II SAB/Ke 92/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta i Gminy do rozpatrzenia wniosku A. B. z dnia 4 czerwca 2021 r.; II. stwierdza, że Burmistrz Miasta i Gminy dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy na rzecz A. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 26 czerwca 2021 r. A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy wskazując, że pomimo złożenia wniosku z dnia 4 czerwca 2021 r. nie udostępniono mu – w wersji elektronicznej – żądanej informacji publicznej w postaci projektu organizacji ruchu dla dróg w miejscowości [...]. W tym zakresie skarżący wskazał na naruszenie: 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę do uzyskiwania informacji publicznej – poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek; 2. art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia ww. wniosku z dnia 4 czerwca 2021 r. oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 28 czerwca 2021 r. organ, w odpowiedzi na żądanie strony udostępnienia projektów stałej organizacji ruchu, poinformował skarżącego, że: - droga zlokalizowana na działce nr ewid. 293 jest drogą powiatową, - droga zlokalizowana na działce nr ewid. 66/1 jest drogą powiatową, - droga zlokalizowana na działce nr ewid. 66/2 oraz 90 jest drogą gminą, przedstawiając w załączeniu projekt, - droga zlokalizowana na działce nr ewid. 149/2 jest drogą gminną, jednak organ nie posiada zatwierdzonego projektu organizacji ruchu, - zarządcą działki nr ewid. 149/1 jest Zarząd Dróg Wojewódzkich. W odpowiedzi na skargę Burmistrza Miasta i Gminy wskazał, że ww. pismem z dnia 28 czerwca 2021 r. udzielił A. B. odpowiedzi w ustawowym, 30-dniowym terminie, gdyż wniosek z dnia 4 czerwca 2021 r. został potraktowany jako wniosek w rozumieniu K.p.a., nie zaś jako wniosek o udzielenie informacji publicznej. W piśmie z dnia 30 lipca 2021 r. A. B. potwierdził, że organ, po otrzymaniu ww. skargi, udostępnił wnioskowaną informację, w związku z czym strona zmodyfikowała swój wniosek w zakresie pkt 1 w ten sposób, że "wycofuje żądanie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku z 4 czerwca 2021 r. wnosząc w to miejsce o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie realizacji wniosku". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Wyjaśnić przy tym trzeba, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w ustawie i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie natomiast do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6. W przypadku żądania udzielenia informacji publicznej bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2176), powoływanej dalej jako "u.d.i.p.", a żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w myśl przepisów tej ustawy. W niniejszej sprawie w piśmie z dnia 4 czerwca 2021 r., skierowanym drogą elektroniczną do Burmistrza Miasta i Gminy A. B. wniósł o przesłanie projektu organizacji ruchu dla dróg w miejscowości Wełecz na działce 293 w miejscowości Siesławice na działkach: 66/1, 66/2, 90, 149/1, 149/2. Nie budzi wątpliwości Sądu, że żądana w ten sposób informacja jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., zaś Burmistrz Miasta i Gminy (zwany dalej Burmistrzem) jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Organ nie kwestionował powyższych okoliczności i – co bezsporne – w piśmie z dnia 28 czerwca 2021 r. udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego. Okoliczność tę potwierdził w piśmie z dnia 30 lipca 2021 r. A. B., rezygnując z żądania zobowiązania organu do rozpatrzenia tego wniosku i wnosząc w to miejsce o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie jego realizacji. Realizację prawa do udostępnienia informacji publicznej konkretyzuje art. 13 u.d.i.p., zgodnie z którym udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Zestawiając datę złożenia przez A. B. wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 4 czerwca 2021 r. z odpowiedzią z dnia 28 czerwca 2021 r. uznać trzeba, że Burmistrz uchybił terminowi określonemu w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Tym samym organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu ww. wniosku o udostępnienie informacji publicznej – co trafnie zarzuca skarżący. Za pozbawione uzasadnionych podstaw należy uznać tłumaczenie organu, że pismo skarżącego z dnia 4 czerwca 2021 r., wobec niewskazania w nim u.d.i.p. jako podstawy do uzyskania informacji, zostało potraktowane jako wniosek w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (z 30-dniowym terminem realizacji), a nie jako wniosek o udzielenie informacji publicznej. Strona składając wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie musi powoływać się na ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. To na organie ciąży obowiązek prawidłowego zakwalifikowania wniosku i rozpoznania go we właściwym trybie (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2019 r., sygn. I OSK 4/18). W niniejszym przypadku w ocenie Sądu nie ulegało wątpliwości, że wniosek z 4 czerwca 2021 r. stanowił wniosek o udzielenie informacji publicznej. Mając jednak na uwadze ww. odpowiedź organu z dnia 28 czerwca 2021 r. nie budzi wątpliwości Sądu, że Burmistrz ostatecznie udzielił odpowiedzi na wniosek strony z dnia 4 czerwca 2021 r. Miało to miejsce jednak dopiero po wniesieniu skargi, która została złożona w dniu 26 czerwca 2021 r. W tej sytuacji zawarte w skardze żądanie zobowiązania organu do załatwienia tego wniosku stało się bezprzedmiotowe – co znalazło odzwierciedlenie w przytoczonym wyżej piśmie skarżącego z dnia 30 lipca 2021r. – w związku z czym Sąd orzekł o umorzeniu niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a (pkt I wyroku). W sytuacji bowiem, gdy bezczynność ustała po wniesieniu skargi, a przed wyrokowaniem, postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania żądanej czynności podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie powołanego właśnie przepisu. Nie można zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte. Umorzenie postępowania sądowego nie zwalnia jednak sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi. Sąd uznał, że zarzucana bezczynność Burmistrza nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. Bezczynność o takim charakterze ma bowiem miejsce wtedy, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające w jakimkolwiek zakresie winę organu za tę bezczynność. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, czyli terminów do załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyrok NSA z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 381/18, dostępny j.w.). Nie budzi wątpliwości Sądu, że z taką sytuacją nie mamy do czynienia w odniesieniu do wniosku skarżącego z dnia 4 czerwca 2021 r., na który organ odpowiedział pismem z dnia 28 czerwca 2021 r. – z nieznacznym uchybieniem ustawowego terminu, powołując się przy tym na określoną okoliczność, tj. brak przywołania we wniosku jego podstawy prawnej, co istotnie miało miejsce. Z tych samych powodów Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia z urzędu organowi grzywny lub przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. O kosztach postępowania, na które składa się uiszczony wpis od skargi (100 zł) orzeczono w pkt III wyroku na podstawie art. 200 i art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.