I SA/Kr 1198/07

WyrokWSA w Krakowie2007-12-19

Skład orzekający: Ewa Michna, Józef Gach, Maja Chodacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki związane z użytkowaniem samochodu osobowego, który nie został wprowadzony do ewidencji środków trwałych, mogą stanowić koszt uzyskania przychodu, a tym samym podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, jeśli podatnik nie prowadził ewidencji przebiegu pojazdu?
Ratio decidendi
Wydatki związane z użytkowaniem samochodu osobowego, który nie został wprowadzony do ewidencji środków trwałych, nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodu, a tym samym podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, jeśli podatnik nie prowadził ewidencji przebiegu pojazdu zgodnie z przepisami. Brak takiej ewidencji uniemożliwia uznanie tych wydatków za koszt uzyskania przychodu, a co za tym idzie, stosowanie przepisów o podatku od towarów i usług w zakresie obniżenia podatku należnego jest niedopuszczalne.
Stan faktyczny
W toku kontroli podatkowej ustalono, że podatnik zaksięgował faktury dotyczące użytkowania telefonu komórkowego i samochodu osobowego. Urząd Skarbowy uznał te wydatki za nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów, co skutkowało określeniem zobowiązania w podatku VAT. Izba Skarbowa uchyliła decyzję w części dotyczącej telefonu komórkowego, uznając wydatek za związany z działalnością gospodarczą, ale podtrzymała stanowisko organu I instancji w sprawie wydatków na samochód osobowy z powodu braku ewidencji przebiegu pojazdu. Podatnik wniósł skargę do sądu administracyjnego, kwestionując sposób ustalenia podatku.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1198/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna (spr), Sędziowie: NSA Józef Gach, Asesor: WSA Maja Chodacka, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2007r., sprawy ze skargi W. S., na decyzję Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 1999r., - skargę oddala - W wyniku kontroli podatkowej w zakresie podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych przeprowadzonej w Przedsiębiorstwie [...]"R" W. S., z siedzibą w K., ul. H., ustalono m.in., że kontrolowana jednostka zaksięgowała w rejestrze zakupów VAT: fakturę Nr 4104820199 z dnia 17 stycznia 1999 r. na wartość netto 543,69 zł (VAT 119,62 zł) za użytkowanie telefonu komórkowego zakupionego przez W. S. bez wskazania w umowie zawartej z operatorem, że zakup następuje w związku z działalnością gospodarczą, faktury dotyczące użytkowania samochodu osobowego nie wprowadzonego do ewidencji środków trwałych na łączną wartość netto 622,29 zł (VAT 136,91 zł). Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego Urząd Skarbowy wydał decyzję dnia [...] Nr [...], w której określił W. S. (zwanemu dalej Skarżącym) za styczeń 1999r. kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 26.945,00 zł oraz kwotę zaległości podatkowej w wysokości 412,00zł. W uzasadnieniu decyzji, organ podatkowy powołując się na wydaną w sprawie decyzję, dotyczącą określenia wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r., stwierdził, że ww. wydatki nie były związane z prowadzoną działalnością gospodarczą Skarżącego, a więc w świetle art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity, Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416, ze zm.) nie mogły stanowić kosztów uzyskania przychodów tejże działalności. W konsekwencji, zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11 poz. 50 ze zmianami), wydatki te nie mogły stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w dokonanych zakupach. Od decyzji tej Skarżący złożył odwołanie pismem z dnia [...] października 2002 r. W odwołaniu podniesiono, iż niniejsza sprawa jest związana ściśle z postępowaniem podatkowym w podatku dochodowym za 1999 r. W odwołaniu Skarżący domagał się określenia kosztów uzyskania przychodu w drodze oszacowania i w konsekwencji na tej podstawie ustalenia również wymiaru podatku od towarów i usług. Izba Skarbowa po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, decyzją z dnia [...] Nr [...], uchyliła w całości zaskarżoną decyzję i określiła Skarżącemu zobowiązane podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń 1999r. w wysokości 26.825,00 zł oraz zaległość podatkową na kwotę 292,00 zł. W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy uznał, że wydatki na zakup telefonu komórkowego były związane z działalnością gospodarczą, a co za tym idzie podatek naliczony związany z jego zakupem, podlegał odliczeniu. W ocenie organu odwoławczego, sam fakt podania w umowie z operatorem numeru dowodu osobistego i daty urodzenia zamiast numeru REGON i daty powstania przedsiębiorstwa nie mógł przesądzać o tym, iż był to telefon kupiony do celów prywatnych. Charakter prowadzonej działalności (budownictwo) oraz pozostałe okoliczności sprawy, wskazywały na wykorzystanie telefonu do celów gospodarczych. Zatem zgodnie z art. 19 ust. 1 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, Skarżący miał prawo do obniżenia kwoty podatku naliczonego związanego z ww. wydatkiem, a zastosowanie art. 25 ust. 3 cytowanej ustawy przez organ I instancji było nietrafne. Natomiast, co do wydatków na samochód osobowy podtrzymano stanowisko organu I instancji w sprawie. Pojazd nie był wprowadzony do ewidencji środków trwałych, a zatem podatnik był obowiązany do prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 46 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Brak takiej ewidencji spowodował, że niemożliwe stało się uznanie tych wydatków za koszt prowadzenia działalności gospodarczej - niezastosowanie się do przepisów, które wymagają prowadzenia dokumentacji przebiegu pojazdu wedle określonego wzoru, powodowało, zdaniem organu odwoławczego, negatywne skutki podatkowe. W świetle zaś przepisów cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym obniżenia kwoty podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, które nie są kosztami uzyskania przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Ustalenie kosztów w sposób szacunkowy w tej sprawie byłoby wbrew przepisom prawa, ponieważ organ podatkowy może w taki sposób jedynie określić podstawę opodatkowania dla podatku dochodowego. Pismem z dnia [...] Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, wnioskując o jej uchylenie w całości. Skarżący powtórzył zarzuty odwołania, wskazując na związek sprawy z zaskarżoną, również, decyzją w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. Zdaniem Skarżącego, zasadnym było domaganie się określenia podatku w drodze metody szacunkowej, która to metoda byłaby bardziej zbliżona do prawdy materialnej niż formalistyczne metody zastosowane przez organy podatkowe. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Postępowanie sądowo-administracyjne zawieszono na zgodny wniosek stron dnia 29 grudnia 2005 r. postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, gdyż równolegle toczyła się sprawa karna dotycząca aktu oskarżenia wobec W. S. o umyślne i świadome wykorzystanie sfałszowanych (przez osobę trzecią) dokumentów w celu ich użycia jako autentycznych (art. 270 § 1 k.k.) oraz o oszustwo z art. 286 § 1 k.k. i narażenie tym samym na stratę Skarbu Państwa. Wynik sprawy karnej miał charakter prejudycjalny w stosunku do zawisłej przed sądem administracyjnym sprawy z podatku dochodowego od osób fizycznych, a jej wynik z kolei mógł mieć wpływ na przedmiotową sprawę z podatku od towarów i usług. Postępowanie podjęto z dniem 8 października 2007 roku na wniosek Skarżącego, wobec uprawomocnienia się wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] czerwca 2007 r. (sygn. akt [...]), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] grudnia 2006 r. (sygn. akt IX K 77/06). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia zgodności aktów administracyjnych, w tym decyzji i innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 tejże ustawy, z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Celem i zamierzonym efektem tej kontroli jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. W zakresie swej kognicji Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną (art. 134 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 cyt. ustawy, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, bądź też zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia. Jeśli zaś Sąd nie dopatrzy się niezgodności decyzji lub postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa materialnego bądź procesowego, to skargę oddala na zasadzie art. 151 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Analiza akt przeprowadzonego postępowania oraz zarzutów skargi doprowadziły Sąd do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze należy zauważyć, iż w sprawie zawisłej przed tut. Sądem, dotyczącej zobowiązania małżonków J. i W. S. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok Sąd wyrokiem z dnia 19 grudnia 2007r. (sygn. akt I SA/Kr 1197/07) oddalił skargę, przyjmując, że nieuznanie przez organy podatkowe za koszt uzyskania przychodu wydatków poczynionych na samochód osobowy W. S., wobec braku prowadzenia ściśle określonej przepisami ewidencji pojazdu, było zgodne z przepisami obowiązującego prawa. Zdaniem Sądu, aby móc wydatki te zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów należało prowadzić ewidencję przebiegu pojazdu, zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 46 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Brak takiej ewidencji spowodował, że niemożliwe stało się uznanie tych wydatków za koszt prowadzenia działalności gospodarczej, skoro samochodu nie wprowadzono do ewidencji środków trwałych. Niezastosowanie się do przepisów, które wymagają prowadzenia dokumentacji przebiegu pojazdu wedle określonego wzoru, powoduje negatywne skutki podatkowe. Oszacowanie zaś takich wydatków nie znajduje podstawy prawnej wobec klarownego brzmienia przepisów. Wspomniany przez Skarżącego ryczałt miesięczny ma zastosowanie, pod warunkiem jednak, że jest prowadzona ww. ewidencja przebiegu. Wysokość tego limitu nie wynika bowiem z mocy ustawy, lecz zależy właśnie od ewidencji przebiegu, na której podstawie oblicza się maksymalny limit wszelkich wydatków na samochód, mnożąc zewidencjonowane kilometry przez stawkę ryczałtu. Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów poniesionych wydatków z tytułu używania nie wprowadzonego do ewidencji środków trwałych samochodu osobowego, w tym także stanowiącego własność osoby prowadzącej działalność gospodarczą, dla potrzeb działalności gospodarczej podatnika - w części przekraczającej kwotę wynikającą w pomnożenia liczby kilometrów faktycznego przebiegu pojazdu oraz stawki za jeden km przebiegu, określonej w odrębnych przepisach. Zdaniem Sądu, organy podatkowe prawidłowo zastosowały zatem art. 23 ust. 1 pkt 46 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a następnie w konsekwencji art. 25 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W pozostałym zakresie tutejszy Sąd nie dopatrzył się w badanym postępowaniu podatkowym naruszeń innych przepisów, w tym proceduralnych ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, ze zm.). W toku postępowania podatkowego zebrano w sprawie na tyle wyczerpujący materiał dowodowy, że stanowił on, zdaniem Sądu, wystarczającą podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Oszacowanie zaś w niniejszej sprawie nie wchodziło w rachubę, bowiem jak to Sąd uzasadniał na wstępie, brak było ku temu zarówno podstawy faktycznej jak i prawnej - organy podatkowe mogą taką metodą określać jedynie podstawę opodatkowania, a nie wymiar podatku od towarów i usług. Rozpoznając sprawę oparto się na art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) stanowiącym, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami). Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawię art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło