I SA/Kr 1192/14

|Sygn. akt I SA/Kr 1192/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 listopada 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Inga Gołowska (spr.), Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2014 r., sprawy ze skargi M.W., na postanowienie Dyrektora Izby Celnej, z dnia 14 kwietnia 2014 r. Nr [...], w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia, - skargę oddala - I. Zaskarżonym postanowieniem z 14 kwietnia 2014r. znak: [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy postanowienie własne z 22 stycznia 2014r., nr [...], pozostawiające bez rozpatrzenia odwołanie M.W. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z 30 października 2013r., nr [...]. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazano art. 233§1 pkt 1 w zw z art. 239 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm. dalej-O.p.). Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z 30 października 2013r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego określił M.W. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za sierpień 2008r. w kwocie 7.718,00 zł. Tego samego dnia organ I instancji wydał postanowienie nr [...] nadające rygor natychmiastowej wykonalności ww. decyzji nieostatecznej. W dniu 13 grudnia 2013r. do organu wpłynęło, złożone za pośrednictwem organu I instancji pismo z 1 grudnia 2013r. stanowiące odwołanie od ww. decyzji, które nie zostało przez odwołującego własnoręcznie podpisane. Mając to na uwadze, pismem z 18 grudnia 2013r., Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 168 w zw. z art. 169§1 O.p. wezwał M.W. do uzupełnienia ww. braku formalnego w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Wezwanie zostało doręczone w sposób zastępczy, tj. w trybie przewidzianym przepisem art. 150§2 O.p. w dniu 6 stycznia 2014r. W zakreślonym terminie, tj. do dnia 13 stycznia 2014r. brak odwołania nie został uzupełniony. Skutkiem powyższego Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z 22 stycznia 2013r. nr [...] o pozostawieniu odwołanie bez rozpatrzenia. Postanowienie to M.W. odebrał osobiście 10 lutego 2014r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru), a następnie 14 lutego 2014r. stawił się w budynku Izby i zapoznał z aktami sprawy. W dniu 17 lutego 2014r. (tj. z zachowaniem siedmiodniowego terminu) nadał w Urzędzie Pocztowym Kraków 53 pismo z 15 lutego 2014r. będące zażaleniem na ww. postanowienie wraz z podpisaną własnoręcznie kopią odwołania z 1 grudnia 2013r. W zażaleniu od postanowienia z 22 stycznia 2013r., nr [...] M.W. zarzucił, iż organ nie rozpatrzył w sposób dokładny stanu faktycznego sprawy. Następnie pocztą elektroniczną i faksem, w dniu 23 lutego 2014r. oraz osobiście w dniu 24 lutego 2014r. M.W. złożył uzupełnienie do ww. zażalenia wyjaśniając, iż w zażaleniu tym uzupełnił brak formalny o brakujący podpis na podstawie art. art. 162§1 O.p. Ponadto według M.W. nieodebranie przesyłki w Urzędzie Pocztowym spowodowane było skróconym czasem pracy Urzędu Pocztowego w okresie świątecznym, o którym nie został poinformowany na wezwaniu pocztowym. M.W. nadmienił także, że na spornym odwołaniu z 1 grudnia 2013r. znajduje się jego parafka "nie zbyt czytelna ale się ona tam znajduje". Twierdzi również, iż od 8 stycznia 2014r. próbował się skontaktować telefonicznie z osobą prowadząca postępowanie ale uzyskał informację, że znajduje się ona na zwolnieniu lekarskim i nie otrzymał konkretnej odpowiedzi w sprawie. Także w dniu 13 stycznia 2014r. kontaktował się drogą e-mailową, zwracając się o przesłanie treści nieodebranych przesyłek. Według M.W. powyższe okoliczności świadczą o tym, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Rozpoznając powyższe zażalenie, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż podanie z 1 grudnia 2013r. (odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego) nie zostało przez M.W. własnoręcznie podpisane. Tym