II SO/Ke 8/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Detka po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia Na Rzecz Osób Niepełnosprawnych Intelektualnie i Ruchowo w R. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Gminy w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udzielenia wójtowi upoważnienia do nieodpłatnego użyczenia budynku postanawia: przywrócić Stowarzyszeniu Na Rzecz Osób Niepełnosprawnych Intelektualnie i Ruchowo w R. termin do wniesienia skargi. W dniu 25 października 2010r. (data wpływu do organu) Wiejskie Stowarzyszenie Na Rzecz Osób Niepełnosprawnych Intelektualnie i Ruchowo w R. - dalej Stowarzyszenie, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach za pośrednictwem Rady Gminy w Ł. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi na uchwałę tej Rady z dnia [...], nr [...] w przedmiocie udzielenia wójtowi upoważnienia do nieodpłatnego użyczenia budynku. W uzasadnieniu wnioskodawca podał, że skarga na w/w uchwałę została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie II SA/Ke 411/10. W dniu 15 września 2010 r. ustanowiono dla Stowarzyszenia pełnomocnika z urzędu, zaś w dniu 23 października 2010 r. doręczono Stowarzyszeniu opinię tego pełnomocnika o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wskazanego postanowienia. Wnioskodawca podkreślił, że z uzasadnienia opinii wynikało, że stanowisko organu będące odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie zawierało informacji co do terminu wniesienia skargi do Sądu, co mogłoby świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do jej złożenia. W tej sytuacji aktualny mógłby stać się wniosek o jego przywrócenie. Stowarzyszenie podkreśliło, że dotychczas nie było reprezentowane przez fachowego pełnomocnika, który mógłby służyć doradztwem prawnym. Dlatego o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu dowiedziało się dopiero z uzasadnienia w/w opinii i w dniu jego otrzymania ustała przyczyna uchybienia terminu. Ponadto wnioskodawca podkreślił, że brak ze strony organu pouczenia co do dalszych czynności związanych z otrzymaniem odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w tym co do terminu wniesienia skargi, nie może pociągać ujemnych skutków dla strony. Wraz z wnioskiem Stowarzyszenie złożyło skargę na uchwałę Rady Gminy w Ł. nr [...] z dnia [...]. W odpowiedzi na wniosek Rada Gminy Ł. wniosła o jego oddalenie. Wskazała, że działania pełnomocnika są traktowane jako działania strony, zatem to pełnomocnik winien był złożyć wniosek o przywrócenie terminu. Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił powyższy wniosek z uwagi na uchybienie siedmiodniowemu terminowi, o jakim mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Postanowienie to zostało następnie uchylone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2011 r. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że z uwagi na ustanowienie fachowego pełnomocnika w trybie art. 244 p.p.s.a., dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, jest dzień, w którym adwokat miał rzeczywistą możliwość jego wniesienia po zapoznaniu się z aktami sprawy, a zatem dopiero w dniu 19 października 2010 r. ustała przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku, zaś termin ten upłynął w dniu 26 października 2010 r. Tym samym należy uznać, że wniosek o przywrócenie terminu wniesiony dnia 25 października 2010r. zachowuje termin z art. 87 § 1 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że Stowarzyszenie Na Rzecz Osób Niepełnosprawnych Intelektualnie i Ruchowo w R. zachowało 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi na uchwałę Rady Gminy w Ł. nr [...] z dnia [...], a zatem wniosek ten podlegał merytorycznemu rozpoznaniu. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W niniejszej sprawie skarżące Stowarzyszenie brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi upatruje w fakcie, że pismo organu będące odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie zawierało informacji co do terminu jej wniesienia do Sądu. Strona skarżąca nie dysponowała wówczas fachowym pełnomocnikiem i nie posiadała wiedzy w powyższym zakresie. W przekonaniu Sądu należało uznać, że skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje bowiem pogląd, że mylne pouczenie o środkach zaskarżenia, czy też brak takiego pouczenia nie mogą powodować dla strony negatywnych konsekwencji (por. uzasadnienie postanowienia NSA z dnia 30 lipca 2008 r. w sprawie I OZ 526/08). Podkreślenia także wymaga, że termin do wniesienia skargi na uchwały lub zarządzenia organów gminy nie został jednoznacznie oznaczony ani w ustawie z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) ani też w p.p.s.a. Wątpliwości w tym zakresie rozstrzygnęła dopiero uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2007r., OPS 2/07, w której przyjęto, że przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym. Mając te okoliczności na uwadze, a także fakt, że w okresie biegu terminu do wniesienia skargi (tj. 30 dni od daty doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa) skarżący nie był reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, Sąd przyjął, że nie ponosi on winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.