I SA/Kr 121/17

|Sygn. akt I SA/Kr 121/17 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 lipca 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Sędziowie: WSA Grażyna Firek, WSA Piotr Głowacki, Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 20 lipca 2017 r., sprawy ze skargi M.R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym - skargę oddala - Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24.11.2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 28.09.2016 r. uznające za nieuzasadniony zarzut błędu co do osoby zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym podniesiony przez M. R.. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Organ przedstawił następujący stan faktyczny sprawy: Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] jako organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Pocztę Polską S.A. Centrum O. obejmującego zaległości w opłatach abonamentowych RTV. Zobowiązany pismem z dnia 29.10.2015 r. zgłosił do organu egzekucyjnego zarzut błędu co do osoby zobowiązanego. W uzasadnieniu poinformował, że kolejno w 2008 i 2010 r. otrzymał zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego na nazwisko R. (sic). Wskazał, że w dniu 30.07.2010 r. poinformował Pocztę Polska o błędnym adresie, zaś Poczta Polska nie poczyniła nic, aby wyjaśnić niezgodność i ustalić prawidłowy adres pana R. . Poczta Polska jako wierzyciel w postanowieniu z dnia 13.07.2016 r. uznała zarzut za nieuzasadniony. Doręczenie postanowienia nastąpiło w trybie zastępczym zgodnie z art. 44 k.p.a. Zobowiązany nie wniósł zażalenia, a postanowienie z dnia 13.07.2016 r. stało się ostateczne. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] w dniu 28.09.2016r. wydał postanowienie, w którym uznał zgłoszony zarzut błędu co do osoby zobowiązanego za nieuzasadniony. Na ww. postanowienie Skarżący złożył w dniu 24.10.2016 r. zażalenie. Wskazał, że postanowienia wierzyciela nie odebrał, gdyż w owym czasie przebywał na urlopie. Ponadto wskazał, iż nie otrzymał żadnego dokumentu, który potwierdzałby, że dokonał rejestracji odbiorników RTV, zaś opłaty abonamentowe nie on regulował. Zarzucił Poczcie Polskiej panujący bałagan, wnosząc o przesłanie dokumentów, wg których miał dokonać rejestracji odbiorników. Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przytoczył przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uzasadniające prawidłowość działania organu oraz wierzyciela. Organ odnosząc się do zgłoszonego zarzutu zauważył, że istotą sporu jest, czy zobowiązany to rzeczywiście osoba zobowiązana do zapłaty, czy też jedynie ma miejsce błąd w nazwisku zobowiązanego. Wierzyciel wykazał, iż miał miejsce błąd literacki, który został skorygowany w bazie abonentów na skutek pisma zobowiązanego. Skarżący dokonał rejestracji odbiorników RTV w wyniku czego otrzymał książeczkę radiofoniczną. Opłaty abonamentowe regulowane były do lutego 2008 r. W dniu 27.08.2008 r. przesłano zobowiązanemu "Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych", stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników RTV i zastępujące dowód zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki. Zawiadomienie to było wystawione na dane osobowe: M. R.. W konsekwencji powyższego nie jest zasadnym zarzut błędu co do osoby zobowiązanego. Organ zauważa, że, jak wskazano, w niniejszej sprawie wystąpił błąd w nazwisku zobowiązanego w pierwotnym zawiadomieniu o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Nie znaczy to jednak, że egzekucja została wszczęta wobec innej osoby niż zobowiązany. Tytuł wykonawczy zawiera prawidłowe dane zobowiązanego (imię i nazwisko oraz adres zamieszkania). W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Skarżący wskazał, że Poczta Polska S.A. w przedmiotowej sprawie popełniła błąd co do osoby zobowiązanego, jako że niezapłacony abonament dotyczy p. R. , a nie Skarżącego, i na takie nazwisko nadany jest numer identyfikacyjny. Poczta Polska od 2008 do 2010 r. nie zrobiła nic, by wyjaśnić sprawę i ustalić prawidłowego zobowiązanego, p. R. . Skarżący stwierdza, że nie jest winien Poczcie Polskiej żadnych pieniędzy; nie rejestrował odbiorników RTV i nie opłacał abonamentu. Skarżący zauważa, że jego prośby o wyjaśnienie sprawy nie odniosły skutku. Pisma z 24.02.2016 r. oraz 10.09.2016 r. pozostały bez odpowiedzi. Poczta Polska S.A. od 6.10.2015 do 10.09.2016 r. nie zrobiła nic, by szybko i sprawnie wyjaśnić sprawę; prawie rok zajęło jej zajęcie się sprawą. W piśmie z lipca 2016 r. Poczta Polska poprzestała na stwierdzeniu, że otrzymał książeczkę radiofoniczną i opłacał abonament do lutego 2008 r. Nie zostało ono poparte dowodami. Nie wskazano daty rejestracji, nie przedłożono ksera wniosku ani wpłat. Skarżący negatywnie odniósł się do fikcji prawnej doręczenia pisma z dnia 19.07.2016 r. Wskazał też, że nie dano mu szansy na wyjaśnienia, Poczta Polska nie próbowała wyjaśnić sprawy ani nie przedstawiła żadnych dowodów. Na koniec Skarżący uznał, że roszczenie o rzekome niezapłacenie abonamentu RTV za lata 2010 i 2011 uległo przedawnieniu. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniejsze stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie u uwzględniając zaistniałe w sprawie okoliczności faktyczne i prawne stwierdził co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji /postanowień, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1647), w związku z art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. /t.j. Dz.U. z 2017r. Nr 1369 ze zm.../, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, czy też to prawo narusza. Uwzględnienie skargi następuje jedynie w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), a także gdy zachodzą przyczyny określone w art.156 k.p.a. ( art. 145 § 1 pkt.2 p.p.s.a.). Podstawę materialnoprawną podjętych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć stanowią przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2013 r.,poz.267 ze zm., w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, zwanej dalej u.p.e.a.)., gdyż przedmiotem skargi jest postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 28.09.2016 r. , znak [...] w sprawie zarzutu na postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie wystawionego przez wierzyciela, tj. Pocztę Polską S.A. tytułu wykonawczego . Ponadto wskazać należy, że w postępowaniu w sprawie zarzutów organ egzekucyjny zobligowany jest do stosowania procedury określonej w art. 34 u.p.e.a. Zgodnie z treścią art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzut zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 4 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca i dotyczy to także Dyrektora Izby Skarbowej czyli na podstawie wskazanych regulacji Dyrektor Izby Skarbowej oraz Naczelnik Urzędu Skarbowego jako organy egzekucyjne są związane stanowiskiem wierzyciela, którym w niniejszej sprawie była Poczta Polska S.A. Przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W konsekwencji kontroli Sądu w niniejszej sprawie w celu niezbędnego jej wyjaśnienia podlegały nie tylko postanowienia organów egzekucyjnych: Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego ale również postanowienia Wierzyciela – Poczty polskiej S.A. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 85, poz. 728 z późn. zm., dalej: ustawa abonamentowa, na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają (z pewnymi wyjątkami nie mającymi znaczenia dla rozstrzygnięcia) zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188, ze zm.). Szczegóły procesu rejestracji odbiornika normuje rozporządzenie rejestracyjne, zgodnie z którym odbiornik winien zostać zarejestrowany – na wniosek użytkownika złożony w placówce Poczty Polskiej – w terminie 14 dni od jego nabycia (wejścia w posiadanie przez użytkownika – § 2 tego rozporządzenia). Dowodem zarejestrowania odbiornika jest "wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" lub "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" (§ 3 tego rozporządzenia). Wspomniany numer identyfikuje użytkownika w systemie i stanowi część numeru rachunku bankowego, na który mają być dokonywane wpłaty z tytułu abonamentu. Użytkownik ma obowiązek niezwłocznego