I SA/Kr 1022/12

Sygn. akt I SA/Kr 1022/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: WSA Maja Chodacka (spr.), WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r., sprawy ze skargi J. N. o wznowienie postępowania zakończonego, prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Kr 2059/11., - oddala skargę o wznowienie postępowania - Pismem z dnia 28 czerwca 2012r. pełnomocnik skarżącej J.N. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego na podstawie art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.").Skarga dotyczyła postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 8 lutego 2012r. sygn. akt I SA/Kr 2059/11, którym oddalono skargę. Pełnomocnik wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13 października 2011r. nr [...], ewentualnie o uchylenie wyroku i ponowne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wskazał, iż rozpoznana skarga dotyczyła decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych. Pismo skarżącej z dnia 12 maja 2011r., w wyniku którego wydana została zaskarżona decyzja, zawierało również wniosek o udzielenie ulgi, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zaskarżona decyzja nie odnosiła się w ogóle do tego wniosku, co stanowiło jeden z zarzutów skargi z dnia 16 listopada 2011r. Zarzut ten nie został rozpatrzony przez Sąd, gdyż, jak podał organ, wniosek w części dotyczącej możliwości skorzystania z ulgi został przekazany do komórki zajmującej się rozliczaniem sprzedaży nieruchomości i sprawa miała zostać w tym zakresie załatwiona w drodze odrębnego postępowania. Po wydaniu wyroku skarżąca ponagliła organ podatkowy o udzielenie informacji odnośnie postępowania podatkowego w przedmiocie wniosku o umożliwienie skorzystania z ulgi meldunkowej. Pismem Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 29 marca 2012r. skarżąca została poinformowana, że w tej sprawie nie toczy się postępowanie podatkowe. Zdaniem skarżącej, Sąd rozpatrując skargę nie odniósł się merytorycznie do zgłoszonego zarzutu, ponieważ nie miał wiedzy o rzeczywistym stanie faktycznym sprawy – braku postępowania. Stwierdzono, iż zarówno Sąd, jak i skarżąca zostali wprowadzeni w błąd przez organ podatkowy. Gdyby Sąd miał wiedzę, że postępowanie odnośnie wniosku o umożliwienie skorzystania z ulgi meldunkowej nie zostało wszczęte, zarzut skargi w tym zakresie zostałby merytorycznie rozpoznany. Zarządzeniem z dnia 27 sierpnia 2012r. skierowano sprawę na posiedzenie niejawne. Zarządzeniem z dnia 24 września 2012r. wobec stwierdzenia braku podstaw do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania nadano sprawie dalszy bieg. W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi o wznowienie postępowania. Zdaniem organu skarżąca zwróciła się do organów podatkowych z prośbą o udzielenie ulgi, której przepisy prawa nie przewidują, a organy podatkowe nie mają możliwości jej udzielenia na indywidualny wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga o wznowienie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, iż zgodnie z wymogami zawartymi w treści art. 280§ 1 P.p.s.a. Sąd zbadał na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku bowiem jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Na podstawie art. 277P.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. W skardze powołano się na okoliczność, iż strona i Sąd zostali wprowadzeni w błąd przez organ podatkowy, co oznaczało, że istniała okoliczność faktyczna, która mogła mieć wpływ na wynik sprawy. Tę okoliczność ma potwierdzać załączone do skargi pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 29 marca 2012r. Skoro skargę nadano 28 czerwca 2012r. to oznacza, że zachowano trzymiesięczny termin, o którym mowa w przywołanym wyżej art. 277 P.p.s.a. W postępowaniu wznowieniowym sąd nie wydaje odrębnego postanowienia o wznowieniu, jeżeli w wyniku wstępnego badania skargi stwierdzi zachowanie wymogów formalnych (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2010r. sygn.. akt I FSK 731/10). Sąd uznał zatem, iż wskazana przez stronę podstawa wznowienia określona w treści art. 273 § 2 P.p.s.a, wobec przedstawionych w skardze o wznowienie okoliczności wymagała merytorycznego rozpoznania na rozprawie. Zgodnie z art. 282 § 1 P.p.s.a. Sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia. "Podstawy wznowienia określają, w jakim zakresie przy wydawaniu orzeczenia we wznowionym postępowania można i należy uwzględnić wyniki poprzedniego rozstrzygnięcia sprawy (rozpoznanie sprawy na nowo). Nie jest dopuszczalne poszerzenie granic ponownego rozpoznania sprawy poza te zakreślone podstawami wznowienia". (por. Jan Paweł Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wyd. LexisNexis, Warszawa 2008). Dyspozycja art. 282 § 2 P.p.s.a. określa w sposób wyczerpujący orzeczenia, które mogą zapaść po ponownym rozpoznaniu sprawy, gdyż wskazuje, że sąd stosownie do okoliczności oddala skargę o wznowienie postępowania albo uwzględniając ją zmienia zaskarżone orzeczenie albo je uchyla i skargę odrzuca lub postępowanie umarza. Zakres rozpoznania skargi o wznowienie postępowania sądowego wyznaczony jest zatem podstawą wznowienia, a literalne brzmienie art. 282 § 2 P.p.s.a. nakazuje przyjąć, że stwierdzenie, iż zaistniała przyczyna wznowienia pozostająca bez wpływu na wynik postępowania sądowoadministracyjnego (nieskutkująca zmianą treści wyroku zapadłego w ramach postępowania objętego żądaniem wznowienia), nakazuje oddalić skargę o wznowienie postępowania sądowego (por. wyrok NSA z dnia 31 maja 2011r. sygn. akt II FSK 668/10). Nadto, co do zasady uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania wiązać się musi z ustaleniem czy stwierdzona podstawa wznowienia miała wpływ na treść uprzednio wydanego rozstrzygnięcia. Sąd stwierdza, iż w okolicznościach niniejszej sprawy zgłoszona podstawa wznowienia jest bezzasadna. Wskazana przez pełnomocnika okoliczność wprowadzenia w błąd Sądu i strony, którą ma potwierdzać pismo organu pierwszej instancji z dnia 29 marca 2012r. nie mieści się w dyspozycji podstawy późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Zarzuty skarżącej wskazują na nieznajomość przepisów prawa podatkowego w zakresie dokonywania rozliczeń z fiskusem. Na podstawie art. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm., dalej: "O.p.")zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. O tym, w jaki sposób powstaje zobowiązanie podatkowe, przesądza konstrukcja prawna danego podatku. Stanowisko skarżącej nie uwzględnia istoty powstawania zobowiązań z mocy prawa (a w ten sposób powstaje zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych, także w zakresie opodatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości). Zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 O.p. zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Przepis ten przesądza o sposobie powstawania zobowiązań podatkowych z mocy prawa, wskazując, że w przepisie prawa określone są wszystkie elementy takiego zobowiązania podatkowego, a wobec tego zbędne jest wydawanie decyzji podatkowej. Na podatniku tego podatku ciąży obowiązek złożenia deklaracji podatkowej i wskazania w niej wysokości podatku do zapłaty. Dopiero gdy, zgodnie z art. 21 § 3 O.p., organ podatkowy stwierdzi, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji wydaje decyzję, w której określa wysokość tego zobowiązania. Decyzja taka ma charakter deklaratoryjny, a okres przedawnienia zobowiązania regulują przepisy art. 70 O.p. Jak wynika z treści pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego, na które powołuje się skarżąca, złożyła Ona w dniu 13 maja 2011r. PIT-38, jako korektę zeznania rocznego PIT-39 za 2010r., wykazując podatek należny z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w kwocie 36.196,00 zł. Organ w wyniku czynności sprawdzających uznał, iż złożone przez skarżącą rozliczenie nie wymaga zweryfikowania w trybie