I SA/Kr 1153/08

Sygn. akt I SA/Kr 1153/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 marca 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędziowie: WSA Agnieszka Jakimowicz (spr.), WSA Ewa Michna, Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2010r., sprawy ze skarg M. D. i D. D., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 17 czerwca 2008 r. Nr [...], oraz ze skargi D. D., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 17 czerwca 2008 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego;, skargi oddala. Decyzjami z dnia 12 lutego 2008 r. nr [...] i nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił M. D. i D. D. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r., zaś decyzją z tego samego dnia o nr [...] określono D. D. wysokość odsetek za zwłokę od zaniżonych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002 r. Od powyższych decyzji podatnicy pismami z dnia 28 lutego 2008 r. wnieśli odwołania, w których zawarli wnioski o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie. Postępowanie to zostało zainicjowane poprzez wniesienie przez pełnomocnika stron skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 października 2007 r., sygn. akt I SA/Kr 432/06 stanowiącego, w opinii podatników podstawę faktyczną i prawną do wydania zaskarżonych decyzji. Jednocześnie strony podniosły, że podobny wniosek został złożony w postępowaniu karno – skarbowym związanym z przedmiotową sprawą i został uwzględniony, a postępowanie zawieszono. W związku z tym, zachowując logikę i pragmatykę postępowań związanych ze sprawą zasadnym jest, w opinii stron, także zawieszenie postępowań w sprawach dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych. Postanowieniami z dnia 17 kwietnia 2008 r. nr [...] i nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił zawieszenia postępowań odwoławczych w w/w sprawach, argumentując iż nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej. Powyższe postanowienia zostały zaskarżone w drodze zażaleń, w których podatnicy zarzucili naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i argumentowali, że wynik sprawy przed NSA w Warszawie dotyczącej ustalenia odpowiedzialności podatkowej z tytułu zapłaty podatku akcyzowego ma bezpośredni i ścisły związek z wszelkimi kolejnymi orzeczeniami, które mają charakter wtórny (następczy), ponieważ opierają się one całkowicie na ustaleniach faktycznych zakwestionowanych w tamtej skardze, a w dużej mierze dotyczą tego samego stanu prawnego. Sprawa zawisła przed NSA jest podstawą faktyczną i prawną dla innych postępowań, w tym w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, odpowiedzialności małżonka, czy podatku od towarów i usług oraz odsetek z tytułu braku zapłaty podatku. Postanowieniami z dnia 17 czerwca 2008 r. o nr [...] i [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy poprzednie orzeczenia stwierdzając, że rozstrzygnięcie NSA, na które powołują się podatnicy nie stanowią zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W skargach na powyższe postanowienia wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonych rozstrzygnięć, powołując identyczną argumentację, jak w odwołaniach. W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonych postanowieniach. Na rozprawie w dniu 5 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt od I SA/Kr 1153/08 do I SA/Kr 1154/08 i postanowił prowadzić je pod sygn. akt I SA/Kr 1153/08. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skargi nie zasługują na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dokonując oceny zaskarżonych postanowień w oparciu o wyżej wskazane kryteria orzekający Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością ich wyeliminowania z porządku prawnego. Z art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.) wynika, że jedną z przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania jest sytuacja, w której rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przyjmuje się, że "zagadnienie wstępne, zwane też kwestią wstępną lub prejudycjalną, dotyczy sytuacji, kiedy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego zagadnienia materialnoprawnego, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu administracyjnego lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone" (tak: postanowienie NSA z dnia 21 listopada 1996 r., sygn. akt I SA/Kr 519/96, Temida (CD), Sopot 2002). Inaczej nieco określić można zagadnienie wstępne, że jest to "sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, ocena zaś tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Jest to przy tym zagadnienie, które nie było przedmiotem prawomocnie przesądzonym w innej sprawie" (wyrok NSA z dnia 28 listopada 1997 r., sygn. akt I SA/Lu 1199/96, Temida (CD), Sopot 2002). Mając na uwadze takie rozumienie kwestii prejudycjalnej zaznaczyć należy, że postępowania w zakresie podatku akcyzowego i podatku dochodowego od osób fizycznych są całkowicie odrębnymi postępowaniami i rozstrzygnięcia w zakresie jednego podatku z formalnego punktu widzenia nie mają mocy wiążącej w postępowaniu podatkowym dotyczącym drugiego z podatków. Wydawane w ich wyniku rozstrzygnięcia są oparte na różnych podstawach prawnych. Nawet jeśli opierają się na tych samych lub podobnych podstawach faktycznych, a postępowanie dowodowe zmierza do wyjaśnienia tych samych okoliczności faktycznych, to wydanie decyzji w dotyczącej określenia wysokości podatku akcyzowego nie stanowi zagadnienia wstępnego, od którego zależy wydanie decyzji dotyczącej określenia wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych. W obydwu postępowaniach organ podatkowy powinien bowiem przeprowadzić samodzielne ustalenia i dokonać oceny zebranych dowodów (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 752/08, LEX nr 483128). Innymi słowy w każdej z tych spraw organy zobowiązane są do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego i dowodowego, choć nie jest wykluczone, że w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych zostanie wykorzystany materiał zgromadzony w sprawie z zakresu podatku akcyzowego. W orzecznictwie nie wyklucza się bowiem przemiennego wykorzystania na ogólnych zasadach dowodów zgromadzonych w tych postępowaniach (por. wyrok NSA z dnia 11 września 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 186/98, Temida (CD), Sopot 2002) z zaznaczeniem, iż nie zwalnia to organów podatkowych z konieczności szczegółowego przedstawienia tych dowodów w każdym z tych postępowań. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny może dokonać rozstrzygnięcia w sprawie skargi kasacyjnej złożonej przez pełnomocnika strony w innej sprawie indywidualnej, ale będzie ono obowiązywało tylko w tej danej sprawie. Może mieć ono wpływ na interpretację przepisów dokonywaną przez organy podatkowe w innym postępowaniu, jednakże nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy Ordynacja podatkowa (por. wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 904/08, LEX nr 505679). Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.). Rozpoznając i rozstrzygając łącznie sprawy skarg na zaskarżone postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, Sąd działał w trybie art. 111 § 2 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami, który to przepis stanowi, że Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W przedmiotowym postępowaniu skargi opierają się na jednakowych podstawach naruszenia przepisów postępowania przy identycznym stanie faktycznym – stąd, zdaniem orzekającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaistniał pomiędzy nimi sprawami związek, o którym mowa w ww. art. 111 § 2 cytowanej ustawy, a względy ekonomii procesowej, szybkości postępowania i ograniczenia jego kosztów dla stron dodatkowo przemawiały za połączeniem obu spraw, a strony postępowania nie wnosiły sprzeciwu co do ich połączenia.