I SA/Kr 1044/13

|Sygn. akt I SA/Kr 1044/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 listopada 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Protokolant: st. referent Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r., sprawy ze skargi A.P., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 17 kwietnia 2013 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za okres: grudzień 1999 r., od stycznia do czerwca 2000 r., od sierpnia do grudnia 2000 r., od stycznia do grudnia 2001 r. i od stycznia do maja 2002 r. - skargę oddala - Wnioskiem złożonym w dniu 26 października 2012 r. uzupełnionym w dniu 13 listopada 2012 r. oraz w dniu 30 listopada 2012 r. A.P. (dalej "skarżąca") zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za okres: grudzień 1999 r., od stycznia do czerwca 2000 r., od sierpnia do grudnia 2000 r., od stycznia do grudnia 2001 r., od stycznia - maja 2002 r. Skarżąca uzasadniła wniosek brakiem środków finansowych pozwalających na uiszczenie zaległości podatkowej w całości. Podała również, że mimo podejmowanych działań celem poprawy sytuacji finansowej nie ma możliwości zarobkowych, gdyż działania organów egzekucyjnych "zraziły" potencjalnych klientów do podejmowania współpracy. Obecnie wiek i choroba uniemożliwią jej normalne funkcjonowanie i podejmowanie czynności zawodowych. Skarżąca zwróciła także uwagę na kilkuletnie działania organów egzekucyjnych wobec jej składników majątkowych w efekcie doprowadzające do likwidacji działalności gospodarczej. Nie zgodziła się z przypisaniem jej zaległości podatkowych za lata 1999 – 2001, uznając je za przedawnione. Decyzją z dnia 24 grudnia 2012 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił skarżącej umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za wskazane okresy w łącznej kwocie 40 641,67 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w wysokości 67 360,00 zł. Uzasadniając decyzję organ podał, że miesięczny dochód skarżącej z tytułu umowy o pracę wynosi około 1 111,00 zł netto. Skarżąca nie ma własnego mieszkania i z tego tytułu ponosi koszty w wysokości 500 zł. Skarżąca mieszka z córką (lat 21), studentką pobierającą stypendium socjalne. Ogólnie łączne wydatki miesięczne skarżącej wynoszą 900 zł. Dodatkowo ponosi koszty zakupu żywność, których wysokość zależy od środków finansowych będących w jej dyspozycji. Do 2004 r. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie rachunkowości, księgowości i kontroli ksiąg, doradztwa podatkowego. Skarżąca podsiada zaległości w ZUS na kwotę 100 000 zł. Aktem notarialnymi z 2005 r. uzyskała rozdzielność majątkową z mężem oraz przekazała w darowiźnie mieszkanie położone w Krakowie o wartości 85 000 zł. W 2011 r. dochód skarżącej wyniósł 6 829,65 zł. Organ włączył jako dowód w postępowaniu dokumenty w postaci: decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 kwietnia 2004 r. nr [...] o zakończeniu restrukturyzacji, decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 maja 2005 r . nr [...], z dnia 14 lutego 2005 r. nr [...], z dnia 15 października 2004 r. nr [...], pismo Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia 2 lipca 2012 r., postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2012 r. II FSK 1159/12, Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 grudnia 2011 r. I SA/Kr 1532/11, postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 lipca 2011 r. nr[...] postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 maja 2011 r. [...] wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Odnosząc się do postępowania restrukturyzacyjnego (które objęło zaległości podatkowe w podatku od towarów i za okres grudzień 1996 r., maj - wrzesień 1998 r., marzec - grudzień 1999r., styczeń - czerwiec, sierpień - grudzień 2000 r., styczeń - grudzień 2001 r., styczeń - maj 2002 r.) organ stwierdził, że w dniu 30 kwietnia 2004 r. wydał decyzję nr [...] umarzającą postępowanie restrukturyzacyjne z powodu niespełnienia podstawowego warunku ustawy restrukturyzacyjnej tj. posiadania przez skarżącą na dzień wydania decyzji zaległości nie objętych restrukturyzacją w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w podatku od towarów i usług. Ponadto skarżąca nie przedłożyła aktualnej informacji o uzyskanej pomocy publicznej w ciągu poprzednich trzech lat. Skoro skarżąca posiada zaległości podatkowe to zgodnie z obowiązującym prawem są one egzekwowane przez organ egzekucyjny. Odnosząc się do kwestii przedawnienia organ wskazał, że zaległości podatkowe objęte wnioskiem o umorzenie nie uległy przedawnieniu - termin przedawnienia przypada bowiem na dzień 26 stycznia 2015 r. Odnosząc się do powołanych przez skarżąca orzeczeń organ podał, że orzeczenia sądów administracyjnych nie stanowią źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Wyrok wydany w sprawie, w której skarżąca nie była stroną nie może stanowić podstawy prawnej uzasadniającej konieczność podjęcia korzystnego dla niej rozstrzygnięcia. Przechodząc do meritum sprawy organ podał, że umorzenie zaległości podatkowej może nastąpić w razie zaistnienia ściśle określonych przesłanek tj. ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Biorąc pod uwagę sytuację finansową, zdrowotną czy też osobistą skarżącej organ uznał, że została spełniona przesłanka ważnego interesu podatnika. Pomimo tego nie przychylił się do wniosku skarżącej o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług. Podał, że bezpośrednią przyczyną powstania zaległości podatkowych było ich nieuiszczenie w terminie. Skarżąca nie dopełniła zatem swoich obowiązków zatrzymując należne budżetowi środki finansowe i przeznaczając je na inne cele. Przyznanie ulgi płatniczej w sytuacji gdy podatnik świadomie nie odprowadził podatku mimo, że dysponował ku temu środkami powodowałoby premiowanie zamierzonych przez podatnika działań niezgodnych z prawem. Nie regulując w terminie podatku od towarów i usług, skarżąca doprowadziła do sytuacji, w której kwota odsetek przekroczyła kwotę należności głównej. Wskazanie, że przyczyną powstania zaległości podatkowych były "trudności finansowe w okresie prowadzenia działalności" nie jest argumentem wystarczającym który uzasadniałby przyznanie ulgi w postaci umorzenia. Działalność gospodarcza jest prowadzona na własne ryzyko i własny rachunek, i poziom płynności finansowej oraz kierunki wydatkowania uzyskiwanych środków pieniężnych nie noszą znamion okoliczności szczególnych, uzasadniających preferencyjne traktowanie zaległości podatkowych takiego podatnika. Zdaniem organu w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka ważnego interesu publicznego pozwalająca na umorzenie zaległości. Udzielenie ulg jednym podatnikom, a egzekwowanie obowiązku od innych burzy zasady sprawiedliwości społecznej. Skarżąca wniosła odwołanie od tej decyzji, w którym zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów proceduralnych ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) tj. art. 120, art. art. 122, art. 124, art. 70, art. 67d § 1 pkt 1. Nadto wniosła o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Dyrektor Izby Skarbowej po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego, postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2013r., nr [...] odmówił przeprowadzenia rozprawy natomiast decyzją z tej samej daty nr [...] postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że sytuacja życiowa i finansowa skarżącej została wnikliwie przeanalizowana, ale przychylenie się do prośby skarżącej byłoby sprzeczne z szeroko rozumianym interesem publicznym. Organ wskazał na konstytucyjna zasadę powszechności opodatkowania i podkreślał, ze zaległości w podatku od towarów i usług oznaczają, że tak naprawdę skarżąca nie przekazała należnych kwot otrzymanych w cenie świadczonych usług. Na decyzję organu odwoławczego skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając naruszenie: art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady praworządności i oparcie rozstrzygnięcia na domniemaniach i domysłach organów podatkowych, a nie konkretnych przepisach prawa, art. 121, art. 122, art. 124, art. 125 Ordynacji podatkowej poprzez niedopuszczalne zastosowanie jako własnych rozstrzygnięć z postępowania egzekucyjnego, prowadzonego przez inny organ, nieprzeprowadzenie postępowania podatkowego ustalającego rzeczywisty stan i wymagalność zobowiązań, art.1 pkt 3, art. 2 § 1 pkt 1 i 4, art.15 § 1 Ordynacji podatkowej przez przekroczenie właściwości rzeczowej organu podatkowego polegające na niedopuszczalnym uznaniu za własne rozstrzygnięć innego organu egzekucyjnego działającego w trybie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, a nie Ordynacji podatkowej, art. 59 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie, że zobowiązania podatkowe z lat 1999 do 2002 wykazane we wniosku o umorzenie wygasły na skutek przedawnienia i nie mogą być skutecznie dochodzone oraz, że nie powinny być przedmiotem dalszego rozstrzygania, a w konsekwencji powinno nastąpić umorzenie postępowania, art. 67d § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że nie ma on zastosowania w sprawie, art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej przez jego niezastosowanie w sprawie, a uznanie - bez podania konkretnej podstawy prawnej - że zobowiązania się nie przedawniły, art. 200 a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę przeprowadzenia rozprawy w postępowaniu podatkowym, a uznanie, że istotne kwestie zostały wyjaśnione w postępowaniu egzekucyjnym. Z uwagi na powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Skarżąca zaskarżyła postanowienie organu II instancji odmawiające przeprowadzenia rozprawy. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowa argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga nie była zasadna. Odnosząc się do zarzutów skargi w najdalej idącej części dotyczącej przedawnienia części należności (1999- 2002) to trzeba zauważyć, że organy prawidłowo ustaliły termin przedawnienia na 26 stycznia 2015 r. prowadząc w tym zakresie postępowanie. Trzeba też dodać, że ustalenia te są konsekwentne i poparte akceptacją w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: z dnia 24 listopada 2010 r., I SA/Kr 1337/10 (wprawdzie uchylającego postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie, ale w części dotyczącej ww. terminu przedawnienia uznającego za prawidłowe ustalenia organu) oraz z dnia 20 grudnia 2011 r., I SA/Kr 1532/11 (oba wyroki prawomocne). Wprawdzie oba wyroki dotyczyły postępowania egzekucyjnego i zapadłych w toku tego postępowania rozstrzygnięć, ale nie ma to znaczenia w sprawie bo w istocie zachowana została tożsamość okresów sprawozdawczych, których dotyczyły zaległości. Skarżąca właściwie zarzuca, że ustalenia w tym zakresie zostały oparte na ustaleniach dokonanych w postępowaniu egzekucyjnym, a więc w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie Ordynacji podatkowej. Należy jednak zauważyć, że nawet i w postępowaniu egzekucyjnym ustalenia dotyczące przedawnienia dokonuje się w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej. Powyższe wynika z istoty instytucji przedawnienia. Dodać przy tym należy, że w znajdującym się w aktach sprawy postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego (którego to postanowienia dotyczy ww. wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 grudnia 2011 r., I SA/Kr 1532/11 oddalający skargę) w sposób bardzo wnikliwy przeanalizowano okoliczności wpływające na przesuniecie się terminu przedawnienia w stosunku do terminów, o których mowa w art.70 §1 Ordynacji podatkowej. Sąd uznał więc za dopuszczalne powołanie się w decyzjach organów obu instancji na powyższe rozstrzygnięcia. Skoro ustalenia organu egzekucyjnego dotyczące terminu przedawnienia przypadającego na 26 stycznia 2015 r. dotyczyły tożsamych zaległości to wystarczające było powołanie się na nie w postępowaniu dotyczącym umorzenia tych zaległości. Powyższe nie oznacza, że w sprawie ":orzekał" organ egzekucyjny, jak to sugeruje skarżąca. Rozstrzygnięcia organów egzekucyjnych i odpisy ww. wyroków sądowych, znajdujące się w aktach sprawy, były raczej dowodami z akt innych postępowań na okoliczność terminu przedawnienia. Zgodnie z art.180 §1 Ordynacji podatkowej jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Działając w tym trybie organy miały prawo oprzeć się na powyższych dowodach w sprawie. Nie zostały wiec naruszone art. 59 §1, art. 67 §1 pkt 1, art.70 §1 Ordynacji podatkowej, a także wskazane w skardze przepisy dotyczące właściwości. Wbrew również twierdzeniom skarżącej organy ustaliły kwotę zaległości na dzień złożenia wniosku, co wyraźnie wynika z treści zaskarżonej decyzji (k.33 akt administracyjnych). W ocenie Sądu nie zostały również naruszone zasady ogólne postępowania. Organy zbadały sytuację finansową i życiową skarżącej uznając, że nie jest ona dobra. Wyjaśniły przy tym dlaczego jednak kierowały się interesem publicznym. Argumentowały, że skarżąca w cenie świadczonych usług otrzymała faktycznie kwoty, które powinna była przekazać na poczet należnego do zapłaty podatku od towarów i usług. Sąd podkreśla, że instytucja umorzenia zaległości podatkowych ma jednak charakter wyjątkowy. Decyzja wydawana w trybie art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej jest uznaniowa. Nawet stwierdzenie przez organ trudnej sytuacji finansowej podatnika nie stanowi podstawy do umorzenia zaległości podatkowej i nie powoduje również przekroczenia przez organ uprawnień wynikających z uznania administracyjnego zwłaszcza jeżeli organ wskazuje, że zaległości w rzeczywistości powstały w wyniku permanentnego niepłacenia zobowiązań, na które podatnik powinien posiadać środki z tytułu świadczonych usług. Skarżąca z racji wykonywanego zawodu (księgowa) powinna sobie zdawać sprawę ze skutków niepłacenia należnych podatków. Organy wskazywały na brak nadzwyczajnych okoliczności, które przyczyniłyby się do powstania zaległości. W tej sytuacji Sąd uznał, że zasadnie organy uznały, że umorzenie byłoby sprzeczne z interesem publicznym i naruszyłoby zasadę równości i powszechności opodatkowania. Organ słusznie również odmówił przeprowadzenia rozprawy. Skarżąca wnosiła o przeprowadzenie rozprawy celem "wyjaśnienia i ustalenia stanowiska stron odnośnie terminu przedawnienia". W praktyce jednak dowody dotyczące tego zagadnienia znajdowały się w aktach sprawy, a skarżąca nie przedstawiała żadnych innych twierdzeń co do okoliczności faktycznych, które miałyby znaczenie w sprawie. Stanowisko skarżącej było przy tym jasne – uważała, że zaległości za lata 1999-2002 uległy przedawnieniu. Zdaniem Sądu słusznie więc organ zastosował w sprawie art. 200a §3 Ordynacji podatkowej, który to przepis stanowi, że organ odwoławczy może odmówić przeprowadzenia rozprawy, jeżeli przedmiotem rozprawy mają być okoliczności niemające znaczenia dla sprawy albo okoliczności te są wystarczająco potwierdzone innym dowodem. W skardze nie wskazano również, jakie to argumenty lub dowody zostały pominięte na skutek nieprzeprowadzenia rozprawy, co dowodzi braku istotności wpływu tego środka na wynik postępowania. W związku z powyższym Sąd skargę oddalił na zasadzie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. .