powiadamiania (przez złożenie w placówce Poczty Polskiej "Formularza zgłoszenia zmiany danych") o zmianie danych zawartych we wniosku, o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników oraz o zaprzestaniu używania odbiorników. Stosownie do § 5 rozporządzenia rejestracyjnego dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. od dnia 13 grudnia 2007 r. (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2). Przepis art. 7 ustawy o opłatach abonamentowych zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych); ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (LEX nr 564548), uznał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu – czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek COF za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez kierownika COF jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. W tej sytuacji brak decyzji administracyjnej nie stanowi przeszkody w przeprowadzeniu egzekucji administracyjnej abonamentu. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Innymi słowy, stwierdzenie, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. Nie nastręcza to obecnie problemów, ponieważ każdy zarejestrowany użytkownik wpłaca należność na konto bankowe (nawet jeśli czyni to w pocztowym "okienku"), w którego numerze zakodowany jest jego indywidualny numer identyfikacyjny, o którym mowa w rozporządzeniu rejestracyjnym. Istota Sporu w niniejszej sprawie ogniskuje się wokół kwestii czy Skarżący to rzeczywiście osoba zobowiązana do zapłaty i mamy jedynie do czynienia z błędem w nazwisku zobowiązanego czy też zobowiązanym powinna być zupełnie inna osoba. W powyższym zakresie obszernie wypowiedział się wierzyciel w postanowieniu z dnia 13.07.2016r. w którym stwierdził, iż zobowiązany w swoim piśmie z dnia 29.10.2015r. wniósł zarzut błędu co do osoby zobowiązanego z uwagi na fakt, iż zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego było wystawione na nazwisko R. M., a więc nie dotyczy zobowiązanego. Ponadto wierzyciel wskazał, iż w toku postępowania ustalono, że zobowiązany M. R. dokonał rejestracji odbiorników rtv, w wyniku czego otrzymał książeczkę radiofoniczną o nr [...] Opłaty abonamentowe regulowane były do lutego 2008r. włącznie. Jako posiadaczowi imiennej książeczki radiofonicznej, przesłano zobowiązanemu w dniu 27.08.2008r. "Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" (12230714), stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników rtv i zastępujące dowód zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki rtv wraz z pakietem zawierającym spersonalizowane blankiety wpłat. Zawiadomienie to było wystawione na dane osobowe; M. R.. Jak wskazał wierzyciel jest to błąd pisarski, który został skorygowany w bazie abonentów na skutek pisma zobowiązanego, a w dniu 20.08.2010r. wysłano spersonalizowane formularze wpłat z prawidłowymi danymi osobowymi. Jednocześnie zaznaczyć należy , że okoliczność nadania zobowiązanemu indywidualnego numeru RTV potwierdzona jest przez samego zobowiązanego , który fakt ten przyznaje w zażaleniu na postanowienie Urzędu Skarbowego [...] z dnia 28 września 2016 r. oraz w skardze na czynności egzekucyjne . W pismach tych wprost przyznaje, że przesłano mu indywidualny numer RTV na nazwisko R. Zdaniem Sądu, zakwalifikowanie przez organ pomyłki w postaci nieprawidłowego zapisu nazwiska zobowiązanego , wynikłej z zamiany liter, zawartej w dokumentacji Poczty Polskiej i w piśmie o nadaniu indywidualnego numeru RTV do oczywistej omyłki jest w pełni uzasadnione, a zarzut Skarżącego jest bezzasadny. Przedmiotowa oczywista omyłka, nie doprowadziła bowiem do zmiany kwalifikacji prawnej sprawy, ani do zmiany stanu faktycznego ani osoby samego zobowiązanego . W wyniku interwencji Skarżącego błąd ten został wyeliminowany. Przez pojęcie błędu pisarskiego rozumie się widoczne, wbrew zamierzeniu organu administracji publicznej, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię, widoczne, niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Natomiast inne oczywiste omyłki to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co jest niezgodne z myślą organu, a zostało wypowiedziane (zob. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2014 r., II OSK 2759/12, CBOSA). W innym orzeczeniu wskazano, że przez oczywiste omyłki należy rozumieć błędy, które jednoznacznie wynikają z zestawienia zebranego w sprawie materiału z treścią decyzji. Oczywistość może wynikać bądź z natury samego błędu, bądź też z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku czy też innymi okolicznościami wynikającymi z akt sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2012 r., II GSK 812/11, LEX nr 1217423; wyrok NSA z dnia 20 lipca 2010 r., I OSK 323/10, LEX nr 595344) W niniejszej sprawie zobowiązanemu nadano numer identyfikacyjny RTV błędnie adresując pismo na nazwisko R. zamiast Radzikowski . W nazwisku dokonano błędu w postaci tzw. literówki , zamiast litery "z" wybito na klawiaturze literę "a" co jest spowodowane sąsiedztwem tych liter na klawiaturze w systemie Qwerty. System ten jest standardowym układem klawiatury we współczesnych urządzeniach do pisania w tym w komputerach . W systemie tym litera "z" znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie obok litery "a" stąd przypadkowe nabicie litery "a" zamiast "z" uznać należy za typowy błąd pisarski nie mający wpływu na prawidłowość skierowanego pisma. Trudno bowiem w błędnym podaniu nazwiska strony upatrywać uchybienie, które eliminowałoby prawidłowość doręczenia jak również doręczenia zastępczego i było istotne na tyle, aby miało prowadzić do skutków przypisywanych przez zobowiązanego . Tym bardziej , że pozostałe dane się zgadzały a pismo zostało prawidłowo zaadresowane i doręczone , Skarżący je otrzymał a sam błąd w nazwisku jest oczywisty . Jednocześnie podkreślić należy , że zarzut błędu co do osoby zobowiązanego należy rozumieć w taki sposób, iż jeżeli w tytule wykonawczym jest wskazany zobowiązany i podjęto czynności egzekucyjne do tego zobowiązanego - to błędu co do osoby nie ma. Jeśli w tytule wykonawczym jest wskazano by zobowiązanego, a podjęto by czynności do innej osoby, to wystąpiłby błąd co do osoby. W niniejszej sprawie jak już wskazano wystąpił błąd w nazwisku zobowiązanego w pierwotnym zawiadomieniu o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Nie znaczy to jednak, iż egzekucja została wszczęta do innej osoby niż zobowiązany. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia. Powyższe potwierdza również wystawiony tytuł wykonawczy zawierający prawidłowe dane zobowiązanego, tj. imię i nazwisko oraz adres zamieszkania (M. R., ul. [...]). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić należy że zarzut błędu co do osoby zobowiązanego jest bezzasadny , zaś egzekucję prawidłowo wszczęto do osoby wskazanej w tytule wykonawczym nr [...] Odnosząc się do zarzutu przedawnienia podnieść należy , że na etapie postępowania przed sądem nie może być on rozpoznany jeżeli wcześniej nie był on przedmiotem zarzutu egzekucyjnego . Zarzut przedawnienia po raz pierwszy pojawił się dopiero na etapie skargi do Sądu Administracyjnego. W związku z takim rozszerzeniem zarzutu zauważyć należy, że po upływie terminu do wniesienia zarzutów, nie można już uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując nowe ich podstawy. Ani organ odwoławczy, ani sąd administracyjny nie są uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy (odpowiednio) w zażaleniu, skardze czy skardze kasacyjnej. Uznanie za dopuszczalne zmiany podstawy prawnej zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego po terminie do jego złożenia nie tylko powodowałoby obejście przepisów dotyczących terminu na dokonanie czynności procesowej, ale także przerzucałoby konieczność rozpoznawania tego zarzutu po raz pierwszy albo przez organ odwoławczy, albo przez sąd administracyjny.. Zatem podstawą oceny może być jedynie zarzut expressis verbis sformułowany w piśmie z dnia 29 .10. 2015 r., obejmującym zgłoszony zarzut. Natomiast podnoszone w skardze okoliczności dotyczące powstania zaległości , nie mogły stanowić skutecznego zarzutu w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. Nr 1369 ze zm..)