I SA/Kr 1070/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...], [...] określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług z tytułu remanentu likwidacyjnego dotyczącego spółki cywilnej "G" C. P., K. K. w K.nad D. za kwiecień 2005r. w kwocie 60 510 zł. oraz ustalającej odpowiedzialność C.P. jako byłego wspólnika spółki "G." za zaległości tej spółki w podatku od towarów i usług za luty 2005r. w kwocie 16 812,90 zł. i za kwiecień 2005r. w kwocie 60 510 zł. postanawia: oddalić wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek C. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...], [...] określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług z tytułu remanentu likwidacyjnego dotyczącego spółki cywilnej "G" C. P., K. K. w K. nad D. za kwiecień 2005r. w kwocie 60 510 zł. oraz ustalającej odpowiedzialność C. P. jako byłego wspólnika spółki "G." za zaległości tej spółki w podatku od towarów i usług za luty 2005r. w kwocie 16 812,90 zł. i za kwiecień 2005r. w kwocie 60 510 zł. Jak wynika z uzasadnienia wniosku oraz zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" C. P. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną G. P. i synem M. P. Rodzina mieszka w mieszkaniu o pow. 95 m2 , stanowiącym współwłasność , obciążonego hipoteką przymusową. Średnie koszty utrzymania gospodarstwa domowego wynoszą ok. 1602,68 zł. miesięcznie. C.P. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 2299,87 zł. a w roku 2007 uzyskał dochód w wysokości 3 002,8 zł. przy przychodzie wynoszącym 185 356, 59 zł. Nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Prowadzone jest w stosunku do niego postępowanie egzekucyjne. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Działalność gospodarcza wiąże się, ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów - także sądowych. Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma jednak analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Norma ta wskazuje , iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych C. P. Stąd też został on wezwany do przedłożenia dokumentów: - potwierdzających wysokość dochodów osiąganych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej (zeznania podatkowe), - potwierdzających zajęcia komornicze nieruchomości, - wykazujących źródła i wysokość dochodu osiąganego przez jego żonę i syna, - określających ponoszone wydatki na utrzymanie, - stanowiących rachunki bankowe jego ora osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, z ostatnich trzech miesięcy, W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie C. P. nadesłał tylko część dokumentów wraz pismem przewodnim. Z pisma tego wynika, iż jest on z żoną w rozdzielności majątkowej małżeńskiej i żona nie udziela mu informacji na temat swoich dochodów oraz nie przekazuje mu danych na temat swojego konta bankowego. C. P. poinformował tylko , iż pracuje ona w Firmie [...]"W". Syn również nie udzielił wnioskodawcy informacji na temat swoich dochodów i kategorycznie odmówił przekazania informacji na temat swojego konta bankowego. C. P. wie jedynie, że syn pracuje w S. Należy zatem stwierdzić ,iż strona skarżąca nie wywiązała się z nałożonego na nią obowiązku w zakresie udokumentowania wysokości zarobków i stanu oszczędności żony oraz syna. Fakt ten uniemożliwia analizę i rzeczywistą ocenę kondycji finansowej strony skarżącej i jej rodziny. Takiego stanu rzeczy nie usprawiedliwia ani to , że wnioskodawca nie uzyskał on wymaganych informacji ani to że jest z żoną w rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Po pierwsze dlatego, że jak sam podał we wniosku wszyscy w trójkę prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, po drugie natomiast , iż zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25.02.1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 1964 r., nr 9 poz. 59) małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej (co w omawianej sytuacji jest tym bardziej uzasadnione) - por. postan.NSA z dnia 06.10.2004r. sygn. akt GZ 71/04 ONSAiWSA W kontekście w/w okoliczności należy stwierdzić iż, strona skarżąca nie wykazała przesłanek warunkujących przyznanie jej prawa pomocy. W związku z tym żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych nie zasługuje na uwzględnienie a rozpatrywany wniosek należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt. 2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270).