I SA/Kr 1250/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 sierpnia 2016r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. L.K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 sierpnia 2016r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, w której jednocześnie zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku skarżący wskazał, że podjęcie jakichkolwiek czynności egzekucyjnych, np. zajęcie rachunków bankowych, uniemożliwiłyby mu, jako osobie prowadzącej działalność gospodarczą i finansową z bieżących przychodów, utrzymanie płynności finansowej, a tym samym prowadziłoby do niemal automatycznej upadłości lub co najmniej konieczności likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej, a przez to utraty jedynego źródła utrzymania dla swojej rodziny oraz likwidacji dwudziestu pięciu miejsc pracy. Wnioskodawca podał, że powyższe okoliczności potwierdza sporządzona przez niego analiza ekonomiczna i załączone do niej dokumenty. Jego zdaniem sytuacja ta wypełnia przesłankę zaistnienia bardzo poważnego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, jak i bardzo poważnego niebezpieczeństwa spowodowania trudnych, czy wręcz niemożliwych do odwrócenia skutków. W analizie ekonomicznej, dołączonej do ww. wniosku, skarżący wskazał, że prowadzi działalność w branży gastronomicznej, posiada kilka własnych punktów gastronomicznych, świadcząc na zlecenie usługi cateringowe. Ma duże doświadczenie w tej branży i stosowne wykształcenie kierunkowe. W ww. analizie podał także dane dotyczące ww. działalności i stwierdził, że jego zdaniem, zajęcie rachunku bankowego, wierzytelności względem kontrahentów lub inne działania o charakterze windykacyjnym, spowodują niemożność korzystania z niezbędnych środków obrotowych, a tym samym utratę płynności jego przedsiębiorstwa i konieczność jego likwidacji, a przez to likwidację jedynego źródła utrzymania rodziny (żona współpracuje przy prowadzeniu działalności, a niepełnoletni syn uczy się w szkole średniej i nie uzyskuje dochodów) oraz miejsc pracy dla zatrudnianych przez niego pracowników. Koszty i skutki gospodarcze, takie, jak zerwanie budowanych latami relacji gospodarczych i utrata pozycji rynkowej, które wiązałyby się z ww. likwidacją, należy w jego ocenie uznać za nieodwracalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") – po przekazaniu sądowi skargi, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do Sądu. Z powołanego wyżej przepisu wynika, że Sąd może uwzględnić wniosek strony, gdy zachodzi, co najmniej jedna z przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę skarżącą we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie ugruntował się już pogląd, że z tak brzmiących przepisów wynika, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady, a w konsekwencji tego przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Należy podkreślić, że wykazanie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. Jak podnoszono wielokrotnie w orzecznictwie, Sąd nie bada z urzędu faktu, czy szkoda lub trudne do usunięcia skutki rzeczywiście mogą zaistnieć, lecz wykazanie tego faktu ciąży na wnioskodawcy. Pozostaje bowiem poza sporem, że przytoczona regulacja nakłada określone obowiązki nie tylko na sąd administracyjny, ale i na wnioskodawcę. Jest on zobowiązany: "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku, poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami, na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej", (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008r., sygn. akt I FSK 983/08, LEX nr 468877). Pozostawienie przez ustawodawcę, uznaniu Sądu, zasadności wstrzymania aktu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia przez skarżącego wniosku, wykazującego potrzebę wstrzymania wykonania aktu, zwłaszcza, że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi, (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2011r., sygn. akt II FZ 106/11, LEX nr 795365). Jak wynika z powyższego, uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o istnieniu powyższych zagrożeń, co dopiero uzasadniać może wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Argumentacja takiego wniosku musi być odpowiednia, tzn. w sposób przekonujący pokazująca konkretne relacje, między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w istocie uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Powołać w tym miejscu należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z dnia 21 sierpnia 2015r., sygn. akt II FZ 640/15 wskazał, że: "(...) Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, stanowi przesłankę umożliwiającą skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji". Przypomnieć jednocześnie należy, że każda decyzja administracyjna, zobowiązująca do uiszczenia należności jest dolegliwością finansową, wpływającą w określony sposób na funkcjonowanie zobowiązanego do zapłaty kary, jednak co do zasady nie oznacza to wyrządzenia szkody, poza tym ma niewątpliwie charakter odwracalny. W tej sytuacji obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej dobrowolnie, bądź wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami, (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 maja 2014r., sygn. akt II GSK 1020/14, Lex Omega nr 1467667). W sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty konkretnej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenie majątkiem podatnika, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, (por. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2010r., I FZ 481/09). Innymi słowy, każda zapłata podatku wiąże się z pewną dolegliwością w postaci uszczuplenia stanu posiadania podatnika. Aby jednak możliwe było wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej, podatnik musi wykazać, że w związku z wykonaniem decyzji nastąpią kwalifikowane skutki w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że wprawdzie skarżący wskazał na okoliczności, które jego zdaniem, mogłyby spowodować trudne do odwrócenia skutki, ale nie poparł ich żadnymi konkretnymi dowodami. Natomiast same twierdzenia skarżącego w tym zakresie nie mogą stanowić podstawy wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Bezspornym jest, że skarżący dołączył do krótkiego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, analizę ekonomiczną dotyczącą wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na losy przedsiębiorstwa, zawarł w niej dane o działalności, wskazując na wysokość miesięcznych przychodów, dochodów, amortyzacji, kosztów wynagrodzeń wraz z narzutami, wartości środków trwałych, jak również przedstawił w tabeli obciążenia z tytułu kredytów i leasingu, jednak na potwierdzenie powyższych danych nie przedłożył żadnych dokumentów, które potwierdzałyby okoliczności, na które się powołał. Sąd nie traci z pola widzenia faktu, że skarżący wymienił w załącznikach do ww. analizy ekonomicznej szereg dokumentów, ale żaden z nich nie został w efekcie do niej dołączony i przedłożony Sądowi do analizy. Natomiast z samych twierdzeń skarżącego, Sąd nie może wywieść słusznych podstaw do orzeknięcia w kierunku wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, bowiem tylko konkretne, poparte stosownymi dokumentami dane, mogą stać się przesłanką do poparcia wniosku skarżącego. Sąd musi ponadto posiadać wiedzę, na czym mogłoby polegać wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków w odniesieniu do sytuacji skarżącego. W tym celu strona powinna podać konkretne, poparte odpowiednią dokumentacją, okoliczności dotyczące jej sytuacji majątkowej i finansowej. W niniejszej sprawie skarżący, nie przedłożył wystarczających dokumentów (poza ich wymienieniem w załącznikach), wskazujących na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., od których ustawa uzależnia możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Brak stosownych dokumentów uniemożliwiło Sądowi dokonanie rzetelnej analizy sytuacji skarżącego, a tym samym nie pozwoliło uznać ogólnikowych deklaracji o zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu za wiarygodne. Podkreślić należy, że analiza ekonomiczna, którą osobiście sporządził skarżący, bowiem widnieje pod nią jego podpis, została wykonana niewątpliwie na użytek forsowanych przez skarżącego twierdzeń oraz poglądów. Bezspornie, analiza ta ma walor dokumentu prywatnego, a nie urzędowego. Tezy w niej zawarte nie mogą zatem stanowić podstaw do wydania postanowienia wstrzymującego wykonanie zaskarżonego aktu. Konkludując, warto wskazać na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w postanowieniu z dnia 10 listopada 2016r., sygn. akt II GZ 1146/16, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności, które mogą wystąpić w przyszłości) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Strona powinna w tym celu należycie uzasadnić złożony wniosek, tj. poprzeć go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, aby okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie, bowiem skarżący, poza wymienieniem załączników w sporządzonej osobiście analizie ekonomicznej, nie przedłożył żadnych konkretnych dokumentów na okoliczności, które mogłyby spowodować wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 61 § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.