I SA/Kr 1281/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu w dniu 16 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn, p o s t a n a w i a : oddalić wniosek. A.P. (dalej: skarżąca) wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. W toku postępowania, pismem z dnia 28 sierpnia 2015 r. skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w części obejmującej ustalone zobowiązanie podatkowe w kwocie 19.927 zł z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na jego uzasadnienie podała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej związanej ze znacznym spadkiem osiąganych przez nią dochodów oraz koniecznością ponoszenia przez nią wysokich kosztów prowadzonych postępowań cywilnych związanych z postępowaniem spadkowym po zmarłej W.P.. Konsekwencje egzekucji kwoty 19.927 zł mogą być trudne do odwrócenia, a późniejszy zwrot tej kwoty może nie przywrócić stanu sprzed egzekucji. Wynika to z faktu, iż po wyegzekwowaniu tejże kwoty skarżąca nie będzie miała środków finansowych, aby uiścić choćby wysokie koszty przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego w tychże postępowaniach cywilnych co może spowodować jej przegraną w tych sprawach. W nieodległej perspektywie czasowej będzie również konieczne wypłacenie przez skarżącą dwóch zachowków w znacznych kwotach, co nie będzie możliwe w przypadku wyegzekwowania kwoty 19.927 zł i spowoduje z dużą dozą prawdopodobieństwa konieczność przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości stanowiących jedyny składnik majątku skarżącej. Taka sytuacja może w konsekwencji doprowadzić do sprzedaży przedmiotowych nieruchomości w drodze licytacji, co będzie stanowiło znaczną szkodę, gdyż zostaną one sprzedane za znacznie niższą cenę niż mogłyby one osiągnąć na wolnym rynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że potrzeba wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna być wykazana przez skarżącą, gdy weźmie się pod uwagę fakt, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pozostawione jest uznaniu Sądu i może nastąpić wyłącznie na wniosek strony skarżącej. Pozostawienie przez ustawodawcę zasadności wstrzymania aktu uznaniu Sądu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia wniosku w tej sprawie, zwłaszcza że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. W szczególności strona skarżąca powinna wykazać, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (zob. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 889/04, niepubl.). Skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne (zob. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 595/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższego należy zauważyć, że skoro zaskarżoną decyzją ustalono skarżącej wysokość podatku podlegającego zapłacie, to z uwagi na treść art. 61 § 3 p.p.s.a. oczywistym jest, że rzeczowe uzasadnienie rozpoznawanego wniosku powinno precyzyjnie opisywać aktualną sytuację finansową i majątkową skarżącej, tak by Sąd rozpoznający ten wniosek doszedł do przekonania, że uiszczenie spornej kwoty (19.927 zł) przed rozpoznaniem sprawy rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tego jednak nie sposób doszukać się w rozpatrywanym wniosku. Skarżąca wyraziła co prawda ogólne przypuszczenie co do skutków uiszczenia takiej kwoty, jednak nie skonkretyzowała ich w żaden sposób do swojej sytuacji finansowej. Nie jest zatem wiadome, czy rzeczywiście po uiszczeniu tej kwoty skarżąca nie będzie już dysponowała środkami na pokrycie uzasadnionych roszczeń o zachowek czy też kosztów związanych z toczącymi się postępowaniami sądowymi (na marginesie należy zauważyć, że skarżąca nie wyjaśniła nawet tego, o jakie kwoty ww. wydatków może chodzić). Autor rozpatrywanego wniosku nie dowiódł również, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może zmienić w jakikolwiek sposób wypłacalność skarżącej w zakresie realizacji jej prawa do sądu czy zaspokojenia roszczeń o zachowek. We wniosku wskazano również, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do licytacji "przedmiotowych nieruchomości", nie wyjaśniając przy tym, jakie nieruchomości skarżąca miała na myśli. Trzeba zatem stwierdzić, że ogólnikowe twierdzenia, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych dowodów, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II OZ 1099/14; LEX nr 1550923). Należy również wskazać, że uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt I OZ 737/14; LEX nr 1529107). Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 684/13; LEX nr 1432682). Wobec powyższego, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oddalono na zasadzie art. 61 § 3 p.p.s.a.