I SA/Kr 1065/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu w dnia 28 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 lipca 2016 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego od niezaewidencjonowanego przychodu w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 2009 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze wniesionej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z 22 lipca 2016r. znak [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego od niezaewidencjonowanego przychodu w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 2009r. skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając go, wskazał, że pozostaje w trudnej sytuacji majątkowej, a wykonania zaskarżonej decyzji w trybie egzekucji administracyjnej może spowodować znaczne szkody. Skarżący jest aktualnie osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku i utrzymuje się tylko z wykonywanych dorywczo prac, z których otrzymuje miesięczny dochód w kwocie około 1.200,00 zł. Zamieszkuje wspólnie z synem P.P., którego utrzymuje z własnych dochodów oraz alimentów na rzecz syna w kwocie 500,00 zł miesięcznie. Skarżący nie dysponuje majątkiem ani oszczędnościami, które mógłby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych. Uważa, że w tym stanie rzeczy ściągnięcie należności łącznie z odsetkami od zaległości podatkowych oraz kosztami egzekucyjnymi spowoduje uciążliwość ponad przeciętną miarę, w szczególności skarżący nie będzie w stanie bez uszczerbku pokryć stałych kosztów utrzymania siebie i syna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na podstawie art. 61§3 p.p.s.a. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w §1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego tj. np. w sytuacji, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt: GZ 138/04). Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2010r., sygn. akt: I FSK 1841/09). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale o szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2004 r., sygn. akt: OZ 694/04). Ciężar wykazania tych przesłanek ciąży z kolei na stronie, która domaga się wstrzymania wykonania aktu. W postanowieniu z 29 maja 2009r. sygn. akt: I FZ 148/09 naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że to w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61§3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 września 2014r. sygn. akt: I FZ 268/14). Rozpoznając wniesiony w przedmiotowej sprawie wniosek stwierdzić należy, że skarżący nie poparł zawartych w nim twierdzeń żadnymi dokumentami źródłowymi. Nie wskazał także, jakie nieodwracalne następstwa może spowodować wykonanie zaskarżonej decyzji. Zauważyć należy, że z podanych przez skarżącego informacji wynika, że utrzymuje się on z prac dorywczych, z których otrzymuje miesięcznie dochód w kwocie ok. 1.200,00 zł. Niewątpliwie wykonanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe stanowi dolegliwość finansową, nie oznacza to jednak, że można automatycznie przyjąć, iż każdorazowo wykonanie takiej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Samego faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można automatycznie utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, a to z tego względu, że w przypadku uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, dochodzi do zwrotu spełnionego świadczenia pieniężnego wraz z odsetkami. Podkreślić w tym miejscu należy, że instytucja wstrzymania wykonania aktu jest wyłącznie rozstrzygnięciem tymczasowym. Postanowienie wydane w tym przedmiocie ma charakter wpadkowy, a jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez Sąd wyroku. Nadto zauważyć należy, że ewentualne prowadzenie egzekucji wobec skarżącego również nie stanowi podstawy zastosowania tymczasowej ochrony, zgodnie bowiem z art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dopuszczalność prowadzenia egzekucji ograniczona jest do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Także i z tego względu ewentualna egzekucja spornych zobowiązań w kontekście sytuacji materialnej skarżącego nie mogłaby doprowadzić do pozbawienia środków na pokrycie kosztów utrzymania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2010 r. sygn. akt: I FZ 189/10). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia rozpoznawanego wniosku i na podstawie art. 61§3 i §5 p.p.s.a. orzekł o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.