postępowania podatkowego, które kończy się decyzją (art. 21 § 3 O.p.). Jeżeli skarżąca, jako podatniczka uznaje, iż ma prawo do ulgi, czy zwolnienia podatkowego, ma możliwość skorygowania deklaracji, także złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku. Ze zgromadzonego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy nie wynika, by taka korekta została złożona. Możliwość skorzystania z ulg i zwolnień podatkowych, które wynikają z przepisów jest prawem podatnika. Zatem organ nie ma prawnych możliwości i kompetencji, by za podatnika przyznawać mu ulgę lub zwolnienie, które zasadniczo stanowią wyłom od zasady równości i powszechności opodatkowania. Innymi słowy tylko skarżąca może zadeklarować (lub zmienić korektą deklarację) i wykazać wolę skorzystania z ulg lub zwolnień. Odnosząc się do treści wyroku, którego wzruszenia żąda skarżąca należy podkreślić, na co wskazał Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 lutego 2012r., iż przedmiotem skargi i w konsekwencji kontroli Sądu jest określony akt administracyjny, a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Odnosząc podstawę skargi o wznowienie postępowania do przedmiotu sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem Sąd jednoznacznie stwierdza, iż fakt, na który powołuje się pełnomocnik skarżącej, a to nieprowadzenia przez organ podatkowy postępowania w zakresie umożliwienia skorzystania przez skarżącą z ulgi meldunkowej nie stanowi podstawy wznowienia, polegającej na późniejszym wykryciu takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Jak wskazano wyżej, wobec zadeklarowania podatku przez skarżącą z tytułu zbycia nieruchomości, organ bez korekty deklaracji nie może przyznać automatycznie lub na skutek wniosku (ale bez korekty) tzw. ulgi meldunkowej. To pełnomocnik skarżącej konsekwentnie domaga się merytorycznego rozstrzygnięcia w zakresie tzw. ulgi meldunkowej, nie zważając na powszechnie obowiązujące zasady związane z rozliczaniem ulg i zwolnień podatkowych, które nie przysługują automatycznie lub z woli organu podatkowego, a na skutek wyrażenia woli przez podatnika z nich skorzystania i ujęcia w rozliczeniu podatkowym, składanym w ramach samoobliczenia podatku. Sąd zwraca uwagę na jeszcze jedną okoliczność, co znalazło także wyraz w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 8 lutego 2012r. Otóż skarżąca składając wniosek z dnia 12 marca 2011r. żądała umorzenia podatku dochodowego związanego z odpłatnym zbyciem nieruchomości oraz ewentualnie umożliwienie skorzystania z ulgi, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji w obszernych uzasadnieniach decyzji odnosił się merytorycznie do obu wniosków skarżącej. Organy wskazały bowiem, co potwierdzono w treści pisma z dnia 29 marca 2012r., iż obowiązujące przepisy prawa (które przywołano) nie przewidują możliwości skorzystania z wnioskowanej ulgi podatkowej, nie może być ona także przyznana decyzją uznaniową (co obszernie uzasadniono powyżej). To stanowi merytoryczny pogląd organu w zakresie tej części wniosku. Dlatego też niezrozumiałym jest dla Sądu, jakiego merytorycznego rozstrzygnięcia w zakresie ulgi żądano w pkt 3 skargi(zapewne korzystnego dla skarżącej i przyznania ulgi) i w jaki sposób, gdyby Sąd miał wiedzę, że postępowanie odnośnie wniosku o umożliwienie skorzystania z ulgi meldunkowej nie zostało wszczęte, zarzut skargi zostałby merytorycznie rozpoznany. Skoro Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 8 lutego 2012r. oddalił skargę to ocenił konkretne decyzje i uznał, iż nie naruszają one prawa. Natomiast w niniejszym postępowaniu o wznowienie postępowania nie ma mowy - z powodów przedstawionych powyżej - z późniejszym wykryciem takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Negatywny wynik merytorycznej oceny podstawy wznowieniowej powoduje oddalenie skargi o wznowienie postępowania na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. W związku z tym orzeczono, jak w sentencji.