najbliższych 6 lat. Skarżąca stwierdziła, że podjęciu tych wydatków pozostaje jej kwota 900 zł i jest ona przeznaczana na zakup żywności dla niej i dla córek oraz najpotrzebniejszych rzeczy. Zgodnie z treścią art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a." przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od kosztów sądowych w całości lub w części, następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć takie zachwianie sytuacji i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepub.). Przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. wprost przenosi na stronę obowiązek wykazania, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użycie w przytoczonym unormowaniu sformułowania "wykaże" oznacza, że to na stronie ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Obowiązkiem wnioskodawcy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej i szeroko pojętej sytuacji materialnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Natomiast jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04, niepubl., postanowienie z dnia 20 grudnia 2010 r., sygn. akt I FZ 428/10, niepubl.). W rozpoznawanej sprawie oceniając wniosek skarżącej w aspekcie wskazanych wyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie zasługuje na uwzględnienie. Wnioskodawczyni nie wykazała w sposób wiarygodny i przekonujący, że nie stać jej na poniesienie kosztów sądowych. Przede wszystkim wskazać należy, że z danych zawartych w urzędowym formularzu wynika, iż miesięczne wydatki na spłatę pożyczki (1250 zł), zakup leków (400 zł), zakup żywności i najpotrzebniejszych rzeczy (900 zł) oraz na utrzymanie domu (500 zł), przewyższają uzyskiwane przez rodzinę skarżącej dochody (wynagrodzenie za pracę jej samej w kwocie 400 zł i alimenty na córki w wysokości 1500 zł). Miesięczne wydatki w wysokości 3050 zł są o 1150 zł wyższe od zadeklarowanych dochodów w wysokości 1900 zł. Skarżąca nie podała wniosku, skąd czerpie brakującą kwotę na pokrycie wykazanych wydatków. W ocenie referendarza udzielone przez skarżącą informacje na temat sytuacji materialnej złożone na druku PPF nie tworzą jasnego obrazu jej zdolności płatniczych. Wnioskodawczyni wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, nie przedstawiła rzetelnie i wyczerpująco swojej sytuacji finansowej, a tym samym nie wykazała przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.