I SA/Kr 1072/08

Sygn. akt I SA/Kr 1072/08 | | POSTANOWIENIE Dnia 4 grudnia 2008 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędzia: WSA Ewa Michna, Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz (spr.), Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2008 r., sprawy ze skarg "P" Firmy [...] sp. z o.o. w K., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2001 r. do grudnia 2002 r., postanawia: skargi odrzucić I SA/Kr 1072/08 UZASADNIENIE W dniu [...] stycznia 2007 r. wpłynęły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej skargi "P" Firmy [...] Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej datowane na dzień [...] grudnia 2006 r. od nr [‘...] do nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2001 r. do grudnia 2002 r. Skargi zostały wniesione w imieniu strony skarżącej będącej spółką kapitałową przez pełnomocnika – doradcę podatkowego G. P. Do każdej ze skarg dołączone zostało pełnomocnictwo udzielone doradcy podatkowemu przez prezesa W.P., nie przedłożono natomiast dokumentu wykazującego umocowanie W. P. do działania w imieniu Spółki, w tym do udzielania pełnomocnictw procesowych. W związku z tym odrębnymi pismami z dnia [...] grudnia 2007 r. doradca podatkowy G.P. został wezwany w każdej ze spraw do złożenia pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skarg. Powyższe wezwania zostały prawidłowo doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu [...] grudnia 2007 r. (dowód doręczenia w aktach sprawy). W odpowiedzi na wezwania doradca podatkowy złożył jedną do wszystkich spraw kserokopię odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego zaopatrzoną w pieczęć skarżącej Spółki oraz potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez prokurenta spółki. W piśmie przewodnim z dnia [...] grudnia 2007 r. pełnomocnik stwierdził, że przekazuje jedną kopię odpisu do wszystkich spraw z uwagi na wyznaczenie jednego terminu rozprawy oraz wysokie prawdopodobieństwo ich połączenia w celu łącznego rozpoznania. W takiej sytuacji Sąd przyjął, iż żądane dokumenty wpłynęły tylko do jednej ze spraw oznaczonych w piśmie przewodnim doradcy podatkowego, tj. do sprawy o najniższej rozpatrywanej przez Sąd w niniejszym składzie sygnaturze, tj. sygn. akt I SA/Kr 173/07. Po połączeniu na rozprawie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw ze skarg "P" Firmy [...] Sp. z o.o. w K. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] od nr [...] do nr [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 173/07 odrzucił skargi powołując się na art. 58 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwagi na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie przez pełnomocnika strony skarżącej braków formalnych skarg w postaci dołączenia do każdej ze spraw odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego lub jego uwierzytelnionej kopii. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r., sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił orzeczenie Sądu I instancji przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia NSA wskazał naruszenie art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niejednoznaczność i sprzeczność uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz nieprecyzyjność w zakresie wskazania przyczyny odrzucenia poszczególnych skarg. NSA uznał, że z uzasadnienia nie wynika, czy WSA uznał za tę przyczynę przedstawienie kopii odpisu z KRS zamiast oryginału lub uwierzytelnionej kopii, czy uznał, że dołączenie do wszystkich skarg jednocześnie tylko jednego egzemplarza kopii jest skuteczne w jednej sprawie, a w pozostałych sprawach skutkuje odrzuceniem skargi. Zdaniem NSA uzasadnienie Sądu I instancji pomija również fakt, że pismo skarżącego złożone zostało do akt sprawy od sygn. I SA/Kr 172/07 do I SA/Kr 196/07, przy czym w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 172/07 strona ponownie została wezwana o doręczenie odpisu z KRS, podczas gdy w pozostałych sprawach skargi odrzucono, co może świadczyć o niekonsekwencji Sądu. Jednocześnie jednak Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na poprawność podjętych przez Sąd I instancji czynności w zakresie uzupełnienia braków formalnych skarg i uznał za prawidłowe wezwania pełnomocnika strony skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skarg poprzez dołączenie pełnych odpisów z Krajowego