I SA/Kr 1214/17
WyrokWSA w Krakowie2018-01-18
Skład orzekający: Wiesław Kuśnierz, Waldemar Michaldo, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, pomimo zarzutów skarżącego o braku wykazania przesłanek z art. 239b Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 239b Ordynacji podatkowej, nadając decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności. Spełnione zostały kumulatywnie przesłanki z § 1 pkt 1 (toczące się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych) oraz § 2 (uprawdopodobnienie, że zobowiązanie nie zostanie wykonane) tego przepisu. Organy wykazały istnienie postępowań egzekucyjnych wobec skarżącego oraz uprawdopodobniły ryzyko niewykonania zobowiązania podatkowego, biorąc pod uwagę jego niskie dochody, zaległości w innych zobowiązaniach publicznoprawnych oraz zawarcie umowy o rozdzielności majątkowej.Stan faktyczny
Spółka cywilna "T." została zobowiązana do zapłaty podatku od towarów i usług za maj 2013 r. w kwocie ponad 231 tys. zł oraz odsetek. Decyzja ta nie stała się ostateczna z powodu wniesienia odwołania. Naczelnik Urzędu Skarbowego nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, wskazując na toczące się postępowania egzekucyjne wobec wspólników spółki, ich niskie dochody i zaległości w innych zobowiązaniach. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy. Skarżący Ł. S. zaskarżył postanowienie Dyrektora, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo WSA Jarosław Wiśniewski Protokolant: Tomasz Famulski po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Ł. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 8 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie nadania decyzjom nieostatecznym rygoru natychmiastowej wykonalności - skargę oddala-
Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. S. decyzją z dnia 28 kwietnia 2017 r. znak [...] określił zobowiązanie spółki cywilnej "T. " S.C. R. S., M. S., Ł. S. z siedzibą w B. , w podatku od towarów i usług za maj 2013 r. i orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej byłych wspólników Spółki tj. M. S., R. S. i Ł. S., za zaległości ww. Spółki w podatku od towarów i usług za maj 2013 r. w łącznej kwocie 231.491,00 zł oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości, które na dzień wydania decyzji wyniosły 49.367,00 zł.
Powyższą decyzja została doręczona Ł. S. (dalej: Skarżący) w dniu 9 maja 2017 r.
Decyzja ta nie uzyskała przymiotu ostateczności, bowiem w dniu 26 maja 2017 r. wpłynęło od niej odwołanie.
Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. S. postanowieniem z dnia 19 czerwca 2017 r. znak [...], na podstawie art. 239b § 1 pkt 1 i 2, § 2 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201, dalej: O.p.), nadał opisanym na wstępie nieostatecznym decyzjom rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu postanowienia organ przywołał treść art. 239a i art. 239b O.p. Następnie wskazał, że w wyniku postępowania podatkowego w Spółce "T. " stwierdzono "puste" faktury. Z dniem 2 maja 2013 r. Spółka została zlikwidowana. Przez cały czas istnienia Spółki jej wspólnikami byli R. S., M. S. i Ł. S.. Zlikwidowana Spółka nie posiada żadnego majątku.
W oparciu o powyższe organ stwierdził, że realizacja zobowiązań Spółki może być zagrożona.
Dalej organ wskazał, że wobec Skarżącego toczy się postępowanie egzekucyjne z wniosku innych wierzycieli, a to Wojewody Małopolskiego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Wojewody D. , Wojewody Ś., Prezydenta Miasta N. S.. Skarżący nie reguluje również należnych podatków które dochodzone są w trybie egzekucji administracyjnej. Posiada zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych, od towarów i usług, grzywny i kary. Łączna kwota zaległości wynosi 13.162.57 zł.
Ponadto organ przedstawił kwoty wynikające z zeznań [...] Skarżącego złożonych w Urzędzie Skarbowym w N. S. za lata 2014-2016, a także [...] za lata 2012-2013 i [...] za lata 2011-2012, wskazując że łączny dochód za lata 2012-2016 wynosił 61.833,28 zł, tj. 12.366.70 zł rocznie zł.
Organ podniósł, że dnia 15 października 2014 r. "została zawarta umowa małżeńska ustanawiająca ustrój rozdzielności majątkowej".
Organ stwierdził, że powyższe uzasadnia przypuszczenie, iż Skarżący nie wykona dobrowolnie zobowiązań wynikających z decyzji z dnia 28 kwietnia 2018 r.
Ł. S. wniósł na powyższe postanowienie zażalenie, zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie:
- art. 239b § 1 O.p. poprzez jego zastosowanie, a w konsekwencji nadanie decyzji z dnia 28 kwietnia 2017 r. rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji gdy organ w żaden sposób nie wykazał, aby w stosunku do Skarżącego zachodziły przesłanki pozwalające na zastosowanie tej instytucji,
- art. 239b § 2 O.p., poprzez nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji gdy organ podatkowy nie uprawdopodobnił, że zobowiązania wynikające z ww. decyzji nie zostaną wykonane,
- art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 w zw. z art. 239 O.p., poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i wydanie decyzji na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego, polegającego na przyjęciu, że realizacja zobowiązania wynikającego z decyzji z dnia 28 kwietnia 2017 r., może być zagrożona,
- art. 121 § 1 w zw. z art. 239 O.p. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów podatkowych i naruszenie tym samym także zasady prawdy obiektywnej, poprzez wyraźne ukierunkowanie postępowania na stwierdzenie, że w stosunku do Skarżącego zachodzi konieczność nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z dnia 28 kwietnia 2017 r.,
- art. 127 O.p., poprzez uznanie faktu wniesienia przez podatnika odwołania od decyzji z dnia 28 kwietnia 2017 r., za okoliczność obciążającą Skarżącego, co naruszyło jego prawo do rozpoznania sprawy w dwóch instancjach.
Wskazując na powyższe zarzuty, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 239 O.p., Skarżący wniósł o uchylenie w całości skarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu zarzutów Skarżący m.in. zakwestionował posiadanie przez organ informacji dotyczących postępowań egzekucyjnych z wniosku innych wierzycieli (brak podania sygnatur), podnosząc, że nie przeprowadzono w tej kwestii, i w ogóle w sprawie, żadnego postępowania dowodowego. Zarzucił też, że niskie dochody nie są wystarczającą przesłanką do nadania rygoru.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 8 września 2017 r. znak [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 O.p., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przytoczył art. 239b O.p. i przedstawił jego wykładnię, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych i poglądy doktryny, w szczególności odnośnie różnicy między uprawdopodobnieniem a udowodnieniem danej przesłanki.
Dalej organ odwoławczy stwierdził, że organ podatkowy nadając decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. S. rygor natychmiastowej wykonalności, wskazał na zaistnienie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 1 O.p., tj.: okoliczność, że "organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych" oraz na okoliczność, że istnieje prawdopodobieństwo, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (§ 2 ww. przepisu).
Ponadto organ I instancji wskazał również, że wobec Skarżącego toczą się postępowania egzekucyjne z wniosku innych wierzycieli jak również Skarżący nie reguluje należnych podatków, które dochodzone są w trybie postępowania egzekucyjnego. Posiada zaległości z tytułu:
- podatku dochodowego od osób fizycznych za luty, kwiecień 2013 r. i grudzień 2016
- w podatku od towarów i usług za październik i listopad 2011 roku oraz luty i czerwiec 2012 roku,
- grzywny i kary za 2016 rok.
Ponadto organ I instancji wskazał, iż z zeznań [...] złożonych w Urzędzie Skarbowym w N. S. za lata 2014-2016 Skarżący osiągnął dochody w wysokości: za 2014 r. 13.505,00 zł; za 2015 r. 15.795,41 zł; za 2016 r. 21.417,68 zł.
Jednocześnie w zeznaniach [...] w 2012 r. Skarżący wykazał stratę w wysokości - 3.920,58 zł, a w 2013 r. dochód w wysokości 15.035,77 zł. W zeznaniach rocznych [...] zadeklarował w 2011 r. przychody w wysokości 71.950,00 zł, natomiast w roku 2012 przychody w wysokości 37.550,00 zł.
