I SA/Kr 1201/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Stanisław Grzeszek (spr.) Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2018 r. sprawy ze skargi E. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 15 września 2017 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia - s k a r g ę o d d a l a - Skarżąca E. C. w dniu 5 maja 2017 r. złożyła za pośrednictwem poczty w [...] pismo z prośbą o przedłużenie terminu do złożenia zeznania podatkowego za rok 2016 z uwagi na brak danych o wszystkich dochodach z najmu. Jak w nim wskazała wszystkie dochody z najmu jej części nieruchomości przy ul. [...] w K. są pobierane przez jej siostrę M. S., która nie przekazała jej rozliczenia, a dochody wynikające z najmu przy ul. [...] są trudne do wykazania, gdyż są zablokowane przez Zarząd Sądowy. W odpowiedzi na powyższe, Naczelnik Urzędu Skarbowego K. postanowieniem z dnia 25 maja 2017r. odmówił wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie przedłużenia terminu do złożenia zeznania podatkowego za rok 2016 uzasadniając swoje stanowisko tym, że zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2032 ze zm.) podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie według określonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Zaznaczył przy tym, że odroczenie terminu wynikającego z przepisów prawa podatkowego może mieć miejsce jedynie w odniesieniu do terminu, który jeszcze nie upłynął. Zeznanie podatkowe za 2016 r. należało złożyć do dnia 2 maja 2017 r., z uwagi na fakt, że 30 kwietnia i 1 maja były dniami świątecznymi. Zatem wniosek o odroczenie tego terminu mógłby być rozpatrzony merytorycznie, gdyby został złożony przed upływem terminu. Upływ tego terminu skutkuje bowiem tym, że organ podatkowy nie jest uprawniony do jego odroczenia. Powyższe postanowienie wraz z pouczeniem o przysługującym skarżącej prawie wniesienia środka zaskarżenia do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-Krowodrza wraz ze wskazaniem terminu do jego wniesienia, zostało doręczane skarżącej w dniu 31 maja 2017 r., co potwierdza podpis wraz z datą złożony na potwierdzeniu odbioru przesyłki (karta nr [...] akt adm.). W dniu 2 sierpnia 2017 r. (data nadania w placówce pocztowej) E. C. złożyła zażalenie. Wskazała w nim, że do ostatniego dnia obowiązującego terminu do złożenia zeznania [...] nie posiadała wiarygodnych danych do jego złożenia z uwagi na niezakończoną sprawę w sądzie. Stwierdziła również, że danych tych nadal nie posiada i w związku z tym zwróciła się o przywrócenie terminu do złożenia zeznania podatkowego za rok 2016 do czasu wyjaśnienia sprawy. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. po przeanalizowaniu akt sprawy, postanowieniem z dnia 15 września 2017r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu organ II instancji przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał na treść stosownych w tym przedmiocie przepisów Ordynacji podatkowej. Podkreślił, że zażalenie skarżącej złożone w dniu 2 sierpnia 2017 r. zostało wniesione po upływie ustawowego siedmiodniowego terminu do jego wniesienia. Jak wyjaśnił organ II instancji, konsekwencją uchybienia terminu do wniesienia zażalenia jest zamknięcie drogi do dalszego rozpatrywania sprawy. Jeżeli organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia, organ nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu. Jak podkreślił organ II instancji, nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ do wydania postanowienia w tym zakresie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie E. C. wskazała szereg przyczyn przez które nie mogła złożyć zeznania podatkowego za rok 2016 w obowiązującym terminie tj. toczącą się sprawę w sądzie cywilnym i sprawę karną w prokuraturze przeciwko byłemu zarządcy sądowemu, przejęcie zarządu zwykłego przez Firmę Westa Sp. z o.o. Podobnie jak w złożonym zażaleniu skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia zeznania podatkowego za rok 2016. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 ustawy dnia z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej – "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 p.p.s.a. mógł z urzędu rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym. Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji (postanowienia) podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji (postanowienia), stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych ustaw, Sąd po rozpoznaniu niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym uznał, że skarga nie jest zasadna. Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 15 września 2017 r. stwierdzające, że zażalenie skarżącej na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-Krowodrza z dnia 25 maja 2017 r. zostało wniesione z uchybieniem ustawowego siedmiodniowego terminu do jego wniesienia, określonego w art. 236 § 2 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) – dalej "O.p.". W pierwszej kolejności wskazać należy, że organ w postępowaniu wstępnym podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy zażalenie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem skuteczności czynności procesowej, wniesienia zażalenia, jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bowiem bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność postanowienia. Natomiast rozpatrzenie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa. Wskazać również trzeba, że w przypadku skargi na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, kontrolą sądu objęte są jedynie ustalenia organu co do tego, czy zażalenie zostało wniesione w terminie, a zatem czy organ podatkowy miał podstawy do orzeczenia o przekroczeniu przez stronę terminu. Wśród ustawowych terminów, których zachowanie jest koniecznym warunkiem skutecznego dokonania określonych czynności procesowych, Ordynacja podatkowa wymienia m.in. termin do wniesienia zażalenia. Zgodnie z art. 236 § 2 pkt 1 O.p., zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Podkreślić trzeba, że stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia następuje z urzędu, a w postępowaniu w tym przedmiocie, organ podatkowy zobowiązany jest określić dwie daty, datę doręczenia postanowienia i datę upływu terminu do złożenia zażalenia. W jego toku następuje ocena skuteczności doręczenia postanowienia i upływ tego terminu. W rozpoznawanej sprawie rację należy przyznać organowi, który stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 25 maja 2017 r. Ze zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki wynika, że postanowienie organu I instancji doręczono stronie w dniu 31 maja 2017 r. (k. 8 akt adm.), natomiast zażalenie złożono dopiero 2 sierpnia 2017 r. (data nadania w UP), a zatem po upływie ustawowego siedmiodniowego terminu do jego wniesienia. W tej sytuacji wydanie zaskarżonego postanowienia było uprawnione i konieczne. Warto zauważyć, że w orzecznictwie NSA przyjmuje się jednolicie, iż stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. wyrok NSA z 1 października 2009 r., sygn. akt I FSK 854/08, LEX nr 537058). Tym samym organ podatkowy wobec nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu jest nie tylko uprawniony, lecz wręcz obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Stosownie do art. 239 O.p. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 16 (Zażalenia) do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Stąd też zaskarżone postanowienie należało uznać za legalne, a skargę za nieuzasadnioną. Odnosząc się natomiast do skargi, wyjaśnić należy, że wskazane przez skarżącą okoliczności uniemożliwiające jej złożenie zeznania podatkowego za rok 2016, jak również jej żądanie przywrócenia terminu do złożenia formularza PIT- 36, wykracza poza ramy rozpoznawanej sprawy administracyjnej, w której kontrolowana jest legalność postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia środka odwoławczego od postanowienia organu I instancji, jakim jest zażalenie. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji.