I SA/Kr 1163/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 23.06.2008r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej pomyłki w wydanej dnia [...]. decyzji nr [...] w sprawie solidarnej odpowiedzialności podatkowej W. W. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług firmy "H" sp. z o.o. postanawia: oddalić wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 23.06.2008r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...], w przedmiocie sprostowania oczywistej pomyłki w wydanej dnia [...] decyzji nr [...] w sprawie solidarnej odpowiedzialności podatkowej W. W. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług firmy "H" sp. z o.o. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów W.W. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną M. W. ur. w 1956r. Małżonkowie pozostają w rozdzielności majątkowej. W.W. pobiera emeryturę w wysokości 798,68 zł. miesięcznie netto. Zamieszkuje w wynajmowanym mieszkaniu. Jego miesięczne wydatki obejmują : czynsz , opłaty za media i telefon - 368,14 zł. , lekarstwa – 50 zł. , koszty utrzymania – 380 zł. W. W. nie posiada oszczędności, nieruchomości ani ruchomości o wartości pow. 3000 euro. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma jednak analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Norma ta wskazuje , iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych W.W., Stąd też jego pełnomocnik został wezwany do przedłożenia szeregu dokumentów. Strona skarżąca nie wywiązała się jednak w pełni z nałożonego na nią obowiązku. Nie przysłała oświadczenia o wysokości dochodu żony popartego stosownym zaświadczeniem o zarobkach lub dowodem przelewu, przekazu, ewentualnego świadczenia. Przesłane zostało wprawdzie oświadczenie W. W., że pozostaje w rozdzielności majątkowej małżeńskiej z żoną i każde z nich utrzymuje się osobno ale nie jest ono przekonujące. Wcześniej bowiem we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF W. W. zaznaczył , iż żona pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Rozbieżność ta, w przedmiotowej kwestii, budzi wątpliwości co do wiarygodności oświadczeń strony skarżącej. Sprawa ta jest o tyle istotna, iż dla oceny sytuacji finansowej strony skarżącej nie ma znaczenia fakt podnoszony przez nią, że pozostaje ona w rozdzielności majątkowej z żoną. Zgodnie bowiem z art. 23 ustawy z dnia 23.04.1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (DZ.U. z 1964r. nr 16 poz. 93 z p. zm.) małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 06.10.2004r., sygn. GZ 71/04 , ONSAiWSA). Tak więc nieprzesłanie informacji w żądanym zakresie uniemożliwia dokładną analizę sytuacji majątkowej strony skarżącej. Należy zatem stwierdzić iż, strona skarżąca nie wykazała przesłanek warunkujących przyznanie jej prawa pomocy. Warto również przy okazji zauważyć, iż strona skarżąca jak na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy prowadzi mało racjonalną gospodarkę finansową, skoro przy emeryturze w wysokości 798,68 zł. stać ją na płacenie rachunków telefonicznych w wysokości 146, 40 zł. czy 191,56 zł. Podkreślić bowiem trzeba, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) Biorąc pod uwagę powyższe, żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie a rozpatrywany wniosek należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt. 2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270).