I SA/Kr 1002/14

WyrokWSA w Krakowie2014-10-13

Skład orzekający: Agnieszka Jakimowicz, Piotr Głowacki, Jarosław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku współwłasności nieruchomości, gdzie jeden ze współwłaścicieli korzysta ze zwolnienia podmiotowego z podatku rolnego, drugi współwłaściciel odpowiada solidarnie za podatek od całej nieruchomości, czy też jego odpowiedzialność powinna być ograniczona do jego udziału we własności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odpowiedzialność współwłaściciela za podatek rolny powinna być ograniczona do jego udziału we własności nieruchomości, nawet w sytuacji solidarności współwłaścicieli. Akceptacja pełnej odpowiedzialności prowadziłaby do sytuacji, w której podatnik płaciłby podatek od części nieruchomości zwolnionej podmiotowo, a następnie dochodziłby regresu od podmiotu zwolnionego, co jest sprzeczne z celem zwolnienia.
Stan faktyczny
Skarżący C.P. kwestionował wysokość podatku rolnego za lata 2012 i 2013, określonego przez Prezydenta Miasta, a utrzymanego w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżący był współwłaścicielem działki rolnej w 1/3 udziału, podczas gdy pozostałe 2/3 należały do Uniwersytetu Jagiellońskiego, który korzystał ze zwolnienia podmiotowego z podatku rolnego. Organy uznały, że C.P. odpowiada solidarnie za podatek od całej nieruchomości. Skarżący domagał się ograniczenia podatku do jego udziału, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji, określił, że decyzje nie mogą być wykonane do chwili prawomocności wyroku, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 1002/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Ewelina Knapczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2014 r., sprawy ze skarg C.P., na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 7 marca 2014 r. Nr [...],[...], w przedmiocie podatku rolnego za 2012 r. i 2013 r., I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji, II. określa, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane do chwili prawomocności wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 200 zł (dwieście złotych). Decyzjami z dnia 12 listopada 2013 r. nr [...] oraz [...], Prezydent Miasta określił C. P. wysokość podatku rolnego za lata 2012 i 2013 w kwotach odpowiednio: 342 zł i 349 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 12 kwietnia 2013 r. C.P. złożył korektę deklaracji na podatek rolny za 2012 i 2013r. Podatnik wyjaśnił, że bezpośrednią przyczyną złożonej korekty jest błędnie deklarowana w poprzednio złożonej deklaracji powierzchnia całej nieruchomości, podczas gdy powierzchnia deklarowanych gruntów powinna ograniczyć się wyłącznie do działów ułamkowych, w których posiadaniu jest właściciel. Organ I instancji wskazał na treść art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej oraz przebieg postępowania w sprawie, w tym, że z dokumentacji zebranej w toku postępowania wynika, iż przedmiotem opodatkowania jest działka nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna P., o pow. 2,2413 ha, sklasyfikowana jako użytek rolny, będąca we współwłasności C.P. w udziale wynoszącym 1/3 oraz Uniwersytetu Jagiellońskiego siedzibą w K. w udziale wynoszącym 2/3. Organ I instancji wskazał, że Uniwersytet Jagielloński na mocy art. 12 ust. 2 pkt ustawy o podatku rolnym podlega zwolnieniu podmiotowemu - Prezydent Miasta K. wydał 7 marca 2012r.i 26 marca 2013 r. decyzje, w których zwolnił U.J. z podatku rolnego z tytułu współwłasność w/w. działki. Od powyżssych decyzji odwołania złożył C. P. podnosząc, iż nie zgadza się w wysokością podatku rolnego, gdyż jest właścicielem jedynie 1/3 powierzchni działki nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia 7 marca 2014r. znak: [...] oraz [...], działając na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, § 67 i 68 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, art. 1, art. 3, art. 4, art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, komunikatów Prezesa GUS w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres pierwszych trzech kwartałów 2011 i 12 r. oraz art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, utrzymało zaskarżone decyzje w mocy. W uzasadnieniach decyzji wskazano, iż przedmiotowy grunt tj. działka nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna P., o pow. 2,2413 ha, sklasyfikowana jako użytek rolny, stanowi współwłasność C.P. w udziale wynoszącym 1/3 oraz Uniwersytetu Jagiellońskiego z siedzibą w Krakowie w udziale wynoszącym 2/3. W świetle art. 3 ust. 5 ustawy o podatku rolnym obowiązek podatkowy w podatku rolnym od w/w. gruntu ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Jednakże Uniwersytet Jagielloński z mocy art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku rolnym podlega zwolnieniu podmiotowemu z zapłaty przedmiotowego podatku. W konsekwencji zasadnie organ I instancji określił C.P. wysokość należnego podatku rolnego od całej