I SA/Kr 1057/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. D.-Ś. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 czerwca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, sierpień, wrzesień, październik 2007 roku. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W piśmie datowanym na 16 września 2016 r. skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 czerwca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, sierpień, wrzesień, październik 2007 roku. W wniosku skarżąca wskazała, że postępowanie zakończone wydaniem ww. decyzji zostało obarczone uchybieniami pogarszającymi jej sytuację prawną. Po pierwsze zaskarżoną decyzję wydano w warunkach przedawnienia zobowiązania podatkowego, po drugie zaś postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało dotknięte poważnymi proceduralnymi wadami, które wskazują na oczywiste lekceważenie ustawowo gwarantowanych stronie postępowania uprawnień. Nadto, ustalenia faktyczne na etapie postępowania podatkowego poczyniono w sytuacji jaskrawego naruszenia zasad prowadzenia postępowania dowodowego. W ocenie skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji oznacza utratę płynności finansowej skarżącej jako przedsiębiorcy, co z kolei spowoduje nieodwracalne skutki w zakresie prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Mając na uwadze powyższe argumenty, skarżąca uważa, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd może zatem udzielić stronie skarżącej tzw. ochrony tymczasowej, która polega na wstrzymaniu wykonania np. egzekucji należności pieniężnych wynikających z zaskarżonej decyzji podatkowej, aż do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania w tym przedmiocie stosownego rozstrzygnięcia. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Podstawowym warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość powstania znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności te powinny mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, iż wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie zwracał uwagę, że obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na wnioskodawcy. W postanowieniu z dnia 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zaistnienie w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. W postanowieniu z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt II FSK 2195/13 stwierdzono z kolei, że Sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że z okoliczności przedstawionych we wniosku, nie sposób wywieść, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest w odniesieniu do skarżącej uzasadnione. Na wstępie zauważyć należy, że w motywach wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżąca w pierwszej kolejności odniosła się do kwestii legalności zaskarżonej decyzji. Wyjaśnić należy, że rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, niezgodność z prawem aktu, który jest przedmiotem oceny sądu w toku rozprawy i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 p.p.s.a. to dwie różne kwestie, zaś oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności zaskarżonej decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności aktu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 184/05). Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu stanowi jedynie postępowanie o charakterze wpadkowym, które jest prowadzone w ściśle określonych granicach wyznaczonych treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaskarżona decyzja podlega natomiast kontroli Sądu, pod względem jej zgodności z prawem dopiero w toku merytorycznego rozstrzygania sprawy. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że skarżąca nie przedstawiła we wniosku żadnych danych obrazujących jej sytuację materialną, poprzestając jedynie na stwierdzeniu, że wykonanie zaskarżonej decyzji będzie oznaczało dla niej utratę płynności finansowej, skutkującej powstaniem nieodwracalnych skutków w zakresie prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Wobec braku informacji odnoszących się do sytuacji finansowej skarżącej, Sąd nie mógł odnieść kwoty nałożonego na skarżącą zobowiązania do jej rzeczywistej sytuacji majątkowej, ani też stwierdzić, że na skutek wykonania zaskarżonej decyzji powstanie szkoda której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Na marginesie wskazać należy na prezentowany w orzecznictwie pogląd, że wnioskodawca, formułując argumentację dotyczącą finansowych następstw decyzji powinien poprzeć ją dokumentami finansowymi oraz majątkowymi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2004 r. sygn. akt GZ 120/04). Końcowo nadmienić wypada, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (postanowienie NSA w Warszawie z dnia 28 stycznia 2011r. sygn. akt II GSK 49/11). Obowiązek uregulowania zaległości podatkowych w każdym przypadku, niezależnie od zamożności podatnika, łączy się z obniżeniem jego dochodu. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków, albowiem w przypadku uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, dochodzi do zwrotu spełnionego świadczenia pieniężnego wraz z odsetkami. Podsumowując stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała by spełnione zostały przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a, a zatem, że wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Jednocześnie Sąd zaznacza, że brak przesłanek do wstrzymania zaskarżonego aktu nie przesądza o sposobie rozstrzygnięcia skargi. Jak już wskazano na wstępie, zaskarżona decyzja zostanie poddana odrębnemu badaniu pod kątem zgodności z obowiązującym porządkiem prawnym.