Rejestru Sądowego. Potwierdził również stanowisko WSA w Krakowie odnośnie do tego, że kserokopia nie może być w przeciwieństwie do oryginału uznana za dokument skutecznie wykazujący umocowanie do osoby do działania za osobę prawną. Na rozprawie w dniu [...] października 2008 r. pełnomocnik skarżącej Spółki złożył do akt sprawy pismo procesowe, w którym podniósł, że strona skarżąca w piśmie z dnia [...] grudnia 2007 r. wskazała wyraźnie, że przedkłada kopię pełnego odpisu z KRS do wszystkich dwudziestu pięciu wymienionych w wezwaniach sygnatur i że kopia ta została potwierdzona za zgodność z oryginałem przez prokurenta Spółki E. P. Powołując się na orzeczenia NSA w sprawach o sygn. akt [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. oraz [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że nie było konieczności dołączania do każdej ze spraw odrębnego egzemplarza odpisu z KRS, a tym samym Sąd powinien był sporządzić odpisy z KRS we własnym zakresie. Ponadto pełnomocnik skarżącej Spółki zaznaczył, że nadmiernym rygoryzmem było wzywanie go o doręczenie pełnego odpisu z KRS, podczas gdy z orzecznictwa sądowego wynika, że umocowanie do reprezentowania osoby prawnej wystarczy udowodnić przedkładając aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Wreszcie w piśmie procesowym podniesiono, że w związku ze skierowaniem przez Spółkę dnia [..] lutego 2008 r. (załatwionych odmownie) wniosków o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skarg w sprawach o sygn. akt I SA/Kr 173/07 do I SA/Kr 196/07 w aktach sprawy zalegają 24 sztuki oryginałów pełnego odpisu z KRS. W odpowiedzi na powyższe pismo Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że z uzasadnienia postanowienia NSA z dnia [...] lipca 2007 r., sygn. akt [...] wynika, że skierowane do pełnomocnika skarżącej Spółki wezwania zostały sformułowane w sposób prawidłowy, gdyż prawidłowa jest praktyka wzywania o konkretny dokument potwierdzający sposób reprezentacji osoby prawnej. Tylko więc przedstawienie żądanego przez Sąd dokumentu – precyzyjnie określonego w wezwaniu – stanowi wykonanie wezwania skutkujące usunięciem braków formalnych skargi. Za niezasadne organ II instancji uznał także zarzuty i wywody pełnomocnika odnośnie do nadmiernego rygoryzmu sądu orzekającego, gdyż w określonym stanie faktycznym może zaistnieć sytuacja, gdy zapisy wynikające z aktualnego odpisu z KRS będą budzić wątpliwości co do właściwego umocowania do reprezentowania osoby prawnej, a tym samym będą wymagać wyjaśnienia w oparciu o pełny odpis z KRS. Podkreślono również, że NSA przyznał rację Sądowi I instancji, że kopia dokumentu nie jest tożsama z jego odpisem, a pełnomocnik Spółki przedstawił kserokopię pełnego odpisu z KRS potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez prokurenta Spółki, a więc osobę nieuprawnioną do uwierzytelniania kopii dokumentów w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wreszcie w odniesieniu do twierdzeń pełnomocnika o zaleganiu w aktach sprawy 24 oryginałów pełnego odpisu z KRS złożonych w związku z wnioskami o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skarg, organ II instancji zaznaczył, że z uwagi na oddalenie wniosków fakt złożenia w/w dokumentów nie wywołuje skutków prawnych. W konsekwencji Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o odrzucenie skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 z późn. zm.) osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Z powyższego przepisu wynika, że w sytuacji, gdy stroną postępowania sądowoadministracyjnego jest podmiot niebędący osobą fizyczną, czynności procesowych dokonuje w jego imieniu upoważniony do działania organ lub osoby, które są uprawnione do działania w jego imieniu. Z kolei z art. 29 cytowanej ustawy wynika obowiązek wykazania przez działające w imieniu osób prawnych lub jednostek organizacyjnych mających zdolność sądową organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, że mają prawo do działania za stronę skarżącą. Przepis nakazuje, aby wykazanie, udowodnienie umocowania miało formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu. Z reguły powinien być to dokument urzędowy (odpis z właściwego rejestru sądowego) lub prywatny (statut, umowa spółki) – por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 178. Tak więc w wypadku złożenia skargi do sądu administracyjnego przez pełnomocnika osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową ma on obowiązek bez wezwania dołączyć do akt sprawy nie tylko pełnomocnictwo, stosownie do art. 37 § 1 i art. 46 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ale także dokument stwierdzający umocowanie do reprezentacji strony przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa - stosownie do art. 29 tej ustawy. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej Spółki przedłożył na wezwania Sądu jedynie fotokopię odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego opieczętowaną przez stronę skarżącą oraz poświadczoną za zgodność z oryginałem przez prokurenta strony skarżącej. NSA w wyroku z dnia 21 lipca 2008 r. zaznaczył, że prawidłowe jest stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji w uzasadnieniu uchylonego rozstrzygnięcia i powołujące się na postanowienie NSA z dnia 25 października 2007 r., sygn. akt I FSK 1546/07, iż kserokopia odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego nie może być w przeciwieństwie do oryginału uznana za dokument urzędowy skutecznie wykazujący umocowanie osoby do działania za osobę prawną. W tym miejscu należy dodatkowo podnieść, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż dokument stwierdzający umocowanie do reprezentacji strony przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa procesowego stanowi integralny element tego pełnomocnictwa (tak: postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2007 r., II FSK 615/06, LEX nr 340187). W związku z czym ma do niego zastosowanie art. 37 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który pozwala na uwierzytelnienie odpisu udzielonego pełnomocnictwa, a co za tym idzie także kopii odpisu z właściwego rejestru sądowego jedynie zawodowym pełnomocnikom - adwokatowi, radcy prawnemu, rzecznikowi patentowemu oraz doradcy podatkowemu. W żadnym razie nie może dokonać uwierzytelnienia pełnomocnictwa w zaprezentowanym szerokim znaczeniu sama strona lub organ ją reprezentujący. W świetle powyższych rozważań, przedłożenie przez doradcę podatkowego kserokopii odpisu z KRS opieczętowanej pieczątką skarżącej strony oraz potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez osobę podającą się za prokurenta Spółki należy uznać za przedłożenie nieuwierzytelnionej kopii odpisu z właściwego rejestru sądowego, nie spełniającej wymagań przewidzianych dla dokumentu urzędowego skutecznie wykazującego umocowanie podmiotu do reprezentacji spółki kapitałowej w rozumieniu art. 29 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd w niniejszym składzie stoi również na stanowisku, że od obowiązku określonego w art. 37 § 1, art. 46 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zwalnia fakt, że pełnomocnictwo, a zatem i stanowiący integralny element pełnomocnictwa dokument wykazujący umocowanie do reprezentacji strony przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa procesowego (art. 29 cytowanej ustawy), zostało złożone w innym postępowaniu. Złożenie pełnomocnictwa (w tym dokumentu wykazującego umocowanie) do innej sprawy sądowej lub administracyjnej, nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym w cytowanych przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W takiej sytuacji strona obowiązana jest uzupełnić ten brak formalny pisma i złożyć pełnomocnictwo (względnie jego odpis) w każdej indywidualnej sprawie (por. wyr. NSA z dnia [...] kwietnia 2005 r., [...], niepubl. Dauter Bogusław, Gruszczyński Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Komentarz do art.46 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II). Tylko w ten bowiem sposób dochodzi do udowodnienia istnienia umocowania pełnomocnika do dokonywania czynności procesowych w imieniu strony w konkretnej sprawie. Mając powyższe na względzie należy zaznaczyć, że złożenie przez doradcę podatkowego G. P. części pełnomocnictwa (odpisu z KRS) tylko w jednym egzemplarzu do jednej ze spraw z argumentacją o możliwym ich połączeniu do wspólnego rozpoznania jest nieprawidłowe. W toku postępowania może się bowiem okazać, że los poszczególnych spraw będzie różny, nie zawsze przecież musi dojść do ich połączenia. Może też się zdarzyć, że po połączeniu spraw z różnych przyczyn zostaną rozłączone celem ich osobnego rozpoznania. W tej sytuacji nie jest obowiązkiem Sądu sporządzanie odpisów pełnomocnictwa dla każdej ze spraw, gdyż ten obowiązek spoczywa na pełnomocniku zgodnie z treścią art. 37 § 1 i art. 46 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpatrując argumentację pełnomocnika skarżącej Spółki w tej materii należy stwierdzić, że wykazał się dużą niekonsekwencją, skoro uznał za konieczne dołączenie do każdej ze spraw o sygn. akt od I SA/Kr 173/07 do I SA/Kr 196/07 pełnomocnictwa procesowego, a neguje konieczność udowodnienia w każdej z tychże spraw stosownym dokumentem umocowania do reprezentacji strony przez osobę, która udzieliła tego pełnomocnictwa, tym samym negując konieczność wykazania prawidłowości otrzymanego pełnomocnictwa. Wezwania z dnia 6 grudnia 2007 r. o wykazanie umocowania do reprezentowania osoby prawnej zostały doręczone pełnomocnikowi w każdej z 25 spraw objętych niniejszym postępowaniem. Stąd w aktach każdej ze spraw winien znaleźć się stosowny dokument lub jego kopia uwierzytelniona przez pełnomocnika będącego doradcą podatkowym. Nie zmienia tego faktu pismo przewodnie, z którego wynika, że zostało złożone do akt o sygn. od I SA/Kr 172/07 do I SA/Kr 196/07, skoro załączono do niego jedynie jeden egzemplarz odpisu z KRS i to w dodatku jego nieuwierzytelnioną kopię. W tym stanie rzeczy Sąd przyjął, że fotokopia odpisu z KRS wpłynęła jedynie do jednej z rozpatrywanych spraw, mianowicie tej o najniższej sygnaturze akt (tj. ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...]). W konsekwencji - w pozostałych sprawach ze skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] od nr [...] do i nr [...] pomimo wezwania nie uzupełniono ich braków formalnych, zatem zaistniały podstawy do odrzucenia skarg, zgodnie z brzmieniem art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 z późn. zm.) stanowiącego, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Nawet jeśli warunkowo przyjąć, że złożenie jednego egzemplarza żądanych przez Sąd w wezwaniach dokumentów jest wystarczające i skutkuje we wszystkich rozpatrywanych sprawach, to z uwagi na fakt, że załączono jedynie nieuwierzytelnioną kserokopię pełnego odpisu z KRS, która jak wykazano nie spełnia wymagań dokumentu urzędowego, skargi w sprawach na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] od nr [...] do i nr [...] i z tego powodu podlegałyby odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 3 cytowanej ustawy. Z tego samego powodu, tj. z uwagi na załączenie do akt sprawy nie potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez profesjonalnego pełnomocnika kserokopii pełnego odpisu z KRS należało w oparciu o tę samą podstawę prawną odrzucić skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] Sąd w niniejszym składzie popiera bowiem stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 9 lutego 2005 r., GSK 1337/04, publ. ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 91, zgodnie z którym niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu określonego w art. 29 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powoduje odrzucenie skargi. W aktach sprawy znajdują się wnioski pełnomocnika strony datowane na dzień [...] lutego 2008 r. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi z załączonym oryginałem odpisu z KRS. Jednakże w związku z faktem, że powyższe wnioski zostały oddalone przez WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 13 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 173/07, które to postanowienie nie zostało zaskarżone, należy uznać, że przedłożenie odpisu z KRS nastąpiło po terminie i w związku z tym nie może odnieść oczekiwanego skutku prawnego. Odnosząc się natomiast do zarzutów strony skarżącej odnośnie do powtórnego wezwania o uzupełnienie braków formalnych skargi w sprawie zawisłej przed tutejszym Sądem o sygn. akt I SA/Kr 172/07 należy zaznaczyć, że postanowieniem z dnia 9 października 2008 r. uznając, że drugie z wezwań jako ekspediowane omyłkowo było zbędne. Skoro w pierwszym wezwaniu datowanym na dzień 6 grudnia 2007 r. w sposób prawidłowy, jasny i klarowny pełnomocnik skarżącej strony został wezwany o konkretny dokument i pouczony o skutkach jego nie doręczenia w wyznaczonym terminie, przeto nie wypełnienie tego obowiązku musiało skutkować odrzuceniem skargi bez konieczności powtórnego wezwania o doręczenie żądanych dokumentów. Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji.