I SA/Kr 1274/13

Referendarz sądowy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 26 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "I" Sp. z o.o. z siedzibą w N. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 maja 2013r. znak: [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 rok p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od wpisu sądowego, należnego od złożonej skargi. W dniu 21 sierpnia 2013r. I. Spółka z o.o. z siedzibą w K., działając przez swego pełnomocnika, złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 maja 2013r. wydaną w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 rok. Spółka "I" domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z uwagi na zły stan finansowy, brak wystarczających środków finansowych koniecznych do uiszczenia należnych opłat sądowych . Wskazuje, iż obecnie na rynku panuje niekorzystna koniunktura, kryzys finansowy i recesja. Spółka posiada trudności w utrzymaniu płynności finansowej związane z przeprowadzonym postępowaniem egzekucyjnym z jej rachunków bankowych przez organ egzekucyjny – zajecie rachunku bankowego do kwoty 240 561,10 zł. Podkreśla, iż w czerwcu br. miały miejsce zajęcia rachunków na kwoty 50 099 zł oraz 9 260 zł. Zajęte zostały m. innymi środki na wypłatę wynagrodzeń dla pracowników Spółki. Jednocześnie Spółka dokonała wpłat na rachunek organu podatkowego kwot 148 782 zł oraz 33 639 zł tytułem posiadanych przez nią zaległości. Wskazuje, iż z uwagi na prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne od czerwca 2013r. popadła ona w długi wobec ZUS na kwotę 18 000 zł oraz US tytułem VAT na kwotę ok. 30 000zł. Wnioskodawca podkreśla, iż aby wygospodarować środki na koszty sądowe byłby zmuszony do zmniejszenia zatrudnienia. Trwające postepowania egzekucyjne skutkują tym, iż Spółka nie może wywiązać się z zaciągniętych przez nią zobowiązań finansowych wobec innych podmiotów, a także z przyjętych zleceń. Jak wskazuje, szczególnie dotkliwym skutkiem, który pojawiłby się w przypadku negatywnego rozpatrzenia wniosku o zwolnienie o kosztów sądowych i ziszczenia się widma likwidacji działalności Spółki byłaby konieczność spłaty dotacji wraz z odsetkami, otrzymanej w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego. Zdaniem orzekającego , wniosek zasługuje w części na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż wnioskodawca – "I" Spółka z o.o. w N. prowadzi działalność w zakresie wykonywania instalacji elektrycznych budynków i budowli. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 300 000,00 zł, natomiast wartość środków trwałych wnioskodawcy określono na kwotę : 870 209,66 zł. Wykazano również, iż w ostatnim roku obrotowym Spółka wykazała stratę w wysokości 330 922,34 zł ( sprawozdanie finansowe za rok podatkowy 2012 ). Spółka posiada rachunek bankowy, wykazując debet w wysokości 10,32 zł. Z nadesłanego sprawozdania finansowego za rok 2012, rachunku zysków i strat wynika, iż w 2012 roku przychody ze sprzedaży wyniosły 3 109 015,18 zł, koszty działalności 3 431 939,75 zł, a wykazana całościowa strata 330 922,34 zł. W roku tym Spółka otrzymała ponadto dotacje w wysokości 366.000 zł. W roku 2011 przy porównywalnym przychodzie w wysokości 3.106.074,31 zł osiągnęła natomiast dochód w wysokości 10.116,99 zł. Z nadesłanych dokumentów wynika ponadto, iż łącznie wartość środków trwałych wnioskodawcy w 2012r. wynosiła 1 985 201,62 zł. Skarżąca Spółka nadesłała też dokumenty potwierdzające miesięczne koszty "I" Spółka z o.o. , w tym m.in. zaliczki na podatek dochody tytułem wypłaty wynagrodzenia dla pracowników, informacje o wysokości składek na ubezpieczenie społeczne, wykaz środków trwałych, wyciąg z rachunku bankowego potwierdzający stan konta równy -10,32 zł. Przyznanie prawa pomocy wnioskodawcy może nastąpić, jeśli wykaże on, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania ( art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ). Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie " gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w sprawie jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób fizycznych czy prawnych, toczących spory sądowe w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Działalność gospodarcza wiąże się bowiem, ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów – także sądowych. W ocenie orzekającego, strona wnosząca wykazała w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie posiada środków finansowych na pokrycie wymaganych obecnie kosztów sądowych. Ponadto osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, pomimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (zob. postanowienie NSA z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1052/12, LEX nr 1240770). Następnie wypada zwrócić uwagę, że dla oceny istnienia przesłanki do przyznania prawa pomocy określonej w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. ma znaczenie nie tylko sytuacja finansowa spółki na dzień wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, czy nawet skargi do sądu, ale także sytuacja spółki we wcześniejszym okresie i na moment rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, bowiem dopiero analiza przebiegu zmian sytuacji finansowej pozwala ocenić, czy trudności spółki mają charakter trwały, czy też są jedynie przejściowe (por. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt I FZ 26/13, LEX nr 1282661). W przypadku osób prawnych w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że przyznanie prawa pomocy ma wyjątkowy charakter. Co do zasady bowiem osoba prawna dysponująca majątkiem, którego wysokość wielokrotnie przewyższa wartość wymaganego wpisu nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2004 r. sygn. akt II FZ 463/04). Należy jednak pamiętać, iż prowadzenie przez podmiot gospodarczy działalności znacznych rozmiarów samo w sobie nie stanowi o jego dobrej kondycji finansowej (zob. postanowienie NSA z dnia 17 grudnia 2012 r., sygn. akt I FZ 442/12, LEX nr 1239207). Z drugiej strony, sam fakt, iż osoba prawna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy wykazuje w swojej działalności straty nie stanowi wystarczającej przesłanki jej udzielenia (zob. postanowienie NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 933/12, LEX nr 1240538). Spółka z o.o. "I" w N. nadal prowadzi zarejestrowaną działalność gospodarczą. Spółka funkcjonuje w obrocie, nie została postawiona w stan likwidacji ani upadłości. Dokonując oceny należy zauważyć w pierwszej kolejności, że wysokość kapitału zakładowego skarżącej spółki oraz wartość jej środków trwałych znacznie przewyższa kwotę wpisu w niniejszej sprawie. Słusznie jednak strona skarżąca wskazuje, że w toku prowadzonego względem niej postępowania egzekucyjnego oczekiwanie od strony skarżącej pozyskiwania środków pieniężnych ze sprzedaży składników jej majątku może doprowadzić do niezgodnego z prawem wyzbywania się przez nią potencjalnych źródeł zaspokojenia wierzyciela publicznoprawnego. Nie bez znaczenia jest również fakt, że aktualnie wszelkie wpływy strony skarżącej pochodzące z bieżących i zaległych wierzytelności, objęte są egzekucją administracyjną i strona skarżąca nie może swobodnie nimi dysponować, w tym przekazując je na rzecz kosztów sądowych. Na ocenę sytuacji finansowej strony skarżącej ma również wpływ interes publiczny, albowiem nie naruszając go nie można oczekiwać od strony postępowania sądowego pozyskiwania środków na prowadzone sprawy sądowe w drodze zmniejszania zatrudnienia. Wobec powyższego orzekający ocenił, że strona skarżąca wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Powyższe uprawnia do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym. Jak słusznie wskazała strona skarżąca, to konieczność uiszczenia wpisu sądowego od skargi jest dla niej najistotniejszą przeszkodą w skorzystaniu z prawa do sądowej kontroli decyzji podatkowych. Stąd w ocenie orzekającego w świetle powyższych rozważań i ustaleń faktycznych zwolnienie strony skarżącej od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w pełni zrealizuje intencje, którymi kierowała się strona skarżąca wnosząc o przyznanie jej prawa pomocy i stanowi realizację zagwarantowanego konstytucyjnie prawa do sądu. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).