I SA/Kr 1156/18

PostanowienieWSA w Krakowie2019-01-17

Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Inga Gołowska, Urszula Zięba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie w sytuacji, gdy strona skarżąca utraciła zdolność procesową na skutek ustanowienia zarządcy sądowego w postępowaniu upadłościowym, a zarządca ten nie złożył oświadczenia o wstąpieniu do sprawy?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny ma obowiązek zawiesić postępowanie z urzędu, gdy strona utraciła zdolność procesową na skutek ustanowienia zarządcy sądowego w postępowaniu upadłościowym, a zarządca ten nie złożył oświadczenia o wstąpieniu do sprawy. Utrata zdolności procesowej przez stronę skarżącą stanowi bezwzględną przesłankę procesową obligującą sąd do zawieszenia postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 124 § 1 pkt 4 PPSA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. Sp. z o.o. w upadłości układowej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. W trakcie postępowania ujawniono, że Sąd Rejonowy uchylił zarząd własny spółki i ustanowił zarządcę sądowego, co spowodowało wygaśnięcie pełnomocnictw udzielonych przez spółkę i utratę przez nią zdolności procesowej na rzecz zarządcy. Zarządca sądowy nie złożył jednak oświadczenia o wstąpieniu do sprawy.
Rozstrzygnięcie
Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2019r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zawiesił postępowanie sądowe.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędzia: WSA Inga Gołowska Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Aleksandra Osipowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. w upadłości układowej w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2014r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od maja do sierpnia i październik 2008r. postanawia: - zawiesić postępowanie sądowe - Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015r., sygn. akt I SA/Kr 1789/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi W. Sp. z o. o. w upadłości układowej w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 sierpnia 2014r., nr [...]. z uwagi na trwające postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji, co z kolei powiązane jest ze zgłoszonym zarzutem przedawnienia. Postanowieniem z dnia 18 października 2018r., sygn. akt I SA/Kr 1789/14 WSA w Krakowie podjął zawieszone postępowanie sądowe po zakończeniu procedowania w sprawie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Po wyznaczeniu rozprawy, pismem z dnia 4 grudnia 2018r. dotychczasowy pełnomocnik strony skarżącej przedłożył "Informację o wygaśnięciu pełnomocnictwa i ustanowieniu zarządcy sądowego", w którym ujawnił, że już w dniu 21 lipca 2015r. Sąd Rejonowy dla [...] w K. uchylił zarząd własny upadłego - Spółki W. sp. z o. o. w upadłości układowej w K. i ustanowił zarządcę sądowego w osobie M. F.. Powyższy fakt został ujawniony w rejestrze przedsiębiorców KRS w dniu 24 sierpnia 2015r., a ogłoszony w Monitorze Sądowym i Gospodarczym w dniu 31 sierpnia 2015r. W związku z powyższym z dniem wydania wskazanego postanowienia tj. z dniem 21 lipca 2015r. wygasły pełnomocnictwa, udzielone przez ww. Spółkę. Zgodnie z powyższym Spółka utraciła zdolność procesową w sprawach dotyczących masy upadłości na rzecz zarządcy sądowego. Do ww. pisma dołączono postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 21 lipca 2015r. o uchyleniu zarządu własnego upadłego, wchodzącego w skład masy upadłości i ustanowieniu zarządcy w osobie M. F., dołączono również odpis z KRS. Na rozprawie sądowej w dniu 7 grudnia 2018r. WSA w Krakowie postanowił doręczyć zarządcy sądowemu M. F. odpis pisma z dnia 4 grudnia 2018r. wraz z załącznikami i zobowiązać go do oświadczenia w terminie 7 dni, czy wstępuje do postępowania przed tut. Sądem w charakterze strony. W tym celu, rozprawę odroczono z terminem na piśmie. Przed skutecznym i prawidłowym wykonaniem powyższego postanowienia składu orzekającego, została wyznaczona rozprawa w dniu 17 stycznia 2019r. na której stawili się adwokat P. P. oraz doradca podatkowy A. S.. Nie stawił się natomiast M. F. – zarządca sądowy. Zgłaszający się, oświadczyli, że nie są upoważnieni do reprezentowania strony skarżącej. Jednocześnie zaznaczyli, iż stawili się na rozprawę w celu wyjaśnienia sposobu reprezentacji strony skarżącej. Adwokat P. P. oświadczył, iż pozyskał informację od zarządcy sądowego M. F., iż ten zamierza wstąpić do toczącego się postępowania sądowego. Zgłaszający się potwierdzili nadto, iż nie zostało zakończone postępowanie dotyczące rygoru natychmiastowej wykonalności. Została złożona skarga do sądu administracyjnego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 12 października 2018r., wydane po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, co powoduje że aktualna stała się także poprzednia podstawa zawieszenia postępowania. Sąd stwierdził z urzędu, że na dzień rozprawy, w aktach sprawy brak jest pisemnego oświadczenia M. F. - zarządcy sądowego o wstąpieniu do sprawy toczącej się przed tutejszym sądem. W konsekwencji powyższego, postanowieniem z dnia 17 stycznia 2019r., sygn. akt I SA/Kr 1156/18 WSA w Krakowie zawiesił postępowanie sądowe w sprawie gdyż było to w zaistniałej sytuacji obligatoryjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3. W tym miejscu wskazać trzeba, że bezwzględną przesłanką procesową jest zdolność sądowa podmiotów postępowania sądowoadministracyjnego. Cecha ta pozwala na skuteczne przeprowadzenie ważnego postępowania przed sądem administracyjnym z udziałem danego podmiotu w charakterze strony. Brak zdolności sądowej danego podmiotu, w zależności od momentu jego ujawnienia, powoduje odrzucenie skargi lub wniosku (art. 58 § 1 pkt 5, także w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.), zawieszenie postępowania (art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.) lub też stanowi przesłankę jego wznowienia (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.) - (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2017r., sygn. akt II OSK 2035/15). Nadto Sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości (art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W postępowaniu przed sądami administracyjnymi utrata legitymacji procesowej przez upadłego i uzyskanie jej przez syndyka masy upadłości jest sytuacją procesową, ocenianą nie tylko w świetle norm prawa upadłościowego i naprawczego. Również z art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. wynika, że ogłoszenie upadłości ma wpływ na dalsze postępowanie. Jakkolwiek przepis ten stanowi jedynie o obligatoryjnym zawieszeniu postępowania, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości, to przecież dyspozycja ta jest skutkiem stanu, w którym upadły utracił legitymację procesową (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2017r., sygn. akt I FSK 1828/16). Przenosząc powyższe regulacje na stan faktyczny sprawy w pierwszej kolejności zauważyć należy, że dotychczasowy pełnomocnik strony skarżącej w toku przedmiotowego postępowania ujawnił, że w dniu 21 lipca 2015r. Sąd Rejonowy dla [...] w K. uchylił zarząd własny upadłego - Spółki W. sp. z o. o. w upadłości układowej w K. i ustanowił zarządcę sądowego w osobie M. F.. Powyższy fakt został ujawniony w rejestrze przedsiębiorców KRS w dniu 24 sierpnia 2015r., a ogłoszony w Monitorze Sądowym i Gospodarczym w dniu 31 sierpnia 2015r. W związku z powyższym z dniem wydania wskazanego postanowienia tj. z dniem 21 lipca 2015r. wygasły pełnomocnictwa, udzielone przez ww. Spółkę. Mając powyższe na uwadze nie ulega wątpliwości, że Spółka utraciła zdolność procesową w sprawach dotyczących masy upadłości na rzecz zarządcy sądowego. Równocześnie na dzień wydawania przedmiotowego postanowienia, nadal brak jest pisemnego oświadczenia M. F. - zarządcy sądowego o wstąpieniu w charakterze strony do sprawy toczącej się przed tut. Sądem. Spółka nie posiada zatem legitymacji procesowej i w związku z tym nie może występować w niniejszej sprawie. Oznacza to konieczność zawieszenia przez Sąd postępowania z urzędu na podstawie przepisów art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. do czasu ewentualnego wstąpienia do sprawy, toczącej się przed tut. Sądem, zarządcy sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło