I SA/Kr 1283/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w N. (obecnie G. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w N.) na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 18 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier za wrzesień 2010 r. postanawia odrzucić skargę kasacyjną. Zarządzeniem z dnia 30 czerwca 2014 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał spółkę do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej wniesionej od postanowienia tut. Sądu z dnia 9 maja 2014 r. odrzucającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 18 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier za wrzesień 2010 r. z powodu jej nieopłacenia. W terminie na uiszczenie wpisu spółka złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z powyższym postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2014 r. referendarz tut. Sądu oddalił przedmiotowy wniosek. Na skutek złożonego sprzeciwu, postanowieniem z dnia 9 października 2014 r. WSA w Krakowie także oddalił wniosek spółki o zwolnienie od kosztów sądowych, które to postanowienie stało się prawomocne z uwagi na oddalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II FZ 1937/14 zażalenia skarżącej spółki. Z uwagi na to pismem z dnia 5 lutego 2015 r. syndyk masy upadłości spółki wezwany został do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 30 czerwca 2014 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie to zostało skutecznie doręczone w dniu 13 lutego 2015 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. Ponieważ jednak nie uzupełniono braków fiskalnych skargi kasacyjnej w wyznaczonym terminie, pomimo pouczenia co do konsekwencji niezastosowania się do żądania Sądu, należało ją odrzucić na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zgodnie z którym skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Zaznaczyć również wypada, że w terminie otwartym do uzupełnienia wpisu sądowego, syndyk masy upadłości spółki złożył kolejny już w tej sprawie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Jednakże w orzecznictwie ugruntował się pogląd, że po zakończeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy i odmowie zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, Sąd ma obowiązek stosownie do art. 220 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ponownie wezwać stronę do uiszczenia wpisu od skargi, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania, co też uczyniono na gruncie niniejszej sprawy (pismo z dnia 5 lutego 2015 r.). Jeżeli natomiast strona po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wówczas bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje przerwany (tak: postanowienie NSA z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 95/12, LEX nr 1138008). Zasada ta znajduje zastosowanie nawet w przypadku zajścia "zmiany okoliczności sprawy" (a więc przesłanki z art. 165 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) po wydaniu pierwotnego postanowienia oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy. W tym miejscu należy bowiem podkreślić, że o ile postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy jako niekończące postępowania w danej sprawie nie posiadają atrybutu powagi rzeczy osądzonej i można je - stosownie do art. 165 cytowanej ustawy - uchylać i zmieniać wskutek zmiany okoliczności sprawy, to nie można twierdzić, że postanowienia wydane w tym przedmiocie nie posiadają cechy prawomocności. Stosownie bowiem do art. 168 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczenie sądu, a więc także i postanowienie staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy (m. inn. od postanowień NSA zapadłych po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie Sądu I instancji w przedmiocie przyznania prawa pomocy, jak to miało miejsce na gruncie tej sprawy). Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienie SN z dnia 9 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 144/02). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo w związku z art. 165 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy zatem w konsekwencji uznać, że ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10). Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony w sytuacji gdy Sąd prawomocnym postanowieniem ocenił, że skarżący nie spełnia przesłanek zwolnienia go z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. Dopiero bowiem wydanie przez Sąd prawomocnego postanowienia odmiennej treści w przedmiocie udzielania stronie prawa pomocy, skutkuje utratą mocy pierwszego postanowienia (por. SN z dnia 24 kwietnia 1999 r. I CKN 146/98, OSNC 1999 nr 11, poz. 196). NSA w swoim orzecznictwie zauważa, że odmienne postępowanie Sądu mogłoby prowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy, i skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum. Należy też mieć na uwadze zasadę wyrażoną w art. 220 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stosownie do której, Sąd nie podejmuje żadnej czynności w stosunku do pisma skierowanego do sądu, od którego strona nie uiściła należnej opłaty. Jeżeli zatem Sąd po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy postanowi prawomocnym orzeczeniem odmówić stronie zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów, oraz ponownie wezwie do uiszczenia należnej opłaty, wystąpienie z kolejnym wnioskiem w tym przedmiocie, nie powinno to zwolnić strony od skutków niezastosowania się do tego wezwania Sądu. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji.