I SA/Kr 1107/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 marca 2014 r., nr: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. odrzucić skargę W.G. ( powoływany dalej jako Skarżący ) wzniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 marca 2014r. Skarżący, w piśmie z dnia 17 lipca 2014 roku, zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na brak środków finansowych. Kwestia przyznania Skarżącemu prawa pomocy była następnie kilkakrotnie rozpatrywana przez sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 17 marca 2015 r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 lipca 2015 r. oddalił zażalenie na to postanowienie (sygn. akt II FZ 568/15). Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2015 r. sygn.. akt II FZ 568/15 odrzucił zażalenie na postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny dnia 15 lipca 2015 r. Z kolei zarządzeniami z dnia 4 grudnia 2015 r. i 5 maja 2016 r. Referendarz sądowy WSA w Krakowie pozostawił wnioski bez rozpoznania jako , że nie zostały złożone na urzędowych formularzach. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 września 2016 r. odrzucił sprzeciw na zarządzenie Referendarza sądowego WSA w Krakowie z dnia 5 maja 2016 r. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 1 marca 2017 r. oddalił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2016 r. Pismem z dnia 17 marca 2017 r. Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 marca 2014 r. nr [...] w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania . Wezwanie to zostało doręczone osobiście Skarżącemu w dniu 6 kwietnia 2017 r. Pismem z dnia 12 kwietnia 2017 r. ( niepodpisanym) zatytułowanym zażalenie Skarżący ponownie zwrócił się z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od wpisu sądowego . Pismo do zostało nadane na Poczcie Polskiej w dniu 13 kwietnia 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie jest to już kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Pierwszy wniosek, jak to już zostało wcześniej wskazane, został oddalony przez tutejszy Sąd a rozstrzygnięcie to zostało następnie utrzymane w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") przewidują możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę. W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów, jak również nie podniósł żadnych ważnych okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie, że spełnia on warunki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej, natomiast ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy do Sądu. Stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Sąd podkreśla , że niniejszy wniosek jest już czwartym wnioskiem o udzielenie prawa pomocy . Pierwszy jak już wcześniej zostało wykazane Sąd oddalił , natomiast dwa następne pozostawiono bez rozpatrzenia z uwagi na brak złożenia ich na wymaganych przez prawo formularzach i to mimo wcześniejszych wezwań i pouczeń . Ponadto jest to kolejne pismo Skarżącego , które jest nie podpisane . Oznacza to , że skarżący de facto nie jest zainteresowany przyznaniem prawa pomocy a jedynie przedłużaniem toczącego się postępowania . Kwestia zachowania odpowiedniej formy przy składaniu wniosku o udzielenie prawa pomocy jak i innych pismach procesowych była Skarżącemu już wielokrotnie wyjaśniana . Z urzędu Sąd posiada wiedzę , że również w wielu innych postępowaniach toczących się przed tut. Sądem Skarżący stosował podobne zachowania – wielokrotne składanie wniosków o udzielenie prawa pomocy , składanie niepodpisanych wniosków , nadsyłanie nieaktualnych formularzy PPF, przenoszenie sporu przed Naczelny Sąd Administracyjny i ponowne składanie wniosków bez istotnej zmiany okoliczności faktycznych . Skarżący jest lub był stroną co najmniej kilkudziesięciu postepowań przed tut. Sądem ( przykładowe sygn. I SA/Kr 394/16, I SA/Kr 804/14, I SA/Kr 1156/13 , I SA/Kr 11355/11 , I SA/Kr 438/13 , I SA/Kr 1349/11 , I SA/Kr 1351/11 , I SA/Kr 1354/11 )., W świetle powyższych okoliczności, a przede wszystkim biorąc pod uwagę , że przedłożono przez Skarżącego żadnych dokumentów obrazujących jego sytuację finansową uznano że nie ma podstaw przyznania prawa pomocy . Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdza, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy choćby w części. Tym samym na zasadzie art. 245 § 3 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i 258 § 4 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Niezależnie od powyższego Sąd stwierdza, że skarga W.G. na postanowienie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego podlega odrzuceniu ponieważ pomimo wezwania Skarżący nie uiścił wpisu od skargi. Zgodnie bowiem z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. (...). Zgodnie natomiast z § 3 tego artykułu, skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Należy podkreślić, że po zakończeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy i odmowie zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, Sąd miał obowiązek, stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a., wezwać stronę do uiszczenia wpisu od skargi, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania, co też uczyniono na gruncie niniejszej sprawy. Należy przyjąć, że jeżeli strona po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, to wówczas bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje przerwany (tak: postanowienie NSA z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 95/12, LEX nr 1138008). Zasada ta znajduje zastosowanie nawet w przypadku zajścia "zmiany okoliczności sprawy" (a więc przesłanki z art. 165 p.p.s.a.) po wydaniu pierwotnego postanowienia oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy. W tym miejscu należy bowiem podkreślić, że o ile postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy jako niekończące postępowania w danej sprawie nie posiadają atrybutu powagi rzeczy osądzonej i można je - stosownie do art. 165 p.p.s.a. - uchylać i zmieniać wskutek zmiany okoliczności sprawy, to nie można twierdzić, że postanowienia wydane w tym przedmiocie nie posiadają cechy prawomocności. Stosownie bowiem do art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie sądu, a więc także i postanowienie staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienie SN z dnia 9 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 144/02). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo w związku z art. 165 p.p.s.a. Należy w konsekwencji uznać, że ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10). A zatem ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez względu na zmianę jego treści oraz zakresu żądania w stosunku do wniosku pierwotnego, nie wpływa na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do jego uiszczenia oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. NSA w swoim orzecznictwie zauważa, że odmienne postępowanie sądu mogłoby prowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy i skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum. Niniejsza sprawa jest tego klasycznym przykładem W sprawie termin do uiszczenia wpisu od skargi upływał w dniu 13 kwietnia 2017 r. Ponieważ we wskazanym terminie nie został on uiszczony, Sąd skargę odrzucił na zasadzie art. 220§3 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 2 sentencji postanowienia.