I SA/Kr 1057/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2014r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 maja 2013r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2006r. postanawia: odrzucić skargę. W związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 maja 2013r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności J.U. za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług jego pełnomocnik sformułował wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został jednak oddalony prawomocnym postanowieniem tut. Sądu z dnia 13 listopada 2013 r. W związku z zakończeniem postępowania w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy, pismem z dnia 10 grudnia 2013r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem jej odrzucenia. Powyższe wezwanie zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi w dniu 16 grudnia 2013 r. (dowód doręczenia w aktach sprawy). W odpowiedzi na powyższe skarżący nie uiścił należnego wpisu, natomiast złożył kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") osoba, która wnosi skargę zobowiązana jest co do zasady do uiszczenia kosztów sądowych związanych z uruchomieniem postępowania sądowoadministracyjnego. W orzecznictwie podnosi się, że po zakończeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy i odmowie zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, Sąd ma obowiązek stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. wezwać stronę do uiszczenia wpisu od skargi, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania, co też uczyniono na gruncie niniejszej sprawy. Jeżeli natomiast strona po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wówczas bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje przerwany (tak: postanowienie NSA z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 95/12, LEX nr 1138008). Zasada ta znajduje zastosowanie nawet w przypadku zajścia "zmiany okoliczności sprawy" (a więc przesłanki z art. 165 p.p.s.a.) po wydaniu pierwotnego postanowienia oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy. W tym miejscu należy bowiem podkreślić, że o ile postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy jako niekończące postępowania w danej sprawie nie posiadają atrybutu powagi rzeczy osądzonej i można je - stosownie do art. 165 p.p.s.a. - uchylać i zmieniać wskutek zmiany okoliczności sprawy, to nie można twierdzić, że postanowienia wydane w tym przedmiocie nie posiadają cechy prawomocności. Stosownie bowiem do art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie sądu, a więc także i postanowienie staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienie SN z dnia 9 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 144/02). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo w związku z art. 165 p.p.s.a. Należy zatem w konsekwencji uznać, że ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10). Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony w sytuacji gdy Sąd prawomocnym postanowieniem ocenił, że skarżący nie spełnia przesłanek zwolnienia go z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. Dopiero bowiem wydanie przez Sąd prawomocnego postanowienia odmiennej treści w przedmiocie udzielania stronie prawa pomocy, skutkuje utratą mocy pierwszego postanowienia (por. SN z dnia 24 kwietnia 1999 r. I CKN 146/98, OSNC 1999 nr 11, poz. 196). NSA w swoim orzecznictwie zauważa, że odmienne postępowanie Sądu mogłoby prowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy, i skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum. Należy też mieć na uwadze zasadę wyrażoną w art. 220 § 1 p.p.s.a. stosownie do której, Sąd nie podejmuje żadnej czynności w stosunku do pisma skierowanego do sądu, od którego strona nie uiściła należnej opłaty. Jeżeli zatem Sąd po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy postanowi prawomocnym orzeczeniem odmówić stronie zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów, oraz ponownie wezwie do uiszczenia należnej opłaty, wystąpienie z kolejnym wnioskiem w tym przedmiocie, nie powinno zwolnić strony od skutków niezastosowania się do tego wezwania Sądu. Mając na względzie powyższe uwagi stwierdzić zatem należy, że pomimo prawidłowo doręczonego w dniu 16 grudnia 2013 r. wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 10 grudnia 2013 r. do uiszczenia wpisu od skargi, wystosowanego zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. i znajdującego się w nim pouczenia co do konsekwencji niezastosowania się do żądania Sądu, skarżący nie uiścił wpisu w wyznaczonym terminie, dlatego też skargę należało odrzucić, zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. stanowiącym, że skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.