nieruchomości, gdyż C.P. odpowiada solidarnie z Uniwersytetem Jagiellońskim za przedmiotowe zobowiązanie podatkowe. Skoro Uniwersytet Jagielloński został zwolniony z zapłaty w/w. podatku, to jedynym zobowiązanym do jego uiszczenia od powierzchni całej działki jest - w świetle obowiązujących przepisów C.P.. Na powyższe decyzje C.P. wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając, że z aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego podobnej sprawy tj. podatku od nieruchomości w sytuacji, gdy jeden ze współwłaścicieli korzysta ze zwolnienia podatkowego i spełnia warunki do zwolnienia z podatku wynika, że należy obliczać należny podatek w taki sposób, że od wysokości obowiązującego podatku naliczonego od całej nieruchomości należy odliczyć, obliczając wymiar należnego podatku, kwotę, która wynika z opodatkowania części zwolnionej (wykorzystywanej przez podmiot zwolniony i odpowiadający zwolnieniu przedmiotowemu). Wobec tego skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości i ponowne rozpatrzenie spraw zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Krakowie z dnia 28 stycznia 2014 r. sygn. akt. I SA/Kr 1407/13 oraz ustalenie kwoty podatku dla 1/3 części działki, której skarżący jestem właścicielem. W uzasadnieniu zarzutu skarżący podał, iż organowi znany był wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Krakowie do sygn. akt. I SA/Kr 1407/13 i całkowicie zignorowano zawarte w nim postanowienia. W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy podtrzymał w całości dotychczas zajmowane w sprawach stanowisko i wniósł o oddalenie skarg. Postanowieniem z dnia 13 października 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył sprawy dotyczące zaskarżonych decyzji o sygn. akt I SA/Kr 1002/14 i I SA/Kr 1003/14, w celu łącznego ich rozpoznania i rozstrzygnięcia pod wspólną sygn. I SA/Kr 1002/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisami proceduralnymi. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Skarga jest zasadna. U podstaw tej konstatacji leży pogląd prawny zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27.06.2013 r., sygn. II FSK 2096/11, który wprawdzie zapadł w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości, lecz dotyczył podobnych reguł, jakie wynikają z solidarności współwłaścicieli nieruchomości w zakresie opodatkowania podatkiem rolnym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – fakt, że nieruchomość stanowi przedmiot współwłasności, nie powoduje wykluczenia możliwości uwzględnienia w wymiarze podatku od nieruchomości okoliczności, że jej część powinna zostać zwolniona z opodatkowania z uwagi na spełnienie warunków podmiotowo – przedmiotowych. Nie może być bowiem tak, że solidarna odpowiedzialność współwłaścicieli za zobowiązanie z tytułu podatku uniemożliwia w istocie skorzystanie z prawa do zwolnienia z obowiązku podatkowego. Co do zasady sposób korzystania z nieruchomości przez każdego ze współwłaściciela nie ma znaczenia dla ich solidarnej odpowiedzialności z tytułu obowiązku podatkowego, może mieć natomiast znaczenie dla ustalenia sposobu rozliczeń między nimi z tytułu obciążeń w podatku. Inaczej reguła ta wygląda w sytuacji, gdy jeden ze współwłaścicieli jest zwolniony z podatku w części przez niego posiadanej nieruchomości. Gdyby zaakceptować rozwiązanie zaprezentowane przez organy podatkowe w niniejszych sprawach, a polegające na bezwarunkowym zastosowaniu solidarnej odpowiedzialności skarżącego, to wówczas skarżący musiałby zapłacić podatek od całej nieruchomości i domagać się regresu od Uniwersytetu Jagiellońskiego na zasadach wynikających z art. 376 § 1 k.c. Spowodowałoby to trudne do zaakceptowania skutki. Po pierwsze Prezydent Miasta K. dochodziłby podatku w zakresie udziału we współwłasności nieruchomości, która została de facto zwolniona z podatku, pomimo, że formalnie zwolnienie to ma jedynie skutek podmiotowy. Ponadto skarżący w tym zakresie miałby roszczenia regresowe od Uniwersytetu Jagiellońskiego, co prowadziłoby w istocie do obciążenia uczelni tym podatkiem pomimo zwolnienia. Dodatkowo rodzaj podatku wskazuje, że powinien on zasadniczo ciążyć na osobie, która rzecz faktycznie posiada i czerpie z niej korzyści, a bez znaczenia w rozliczeniach między współwłaścicielami byłaby okoliczność, że jeden podmiot, gdyby nie pozostawał w stosunku współwłasności, nie zapłaciłby tego podatku. W realiach kontrolowanych spraw zakres obciążenia podatkowego skarżącego ograniczony być więc winien do jego udziału we własności nieruchomości. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy o p.p.s.a. w związku z art. 3 ust. 5 ustawy o podatku rolnym oraz w oparciu o art. 135 i art. 152 ustawy o p.p.s.a. Rzeczą organów ponownie rozpoznających sprawę będzie uwzględnienie w procesie decyzyjnym przedstawionej wyżej wykładni prawa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy o p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło