II SO/Ke 11/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie Przewodniczący sędzia WSA Dorota Chobian po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2016 r., na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J B. o wymierzenie Wojewódzkiemu Ośrodkowi Medycyny Pracy w K. grzywny za nieprzekazania w terminie akt sprawy wraz ze skargą na orzeczenie lekarskie wydane w dniu 16 marca 2016 r., nr [...], przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. w przedmiocie udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia postanawia odrzucić wniosek. Orzeczeniem lekarskim z 16 marca 2016 r., nr 2/16 Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K., wskazując jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia art. 134 ust. 5f ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zmianami) stwierdził, że stan zdrowia J. B. zatrudnionej na stanowisku pedagoga wymaga udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia w celu przeprowadzenia zaleconego leczenia w okresie od 1 kwietnia do 30 czerwca 2016 r. Orzeczenie to zostało wydane na skutek odwołania złożonego przez Dyrektora Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej w O. – pracodawcy J. B. – od orzeczenia lekarskiego nr [...] wydanego w dniu 5 lutego 2016 r. przez lekarza otolaryngologa, stwierdzającego, że J. B. wymaga udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia od 1 marca do 31 grudnia 2016 r. W dniu 26 kwietnia 2016 r. za pośrednictwem WOMP w K. J. B. wniosła skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skargę na to orzeczenie, w której zarzuciła naruszenie art. 134 ust. 5f ustawy o szkolnictwie wyższym poprzez jego zastosowanie oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela poprzez jego niezastosowanie oraz § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 października 2005 r. w sprawie orzekania o potrzebie udzielenia nauczycielowi urlopu dla poratowania zdrowia poprzez jego niezastosowanie i wydanie orzeczenia lekarskiego nr 2/2016 z 16 marca 2016 r. na błędnym wzorze orzeczenia. Skarga wraz z aktami sprawy została przekazana do Sądu 4 lipca 2016 r. W kolejnej skardze, z dnia 3 czerwca 2016 r., która wpłynęła do WOMP 13 czerwca 2016 r. również na orzeczenie lekarskie, J. B. zawarła wniosek o wymierzenie na postawie art. 55 § 1 p.p.s.a. grzywny za niezastosowanie się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. W odpowiedzi organ wniósł o odrzucenie skargi, nie ustosunkowując się do wniosku o wymierzenie grzywny. Sprawy te zostały rozdzielone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniosek podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej P.p.s.a. § 1. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. § 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) 1 pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. § 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Orzeczenia lekarskie wydawane w związku z ubieganiem się przez nauczyciela o udzielenie mu urlopu dla poratowania zdrowia nie mają charakteru czynności z zakresu administracji publicznej. Są elementem postępowania w sprawie cywilnej, a lekarz sporządzający i wydający takie orzeczenie, a także Ośrodek Medycyny Pracy wydając orzeczenie na skutek odwołania złożonego od orzeczenia lekarza, nie wykonują żadnych czynności z zakresu administracji publicznej. Polemika z takimi orzeczeniami powinna być prowadzona w ramach postępowania przed sądem pracy. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz. U. z 2914 r., poz. 191 ze zmianami), urlopu dla poratowania zdrowia udziela dyrektor placówki oświatowej. Stosownie do ust. 10 zdanie pierwsze tego artykułu, o potrzebie udzielenia nauczycielowi urlopu dla poratowania zdrowia w celu przeprowadzenia zalecanego leczenia orzeka lekarz ubezpieczenia zdrowotnego, leczący nauczyciela. Od tego orzeczenia przysługuje odwołanie do organu odwoławczego określonego w przepisach wydanych na podstawie ust.11 oraz w trybie określonym w tych przepisach (zdanie drugie ustępu 10). Na podstawie delegacji zawartej w art. 73 ust. 11 Karty Nauczyciela wydane zostało rozporządzenie z 27 października 2005 r. w sprawie orzekania o potrzebie udzielenia nauczycielowi urlopu dla poratowania zdrowia (Dz. U. z 2005 r. Nr 233, poz. 1991). Jak wynika z jego § 4 ust.1, nauczyciel lub dyrektor szkoły zatrudniającej nauczyciela może, w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w § 2, wnieść odwołanie od jego treści wraz z uzasadnieniem. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem lekarza, który wydał orzeczenie, do organu odwoławczego, którym jest wojewódzki ośrodek medycyny pracy właściwy ze względu na miejsce wydania orzeczenia (ust.2). Organ ten wydaje orzeczenie w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia otrzymania odwołania na podstawie wyników przeprowadzonego przez siebie badania lekarskiego, wyników dodatkowych badań pomocniczych lub konsultacji specjalistycznych, których wykonanie uzna za niezbędne oraz kopii orzeczenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnego (§ 5 ust.1). Orzeczenie to jest ostateczne (§ 5 ust.2). Orzeczenie lekarskie o potrzebie udzielenia nauczycielowi urlopu dla poratowania zdrowia, podejmowane w trybie odwoławczym przez wojewódzki ośrodek medycyny pracy, nie ma charakteru decyzji administracyjnej w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, ani aktu lub czynności, o których mowa w przepisie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Urlopu bowiem dla poratowania zdrowia nauczycielowi udziela, bądź odmawia jego udzielenia, dyrektor szkoły, zaś orzeczenia lekarskie o potrzebie udzielenia takiego urlopu są jedynie elementem postępowania (dowodowego) prowadzonego w tej sprawie i aczkolwiek uzyskanie orzeczenia lekarskiego jest jednym z koniecznych, formalnych warunków udzielenia takiego urlopu, to jednak sprawa nie ma waloru sprawy administracyjnej. Udzielenie urlopu dla poratowania zdrowia stanowi przedmiot pracowniczego roszczenia, które w razie odmowy może być dochodzone na drodze sądowej przed sądem pracy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. I PK 47/06 Pr. Pracy 2006/12/36). To zatem dyrektor szkoły ustala spełnienie wymogów formalnych do udzielenia nauczycielowi urlopu dla poratowania zdrowia, a w razie sporu z nauczycielem sprawę rozstrzyga sąd pracy. Z cytowanych norm prawa nie wynika, by do postępowania odwoławczego w omawianej materii przed wojewódzkim ośrodkiem medycyny pracy znajdowały zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Procedura regulowana powołanym wyżej rozporządzeniem jest odrębna, a same orzeczenia lekarskie o potrzebie udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia mają charakter opinii fachowej, dotyczącej czynności specjalistycznej, nie zaś rozstrzygnięcia czy też czynności w sferze administracji publicznej. Tym samym nie podlegają one, a także tryb ich podejmowania - kontroli sądu administracyjnego (por. postanowienia WSA w Poznaniu sygn. II SO/Po 12/14, II SAB/Po 159/14 (dostępne w internetowej bazie orzecznictwa sadów administracyjnych). Skoro orzeczenie lekarskie wydane w przedmiocie udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. nie jest w związku z tym organem, o którym mowa w art. 55 P.p.s.a., wniosek o wymierzenie WOMP w K. grzywny za nieprzekazania w terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a.