II SAB/Ke 82/24

PostanowienieWSA w Kielcach2024-08-05

Skład orzekający: Sędzia WSA Agnieszka Banach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie uruchomienia połączeń kolejowych, w sytuacji braku obowiązującego przepisu prawnego obligującego organ gminy do podjęcia władczego rozstrzygnięcia w tym zakresie, jest dopuszczalna do rozpoznania przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna tylko w przypadkach, gdy przedmiot skargi mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 PPSA, obejmującej m.in. decyzje administracyjne, postanowienia czy inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej. W sytuacji, gdy organ gminy nie jest zobowiązany przepisem prawa do wydania władczego rozstrzygnięcia w przedmiocie uruchomienia połączeń kolejowych, skarga na jego bezczynność w tym zakresie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący A. F. wniósł skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie uruchomienia połączeń kolejowych, domagając się stwierdzenia bezczynności i zobowiązania organu do podjęcia działań na rzecz przywrócenia ruchu. Burmistrz wyjaśnił, że udzielał odpowiedzi na pytania skarżącego dotyczące możliwości przywrócenia połączeń kolejowych i nie otrzymał wniosków od mieszkańców w tej sprawie, a PKP PLK nie planuje budowy przystanku. Organ podniósł również, że przepisy PPSA nie dają sądowi uprawnienia do zobowiązania organu do podjęcia działań w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

II SAB/Ke 82/24 POSTANOWIENIE Dnia 5 sierpnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Banach po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. F. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie uruchomienia połączeń kolejowych postanawia: odrzucić skargę. A. F. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie uruchomienia połączeń kolejowych, tj. linii nr [...], która funkcjonowała do 3 kwietnia 2000 r. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynność Gminy P. w powyższym zakresie oraz zobowiązanie organu do podjęcia działań na rzecz przywrócenia ruchu na linii kolejowej w możliwie najkrótszym czasie. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie w całości. Wyjaśnił, że mailem z 28 lutego 2023 r. skarżący wystąpił do organu z pytaniem: "Czy samorząd rozpatruje możliwość powrotu kolei pasażerskiej w relacji do P. w ramach programu "kolej plus?" Gdzie mogłyby powstać nowa stacja końcowa aby kolej utrzymywała się na dłużej niż przez kilka lat.? Czy samorząd ma propozycje nowej lokalizacji stacji?." Na pytanie te została udzielona skarżącemu odpowiedź pismem z 13 marca 2023 r. W związku z dalszą korespondencją skarżącego organ pismem z 6 lipca 2023 r. wyjaśnił, że nie wpłynęły wnioski od mieszkańców wyrażające potrzebę przywrócenia połączeń kolejowych, ani budowy przystanku PKP. Nie ma też odpowiedniej infrastruktury. Nadto PKP [...] Linie Kolejowe SA w najbliższym czasie nie planują budowy przystanku na ul. [...] w P.. Odnosząc się do wniosku skargi o zobowiązanie Gminy P. do podjęcia niezbędnych działań w celu uruchomienia wspomnianej linii kolejowej w możliwie najkrótszym czasie, organ podniósł, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie dają takiego uprawnienia sądowi administracyjnemu. Organy Gminy w ramach posiadanych uprawień decydują o sposobie prowadzenia polityki lokalnej i realizacji zadań wynikających z ustawy o samorządzie gminnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie podnieść należy, że Sąd zobowiązany jest w pierwszej kolejności do zbadania z urzędu dopuszczalności skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej "p.p.s.a."). Jednym zaś z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której skarga dotyczy, w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej w odniesieniu do aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2, § 2a i § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie obejmującym orzekanie jedynie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Po myśli art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Na podstawie zaś art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna w przypadkach, gdy jej przedmiot mieści się w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (tzn. w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a), jak również w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., a więc niewydanie aktu lub niepodjęcie czynności określonej w tych przepisach. Skarga na bezczynność organu jest bowiem pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność przysługuje tylko w tych sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.) oraz w tych sprawach, w których mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a także wówczas, gdy odrębna ustawa tak stanowi, co wynika z treści art. 3 § 3 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 15 kwietnia 2008 r., II OSK 496/08, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Oznacza to, że będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, organ pozostaje w zwłoce (zob. postanowienie WSA w Krakowie z 21 marca 2023 r., sygn. akt II SAB/Kr 25/23, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedmiotem skargi A. F. uczynił bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie uruchomienia połączeń kolejowych, wnosząc o zobowiązanie organu do podjęcia działań na rzecz przywrócenia ruchu na ww. linii kolejowej. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 609) sprawy lokalnego transportu zbiorowego należą do zadań własnych gminy. Jednakże brak jest obowiązującego przepisu prawnego obligującego organ gminy do podjęcia w powyższym zakresie władczego rozstrzygnięcia. W przedmiocie objętym treścią skargi strona nie może zatem skutecznie domagać się wydania decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.), podobnie jak również żadnego z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Skoro Burmistrz Miasta i Gminy nie był zobowiązany do wydania żadnego z aktów lub czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a., ale także innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie dochodzonym skargą, to nie przysługuje również skarżącemu skarga na bezczynność w tym zakresie do sądu administracyjnego. W świetle powyższych rozważań omawiana skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło