I SA/Kr 1036/08

Sygn. akt. I SA/Kr 1036/8 P O S T A N O W I E N I E Dnia 26 września 2008r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 26 września 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, z dnia [...] nr [...] odmawiającej odroczenia terminu zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu sprzedaży nieruchomości w roku 2002. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w 1/4 części Do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, z dnia [...] nr [...] odmawiającej odroczenia terminu zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu sprzedaży nieruchomości w roku 2002. Jak wynika z "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" zawartego we wniosku oraz przedłożonych dokumentów R. B. ur. w 1968 r. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną B. B. ur. w 1967 r. oraz dwoma córkami : A. B. ur. w 1999r. i A. B. ur. w 2000r. R. B. jest osobą bezrobotną a czteroosobową rodzinę utrzymuje żona. Wynagrodzenie B. B. wynosi 2410, 56 zł. netto miesięcznie. Czasami jej dochód powiększony jest o dodatkowe kwoty uzyskiwane z tytułu umów zlecenia w wysokości : 505,52 zł. (co miało miejsce w czerwcu i lipcu 2008r. ), 150 zł. (czerwiec 2008r. ), 550,58 zł. (czerwiec 2008r. ). Ponadto R. B. uzyskuje z Urzędu Miasta świadczenie rodzinne w wysokości 128 zł. miesięcznie. Miesięczne wydatki rodziny obejmują : opłatę za wynajmowane mieszkanie - 830 zł. opłatę za prąd ok. -102 zł. , opłatę za gaz ok. -180 zł. , opłatę za telefon - 95 zł. opłaty związane z eksploatacją samochodu (paliwo, naprawy ) ok. 250 zł. Daje to łącznie sumę ok. 1502 zł. Strona skarżąca nie posiada oszczędności, nieruchomości ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej zasługuje tylko w części na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) Sytuacja finansowa strony skarżącej nie ma znamion wyjątkowości. Nie daje też w ocenie orzecznika podstaw do zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Na wstępie podkreślić wypada, że dla oceny sytuacji majątkowej strony skarżącej nie ma znaczenia , iż pozostaje ona w rozdzielności majątkowej. Zgodnie bowiem z art. 23 ustawy z dnia 25.02.1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U z 1964r. , nr 9 poz. 59 z p.zm.) małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 06.10.2004r. sygn. GZ 71/04 ONSAiWSA 2005/1/8) Teza ta jest tym bardziej zasadna , że R. B. i B. B. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Negatywnie ocenić trzeba ponadto zachowanie strony skarżącej, która w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy określiła wysokość wynagrodzenia B. B. na 2400 zł. brutto miesięcznie a o otrzymywanym świadczeniu rodzinnym nie wspomniała w ogóle. Tymczasem pensja B. B. wynosi 2410, 56 zł. netto miesięcznie Uzyskuje ona również dodatkowe kwoty z tytułu umów zlecenia (o czym także nie wspomniano w formularzu PPF) W związku z tym rzeczywisty dochód kształtuje się na poziomie ponad 3000 zł. miesięcznie. Zakładając, że koszty utrzymania rodziny wynoszą ok. 1502 zł. to na zaspokojenie pozostałych potrzeb życiowych rodzina ma do dyspozycji kwotę ok. 1500 zł. a nie jak podaje strona skarżąca - sumę ok. 900 zł. W obliczu takich okoliczności zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych w całości byłoby niezasadne. Biorąc jednak pod uwagę fakt, iż kwota 1500 zł. musi starczyć na utrzymanie 4 osobowej rodzinny z dwojgiem dzieci w wieku szkolnym, orzecznik stanął na stanowisku, iż zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych w 1/4 części będzie rozstrzygnięciem w pełni odpowiadającym jej możliwościom finansowym. Biorąc pod uwagę powyższe , na podstawie art. 244§1 , art.245§3, art. 246§1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.