samym za nieprawdziwe uznać należy twierdzenia, jakoby zawierało ono niezbyt czytelną parafkę. W tych okolicznościach organ odwoławczy wezwał M.W. w trybie przepisu art. 169§1 O.p. do usunięcia braków formalnych odwołania, w terminie 7 dni. Zdaniem organu odwoławczego nie budzi wątpliwości, iż wezwanie z 18 grudnia 2013r., nr [...] spełniało wszystkie przewidziane prawem warunki. Po pierwsze wezwanie to zostało doręczone uprawnionemu podmiotowi. Było to co prawda doręczenie zastępcze, niemniej jednak ta forma doręczenia ma skutki takie jak doręczenie korespondencji zgodnie z art. 148§1 lub art. 149 O.p. W niniejszej sprawie pierwsze zawiadomienie miało miejsce w dniu 23 grudnia 2013r., natomiast drugie, w związku z niepodjęciem pisma w terminie 7 dni, w dniu 31 grudnia 2013r., a więc zgodnie z ww. art. 150§1a O.p. Jak wynika z akt sprawy (m.in. z pieczęci Urzędu Pocztowego) zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej - stosownie do art. 150§2 zd. 1 O.p. Dyrektor Izby Celnej zauważył, iż opisany w art. 150 O.p. tryb doręczenia pisma stanowi fikcję prawną, będącą wyjątkiem od zasady właściwego doręczania korespondencji. Zatem przepis ten, jako wyjątek od zasady musi być ściśle interpretowany, co oznacza, że skuteczność doręczenia zastępczego zależy od zachowania wszystkich warunków takiego doręczenia. W odniesieniu zatem do osób fizycznych, doręczenie na podstawie art. 150 O.p. winna poprzedzić próba doręczenia pisma w sposób określony w art. 148§1 O.p. lub art. 149 O.p. Podmiot doręczający ma możliwość wyboru jednego ze sposobów doręczenia, co jest konsekwencją użycia w komentowanym przepisie spójnika "lub". Nieobecność adresata w mieszkaniu (a taka sytuacja zaistniała na gruncie rozpatrywanej sprawy), a zatem niemożność osobistego doręczenia pisma, jest już wystarczającą przesłanką do zastosowania trybu określonego w art. 150 O.p. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 29 listopada 2012r., sygn. akt: I SA/Kr 914/12). Mając na uwadze powyższe nie ulega wątpliwości, iż spełnione zostały łącznie wszystkie przesłanki niezbędne dla zastosowania doręczenia zastępczego, a zatem biorąc pod uwagę treść przepisu art. 150§2 zd. 2 O.p. stwierdzić należy, iż doręczenie wezwania z 18 grudnia 2013r. zostało dokonane 6 stycznia 2014r. Omawiane wezwanie niewątpliwie spełniało również dwa pozostałe warunki, tzn. zawierało precyzyjne określenie braków formalnych podlegających uzupełnieniu (podpis), terminu w jakim ma to nastąpić (7 dni od dnia następującego po dniu doręczenia ww. wezwania), a także skutki nie uzupełnienia żądanych braków (pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia). Reasumując Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że wraz z momentem doręczenia ww. wezwania (tj. 6 stycznia 2014r.) rozpoczął się bieg ustawowego 7 dniowego terminu do uzupełnienia wskazanego w nim braku formalnego, który upłynął 13 stycznia 2014r. Bezsporne jest, iż w zakreślonym terminie M.W. nie uzupełnił braku formalnego, skutkiem czego prawidłowe było wydanie postanowienia z 22 stycznia 2014r. nr [...] pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia. Za bezpodstawny w świetle powyższego uznano zarzut, iż w postanowieniu nr [...] nie rozpatrzono w sposób dokładny stanu faktycznego sprawy. Organ podkreślił, że podniesione w zażaleniu okoliczności nie mają i nie mogą mieć jakiegokolwiek wpływu na zmianę podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Bez wątpienia podpisane odwołanie (stanowiące załącznik do zażalenia z 15 lutego 2014r.) M. W. dostarczył po upływie wyznaczonego terminu, tj. po 13 stycznia 2014r. Niewiarygodne i niepoparte żadnymi dowodami są twierdzenia, iż przyczyną nieodebrania wezwania był skrócony czas pracy Urzędu Pocztowego w okresie świątecznym, o którym nie został poinformowany na wezwaniu pocztowym. Podobnie organ ocenił twierdzenia odnoszące się do prób kontaktu telefonicznego z osobą prowadząca postępowanie. II. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. W. podniósł, że zaskarżone postanowienie jest krzywdzące i zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W piśmie procesowym z 8 listopada 2014r. stanowiącym uzupełnienie skargi, Skarżący złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z pisma Urzędu Pocztowego w K., informującego że w dniu 31 grudnia 2013r. placówka pocztowa pracowała tylko do godz. 17.00. III. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm. dalej- p.p.s.a.), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3§2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Kontrola zgodności z prawem dotyczy właściwości organu administracyjnego w sprawie, jego kompetencji do załatwienia spraw decyzjami administracyjnymi, poprawnego zastosowania przepisów postępowania administracyjnego oraz załatwienia sprawy na podstawie prawidłowo stosowanych, pod względem zakresu obowiązywania i treści, przepisów prawa materialnego. Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134§1 p.p.s.a., który stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133§1 p.p.s.a., jak również dokonując analizy zarzutów sformułowanych w skardze, Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa, które skutkuje koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że Sąd oceniając legalność zaskarżonego aktu bierze pod uwagę okoliczności, które z tych akt wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Przepis ten nie służy zatem do zwalczania wniosków jakie zostały wyprowadzone z materiału dowodowego, lecz nakazuje sądowi konkretne zachowanie przy podejmowaniu orzeczenia. Analiza akt postępowania oraz zarzutów skargi doprowadziły Sąd do przekonania, że skarga nie zasługują na uwzględnienie. Odnosząc się do wniosku dowodowego, zgłoszonego w piśmie procesowym z 8 listopada 2014r., który Sąd oddalił, stwierdzić należy, że sądy administracyjne orzekają co do zasady na podstawie akt sprawy (art. 133§1 p.p.s.a.), a własnych ustaleń dokonują wyjątkowo. Nawet wówczas postępowanie to ma charakter postępowania dowodowego uzupełniającego (art. 106§3 p.p.s.a.), zaś jego celem jest realizacja kontroli działania administracji publicznej, a w tym zakresie sprawdzenie, czy stan faktyczny został przez te organy ustalony prawidłowo. Sąd może z urzędu lub na wniosek przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przepis art. 106§3 p.p.s.a. dotyczy dowodów dodatkowych i ma służyć ocenie, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przed sądem administracyjnym nie może zatem polegać na dokonywaniu ustaleń faktycznych w sprawie i rozstrzyganiu sprawy podatkowej, gdyż jest to obowiązkiem organów podatkowych. (A.Hanusz, Dowód z dokumentu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] Państwo i Prawo 2/2009 s.53). Sąd nie rozstrzyga ponownie sprawy administracyjnej ale jedynie kontroluje decyzje administracyjne pod kątem ich zgodności z prawem. Jeżeli stwierdzi, ze organy orzekające w sprawie prowadziły postępowanie administracyjne niezgodnie z zasadami określonymi w k.p.a. (O.p.) podejmuje jedno z rozstrzygnięć określonych w art. 145 p.p.s.a. Z obowiązujących rozwiązań prawych i kasacyjnego typu kontroli działalności administracji publicznej wynika bowiem, że wobec odróżnienia kontroli administracji publicznej (rozstrzygania sprawy sądowoadministracyjnej) od wykonywania administracji publicznej (rozstrzygania sprawy administracyjnej), sąd administracyjny nie ma kompetencji do przejęcia sprawy administracyjnej, jako takiej, do jej końcowego załatwienia i rozstrzygnięcia co do jej istoty. Nie zastępuje, ani też nie wyręcza organu administracji publicznej w realizacji powierzonych mu zadań. Sąd administracyjny nie jest organem odwoławczym, a postępowanie sądowoadministracyjne nie stanowi formy, trybu, rodzaju, czy też kontynuacji postępowania administracyjnego. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest więc "sprawa administracyjna", lecz zgodność z prawem zaskarżonego aktu, a rolą sądu administracyjnego operującego w granicach sprawy i na podstawie ustalonego przez organ administracji jej stanu faktycznego jest przeprowadzenie kontroli i oceny działania organu z punktu widzenia jego zgodności z prawem. W rekapitulacji przedstawionych uwag stwierdzić należy więc, że dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Mając powyższe na uwadze, Sąd nie stwierdził potrzeby przeprowadzania postępowania w trybie art. 106§3 p.p.s.a. Dodatkowo należy wskazać, że argumentacja zawarta w powyższym piśmie procesowym koncentrowała się wokół kwestii uchybienia terminu do wniesienia odwołania i jako taka mogłaby być rozważana w ramach odrębnego postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych (podpisu pod odwołaniem). Przechodząc do istoty problemu jaki zarysował się w tej sprawie, należy przypomnieć, że w myśl art. 168§3 O.p. ,,podanie wniesione pisemnie (...) powinno być podpisane przez wnoszącego (...)". Do podań zalicza się również odwołania (art. 168§1 O.p.). Stosownie do art. 169§1 O.p. jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego wniosku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Zgodnie z art. 235 O.p. w sprawach nieuregulowanych w art. 220-234 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Zapisy dotyczące postępowania odwoławczego nie regulują kwestii braków formalnych odwołania wymienionych w art. 168 O.p. Siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych odwołania jest ustawowym terminem procesowym. Nie może być wydłużony ani skrócony przez organ, zaś wznoszący podanie może złożyć wniosek o jego przywrócenie. Zdaniem Sądu nie ma wątpliwości, że siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych pisma procesowego, w tym odwołania jest terminem procesowym ustawowym, gdyż nie może być wydłużony ani też skrócony przez organ, zaś wnoszący podanie może złożyć wniosek o jego przywrócenie (por. t.1 do art. 169, s. 796, Ordynacja podatkowa, Komentarz, H. Dzwonkowski i inni, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2008) Jak wynika z akt sprawy odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł podatnik osobiście. Odwołanie nie zostało w ogóle podpisane. Niepodpisanie odwołania przez osobę wnoszącą takie podanie (stronę lub prawidłowo przez nią umocowanego pełnomocnika) oznacza, iż określona w treści odwołania osoba nie złożyła pisma, o którym mowa w art. 222 O.p., zaś jego rozpatrzenie przez organ odwoławczy, bez uprzedniego uzupełnienia tego braku, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które nie tylko mogło mieć, ale miało istotny wpływ na wynik sprawy. O ile bowiem nie doszłoby do wypełnienia wskazanego braku w wyznaczonym do tego terminie, rozpoznanie takiego odwołania byłoby niemożliwe, co wiązałoby się z koniecznością wydania postanowienia o określonej treści. Odwołanie niepodpisane przez osobę je wnoszącą (art. 168§2 O.p.) nie wywołuje skutków prawnych związanych z jego wniesieniem (art. 220 O.p.), a tym samym uniemożliwia jego rozpatrzenie (art. 233 O.p.). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych "dopiero złożenie podpisu pod treścią podania oznacza, że mamy do czynienia z uzewnętrznionym oświadczeniem woli bądź też wiedzy określonej osoby, która złożyła podpis" (tak wyrok WSA w Warszawie z 11 lutego 2008r., sygn. akt: III SA/Wa 1719/07 podobnie wyrok WSA w Warszawie z 29 lipca 2009r. sygn. akt: III SA/Wa 437/09 LEX nr 556608). Podpis pod odwołaniem, o ile nie zachodzi przypadek z art. 168§3a O.p., powinien być złożony własnoręcznie przez wnoszącego odwołanie. Tak się jednak nie stało w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę jako bezzasadną zgodnie z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z 30 sierpnia 2002r. (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.).