Następnie organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty zażalenia nie znajdują uzasadnienia. Wskazał, że akta sprawy zawierają pisemną informację, że Skarżący trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych. Świadczą o tym postępowania egzekucyjne prowadzone przez organ egzekucyjny z wniosku wierzycieli (wg stanu na dzień 6 czerwca 2017 r.):
- Wojewody Małopolskiego na podstawie 4 tytułów wykonawczych, gdzie łączna kwota należności głównej wynosi 3.650,00 zł;
- Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. S. na postawie 10 tytułów wykonawczych, z których łączna kwota należności głównej wynosi 595,64 zł;
- Wojewody Dolnośląskiego na podstawie 2 tytułów wykonawczych, gdzie łączna kwota należności głównej wynosi 1.200,00 zł;
- Wojewody Ś. na podstawie tytułu wykonawczego, na kwotę należności głównej w wysokości 100,00 zł;
- Prezydenta [...] Sącza na podstawie tytułu wykonawczego, na kwotę należności głównej w wysokości 100,00 zł;
- Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. S. na podstawie 5 tytułów wykonawczych, z których łączna kwota należności głównych wynosi 7.638,57zł.
Organ podkreślił, że Skarżący zalega w płatnościach swoich zobowiązań publicznoprawnych wobec 6 wierzycieli, wg stanu na dzień 6 czerwca 2017 r., na łączną kwotę należności głównej w wysokości 13.284,21 zł, do kwoty zaległości należy doliczyć odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne powstałe w toku prowadzonego postępowania oraz koszty upomnienia. Jednocześnie organ zauważył, że najstarsza zaległość dotyczy 2011 roku.
Akta sprawy, zdaniem organu odwoławczego potwierdzają, że organ I instancji pozyskał informacje o prowadzonych postępowaniach egzekucyjnych z Działu Egzekucji Administracyjnej Urzędu Skarbowego w N. S.. Powoływanie sygnatur postępowań egzekucyjnych dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie pozostaje bez znaczenia.
Organ odwoławczy zauważył, że skoro Skarżący nie uregulował zaległości w kwocie 13.284,96 zł, to wysoce prawdopodobnym jest fakt, iż wielokrotnie wyższa kwota wynikająca z decyzji z dnia 28 kwietnia 2017 r. z tytułu podatku od towarów i usług za maj 2013 r. w wysokości 231.491,00 zł oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości w łącznej wysokości 49.367,00 zł (na dzień wydania ww. decyzji) również nie zostanie uregulowana.
Ponadto organ wskazał, że kwota wynikająca z decyzji z dnia 28 kwietnia 2017 r. jest niewspółmiernie wysoka do dochodów osiąganych przez Skarżącego w ostatnich latach. Zdaniem organu dysproporcja pomiędzy osiąganymi dochodami, a sumą orzeczoną w ww. decyzjach, stanowi wystarczającą obawę, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Fakt, że Skarżący nie reguluje swoich należności od ponad 6 lat dodatkowo świadczy o wysokim prawdopodobieństwie, że nie ureguluje także kolejnego zobowiązania.
Dalej organ poczynił uwagi odnośnie zawartej przez Skarżącego w dniu 15 października 2014 r. umowy małżeńskiej ustanawiającej ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej, by w konkluzji stwierdzić, że nie bez znaczenia pozostaje fakt jej zawarcia (przy posiadanej przez Skarżącego świadomości posiadania zobowiązań, bądź możliwym ich powstaniu), gdyż może to być próbą oraz jednym ze sposobów ograniczenia możliwości prowadzenia skutecznych postępowań egzekucyjnych i tym samym uniknięcie uregulowania ciążących lub mogących powstać zobowiązań.
Organ bardzo obszernie odniósł się też do wszelkich zarzutów zażalenia.
Odnosząc się do zarzutów proceduralnych, organ odwoławczy stwierdził, że to na podatniku ciąży obowiązek wskazania konkretnych okoliczności podważających argumentację zaprezentowaną w wydawanych postanowieniach dotyczących nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. W przeciwnym razie jest to tylko gołosłowna polemika z poglądami organów podatkowych. Jednocześnie organ podkreślił fakt, że wskazanie prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązań, nie pociąga za sobą wymogu udowodnienia tych okoliczności, tym samym przeprowadzenia pełnego postępowania w tym zakresie.
Ł. S. wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj:
- art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu l instancji, w sytuacji gdy było ono wadliwe i z tego względu winno ono zostać uchylone,
- art. 239b § 1 i art. 239b § 2 O.p., polegające na nieuwzględnieniu zarzutu naruszenia tychże przepisów i uznaniu za prawidłowe postanowienia organu l instancji, w sytuacji gdy Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. S. w żaden sposób nie wykazał, aby w stosunku do Skarżącego zachodziły przesłanki pozwalające na zastosowanie tej instytucji,
- art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 w zw. z art. 239 O.p., poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i wydanie decyzji na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego, polegającego na przyjęciu, że realizacja zobowiązania wynikającego z ww. decyzji z dnia 28 kwietnia 2017 r, może być zagrożona,
- art. 121 § 1 w zw. z art. 239 O.p. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów podatkowych i naruszenie tym samym także zasady prawdy obiektywnej, poprzez wyraźne ukierunkowanie postępowania na stwierdzenie, że w stosunku do Skarżącego zachodzi konieczność nadania rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzji nieostatecznej z dnia 28 kwietnia 2017 r.
Na podstawie naprowadzonych zarzutów Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia oraz umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu zarzutów Skarżący w zasadzie powielił argumentację sformułowaną w zażaleniu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. nie narusza prawa, a zarzuty skargi są bezzasadne.
Zgodnie z treścią art. 239a O.p., decyzja nieostateczna nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Przedmiotem sporu między stronami jest kwestia zastosowania przez organy podatkowe wobec Skarżącego rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239b § 1 pkt 1 oraz § 2 O.p. Należy podkreślić, że argumentacja zażalenia i skargi skoncentrowana była na zakwestionowaniu, że z uzasadnienia postanowienia I instancji i akt administracyjnych wynika zaistnienie przesłanek z art. 239b § 1 pkt 1, oraz uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2).
Na wstępie trzeba wskazać, że zgodnie z art. 239b § 1 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.
Stosownie zaś do treści art. 239b § 2 O.p. przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Analiza przepisu art. 239b O.p. wskazuje, że muszą zostać spełnione kumulatywnie (łącznie) dwie przesłanki, aby można było nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności: 1) musi zaistnieć co najmniej jeden z czterech warunków określonych w § 1 art. 239b O.p.; 2) organ podatkowy musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 O.p.)
Przesłanki określone w art. 239b § 1 pkt 1- 4 O.p. mają charakter fakultatywny i rozłączny (podkreślenie Sądu), zaś przewidziane w treści art. 239b § 2 O.p. uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane należy rozumieć jako obiektywny stan wiedzy, w świetle której istnienie faktu (w tym przypadku niewykonanie zobowiązania) jest wysoce prawdopodobne. Warto jest bowiem przypomnieć, że w doktrynie prawa podatkowego podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności danych faktów z rzeczywistością (zob. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2006, s. 221; Komentarz do art. 239 (b) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 05.8.60), (w:) C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009).
Uprawdopodobnienie wystąpienia danej okoliczności oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo zmaterializowania się jej. W związku z przyjętym przez ustawodawcę sformułowaniem "uprawdopodobni" należy uznać, że ustawodawca nie wymaga od organu podatkowego wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury dowodów, a rygory uznania jego twierdzeń są złagodzone i odformalizowane. Uprawdopodobnienie jest bowiem surogatem dowodu i nie oznacza konieczności udowodnienia danej okoliczności. Sprowadza się zaś do uzyskania przekonania o istnieniu określonych okoliczności faktycznych w nieskrępowanym regułami dowodowymi procesie myślowym.
Stąd też przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania (art. 239b § 2 O.p.) nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy, przypuszczenia, że zobowiązanie to nie zostanie wykonane, i np. wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 1307/12, WSA w Warszawie z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 441/15 (wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie organ I instancji należycie wykazał, a organ odwoławczy słusznie zaaprobował, że decyzja z dnia 28 kwietnia 2017 r., której nadawano rygor, miała status decyzji nieostatecznej (wniesiono w terminie odwołanie, a organ odwoławczy nie zdążył go rozpoznać). Nie budziło również wątpliwości, że decyzja ta nakładała na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Organ I instancji udowodnił też, że zaistniała jedna z okoliczności, o których mowa w art. 239b § 1 O.p. Organ zgodnie z art. 239b § 2 O.p. uprawdopodobnił również w sposób nie budzący najmniejszych wątpliwości, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Zatem w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji trafnie oparły swoje rozstrzygnięcia na przesłance z art. 239b § 1 pkt 1 O.p., które wystąpiły w sprawie.
Odnośnie wykazania przesłanki z art. 239b § 1 pkt 1 O.p., trafnie organ odwoławczy skonstatował, że z akt administracyjnych sprawy wynika, iż organ I instancji posiadał informacje, które potwierdzają, że wobec Skarżącego prowadzone były na dzień 6 czerwca 2017 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. S. postępowania egzekucyjne z wniosku innych wierzycieli tj. Wojewody Małopolskiego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Wojewody D. , Wojewody Ś., Prezydenta Miasta N. S.. Powyższe jednoznacznie wynika z zestawienia zaległości zobowiązanego (k. 28 akt administracyjnych), uwzględniającego m.in. koszty egzekucji i koszty upomnień, które to pozycje nie mogły pojawić się bez rzeczywistego prowadzenia egzekucji, a także numery tytułów wykonawczych.
Trafnie też organ odwoławczy wskazał, że akta sprawy potwierdzają, iż organ I instancji pozyskał informacje o prowadzonych postępowaniach egzekucyjnych z Działu Egzekucji Administracyjnej Urzędu Skarbowego w N. S.. Powoływanie sygnatur postępowań egzekucyjnych dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie pozostaje bez znaczenia.
Z kolei odnośnie przesłanki z art. 239b § 2 O.p. trafnie, wyczerpująco i przekonywująco organ odwoławczy wykazał, że ustalony sposób prowadzenia działalności gospodarczej ("puste" faktury), okoliczności jej zaprzestania, obecne dochody i stosunek majątku Skarżącego do wysokości zobowiązań podatkowych, toczące się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, zaleganie w płatnościach swoich zobowiązań publicznoprawnych wobec 6 wierzycieli, wg stanu na dzień 6 czerwca 2017 r., na łączną kwotę należności głównej w wysokości 13.284,21 zł, przy czym najstarsza zaległość dotyczy 2011 roku, wystarczająco uprawdopodabniają, że Skarżący nie wywiąże się dobrowolnie z obowiązku uiszczenia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług. Zatem organy podatkowe miały wszelkie podstawy do przyjęcia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane.
Odnosząc się do zarzutów skargi, należy wskazać, że niewątpliwie rację ma Skarżący, że niskie dochody nie są wystarczającą przesłanką do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, albowiem nie przesądzają o braku posiadania wystarczającego majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia.
Z akt administracyjnych jednak nie wynika, by Skarżący posiadał jakikolwiek znaczący majątek, nadający się do egzekucji. Majątek taki nie został ujawniony ani w postępowaniu poprzedzającym ww. decyzje, ani też na etapie zażalenia lub skargi. Brak majątku który pozwoliłby na zaspokojenie wierzycieli, potwierdza również wydruk z aplikacji CZM (wykazu czynności majątkowych tworzonego na podstawie składanych deklaracji PCC i przekazywanych aktów notarialnych - karta 30 akt administracyjnych). Jedyną pozycją w tym wykazie wskazującą na posiadanie przez Skarżącego majątku, z którego mogłaby być prowadzona egzekucja, jest nieruchomość niezabudowana położona w Binczarowej o wartości 8.000,00 zł.
W kontekście powyższego organy słusznie podniosły, że za lata 2014-2016 Skarżący osiągnął dochody w wysokości: za 2014 r. 13.505,00 zł; za 2015 r. 15.795,41 zł; za 2016 r. 21.417.68 zł. Kwoty te w zestawieniu z sumą zaległości wynikającą z decyzji z dnia 28 kwietnia 2017 r. wraz z należnymi odsetkami, (która to kwota zaległości i odsetek na dzień jej wydania wynosiła 280.858,00 zł), wskazują na znaczną dysproporcję między wysokością osiąganych dochodów, a należnościami które ciążą na Skarżącym, tym samym uzasadnia to obawę, że zobowiązanie nie zostanie dobrowolnie wykonane.
Z kolei odnosząc się do zarzutu Skarżącego, dotyczącego argumentacji organu w odniesieniu do zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej z dnia 15 października 2014 r., którą małżonkowie P. i Ł. S. ustanowili ustrój rozdzielności majątkowej, Sąd po pierwsze wskazuje, że z zaskarżonego postanowienia w żaden sposób nie wynika, że organ II instancji z powyższego faktu uczynił jedyny element uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania, po drugie Sąd podziela argumentację organu w tym zakresie, a w szczególności, że w okolicznościach niniejszej sprawy zawarcie powyższej umowy, można ocenić jako próbę utrudnienia prowadzenia postępowań egzekucyjnych, które toczą się w stosunku do Skarżącego od 2011 r.
Warto podkreślić, że już w toku postępowania wymiarowego organ winien gromadzić informacje o podatniku, o jego sytuacji finansowej, w tym o dotyczącej prowadzonych wobec niego egzekucji. A zatem informacje zgromadzone przez organ podatkowy powinny stanowić podstawę do uznania, czy zobowiązanie wynikające z decyzji zostanie przez podatnika wykonane, czy też nie (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt I FSK 2092/16).
Odnosząc się do zarzutów nakierowanych na braki w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji, Sąd stwierdza, że uzasadnienie to spełnia wymogi ustanowione w art. 217 § 2 O.p.
Wbrew zarzutom skargi, organy nie upatrywały też we wniesieniu przez Skarżącego odwołania od decyzji z dnia 28 kwietnia 2017 r., spełnienia przesłanki uprawdopodobnienia braku zamiaru dobrowolnego wykonania zobowiązań podatkowych. Wszak gdyby Skarżący nie wniósł odwołania, to nadawanie rygoru natychmiastowej wykonalności byłoby wobec ostatecznych decyzji I instancji bezprzedmiotowe.
Zaskarżone rozstrzygnięcie organu podatkowego odpowiada zatem prawu, a Sąd nie dostrzegł żadnych uchybień, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.
Zważając na specyfikę postępowania w sprawie rygoru natychmiastowej wykonalności, należy podkreślić, że w niniejszej sprawie organ I instancji zebrał i ocenił cały materiał dowodowy potrzebny do należytego rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy nie przeprowadzał żadnych nowych dowodów, a jedynie w bardziej wyczerpujący sposób uzasadnił trafne rozstrzygniecie organu I instancji.
Mając na uwadze powyższe oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy, Sąd uznał, że organy podatkowe wypełniły wynikający z art. 122 O.p. obowiązek podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy materialnej. Zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy sprawy, zgodnie z art. 187 § 1 O.p. Oceny wyprowadzone na jego podstawie w sposób należyty wypełniają obowiązki płynące z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w dyspozycji art. 122, z zasad postępowania dowodowego - art. 187 § 1 O.p., jak też z zasady swobodnej oceny dowodów unormowanej w art. 191 O.p.
Skoro Skarżący nie wykazał naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd ustalony przez organy stan faktyczny przyjął za podstawę rozstrzygnięcia w sprawie.
Rozstrzygnięcie znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stosownie do 217 § 2 O.p. Analiza zaskarżonego postanowienia implikuje stwierdzenie, że zawiera ono uzasadnienie faktyczne w szczególności wskazując fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę, oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności oraz uzasadnienie prawne. Organ II instancji wyjaśnił podstawę prawną postanowienia i przytoczył mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa. Wyczerpująco, wręcz drobiazgowo odniósł się też do zarzutów zażalenia. Przytoczył również adekwatne orzeczenia sądów administracyjnych na poparcie swoich tez i wniosków.
Z wyżej przedstawionych względów nie mogły przynieść zamierzonego skutku również niezasadne zarzuty naruszenia zasady zaufania (art. 121 § 1) czy zasady prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.).
Podsumowując, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239b § 1 pkt 1 i § 2 O.p., a okoliczności sprawy stanowią modelowy wręcz przykład sytuacji, w której zachodzi przesłanka orzeczenia rygoru. W ocenie Sądu organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w sposób należyty wykazał, że wobec Skarżącego toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie należności pieniężnych, a wiec spełniona została przesłanka z art. 239b § 1 pkt 1 O.p. Faktu, że z akt sprawy jednoznacznie wynika spełnienie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 1 oraz § 2, nie można utożsamiać z ukierunkowaniem "postępowania na stwierdzenie, że w stosunku do Odwołującego się zachodzi konieczność nadania rygoru", jak bezzasadnie zarzucał Skarżący.
Nadto w toku kontroli sądowoadministracyjnej dokonywanej w granicach sprawy, Sąd nie stwierdził z urzędu, aby zaskarżone postanowienie naruszało przepisy prawa materialnego, jak i proceduralnego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło