I SA/Kr 1283/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka Masy Upadłości G. Sp. z o.o. z siedzibą w N., w upadłości likwidacyjnej, o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia 18.06.2013r. , nr [...] w przedmiocie podatku od gier za wrzesień 2010r. postanawia: wniosek oddalić Rozpatrując niniejszą sprawę należy podkreślić, iż przedmiotowy wniosek po raz kolejny (trzeci) wszczyna incydentalne postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Do tej pory Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, dnia 14.01.2014r. oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych a Naczelny Sąd Administracyjny dnia 05.03.2014r. oddalił zażalenie na to postanowienie (sygn. akt II FZ 267/14). Dnia 09.10.2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ponownie oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych a Naczelny Sąd Administracyjny dnia 21.01.2015r. oddalił zażalenie na to postanowienie (sygn. akt II FZ 1944/14). Syndyk masy upadłości dołączył do wniosku postanowienie Sądu Rejonowego w K. , Wydział VIII Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia 14.11.2014r. , sygn. akt VIII GUp 5/14/S zmieniające sposób prowadzenia postępowania upadłościowego z postępowania z możliwością zawarcia układu na postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego i podniósł , że fakt ten świadczy o nastąpieniu istotnej zmiany okoliczności faktycznych sprawy. Podkreślił również , że nie prowadzi przedsiębiorstwa upadłego i z masy upadłości nie jest uzyskiwany żaden dochód. Oświadczył ponadto, że przystąpił do sporządzania spisu inwentarza. Spis jest jednak utrudniony gdyż majątek rozproszony jest na obszarze kilkunastu województw a wiąże się on z inwentaryzacją automatów oraz sporządzeniem opinii rzeczoznawcy co do ich wartości i stanu technicznego. Zgodnie z bilansem sporządzonym na dzień 10.02.2014r. kapitał zakładowy przedsiębiorstwa wyniósł 1 223 368,48 zł. , jego środki trwałe miały wartość 3 528 410,12 zł., środki pieniężne w kasie i na rachunkach wynosiły 338 451,59 zł. a "inne środki pieniężne " miały wartość 257 094,06 zł. Saldo konta podmiotu, które prowadzone jest przez Bank Spółdzielczy na dzień 22.01.2015r. wynosiło natomiast 4116,49 zł. Z kolei strata spółki za okres od dnia 01.01.2014r. do dnia 10.02.2014r. wyniosła – 44 659,33 zł., przy przychodzie na poziomie 4 679 943,05 zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Oczywiście zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U. z 2012r. poz. 270 z p. zm.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Regulacje w/w ustawy dopuszczają natomiast możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku jest możliwa jednakże wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę. W pierwszej kolejności odnieść należy się do faktu obecnej upadłości likwidacyjnej, która dla syndyka stanowi istotną zmianę okoliczności faktycznych sprawy. Ogłoszenie upadłości spółki nie uzasadnia automatycznie priorytetu zobowiązań prywatnoprawnych względem danin publicznych. Nie powoduje również automatycznego zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych. W świetle wykładni systemowej ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze, a w szczególności przepisów ogólnych tej ustawy, tj. art. 10 i art. 11 ust. 1, należy dojść do wniosku, że przesłanką ogłoszenia upadłości jest niewypłacalność dłużnika rozumiana jako niewykonywanie swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. W doktrynie przyjmuje się, że dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych czy też tylko niektórych z nich. Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Tak rozumiana "niewypłacalność" nie jest więc tożsama z brakiem środków na dalsze funkcjonowanie przedsiębiorstwa upadłego. Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia są przyczyny niewykonywania zobowiązań z uwagi na to, że nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza niewypłacalność dłużnika w rozumieniu art. 11 ust. 1 p.u.n. (postanowienie NSA z dnia 10.04.2015r., sygn. akt II FZ 2083/14, postanowienie NSA z dnia 29.01.2015r., sygn. akt II FZ 2105/14, postanowienie NSA z dnia 24.04.2015r., sygn. akt II FZ 16/15). Warto przytoczyć również tezę Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażoną w uzasadnieniu postanowienia z dnia 26.01.2015r., sygn. akt II FZ 2018/14 oraz uzasadnieniu postanowienia z dnia 21.01.2015r., sygn. akt II FZ 1937/14, którą orzekający w pełni podziela. Zgodnie bowiem z powołanym poglądem NSA w świetle art. 312 ust. 2 p.u.n. o zasadności przyznania spółce prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie może przemawiać konieczność ponoszenia przez nią wydatków na zobowiązania prywatnoprawne, które w drodze likwidacji majątku spółki będzie zaspokajał syndyk. Jego działanie będzie musiało uwzględnić obowiązek publicznoprawny w postaci uiszczenia wpisów sądowych. Odmienna ocena naruszyłaby zasadę sprawiedliwości, która jako ogólna zasada ustrojowa i zasada orzekania sądowego wyrażona została w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Uwzględniając tę zasadę, nie można zaakceptować próby ochrony pokaźnego majątku spółki kosztem ogółu społeczeństwa w sytuacji, w której przepis prawa (art. 199 p.p.s.a.) wyraźnie wskazuje podmiot, który powinien ponieść wskazane tam koszty postępowania sądowego. Przepis prawa nie obarczył co do zasady kosztami postępowania sądowoadministracyjnego społeczeństwa, więc działanie w celu uniknięcia obowiązku partycypowania w ww. kosztach dla zabezpieczenia partykularnego interesu gospodarczego godzi w sprawiedliwość społeczną. Wymaga więc podkreślenia, że wszczęcie wobec wnioskodawcy postępowania upadłościowego (układowego czy likwidacyjnego) nie uzasadnia automatycznie przyznania prawa pomocy. Jedynie wykazanie – zgodnie z wymogiem art. 246 § 2 p.p.s.a. – zasadności przyznania prawa pomocy, czyli przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej w sposób niebudzący wątpliwości, że zasadne jest przerzucenie kosztów postępowania na ogół społeczeństwa, może prowadzić do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wszczęcie upadłości likwidacyjnej, tak jak ma to miejsce w rozpatrywanym przypadku, jest oczywiście zmianą sytuacji podmiotu ale o tym czy jest to "istotna zmiana" decydują poszczególne dane , wielkość i stopień ich zmiany. W analizowanych okolicznościach kapitał zakładowy zmniejszył się do 1 223 368,48 zł. a wartość środków trwałych zmalała do 3 528 410,12 zł. Zmniejszył się przychód do 4 679 943,05 zł. ale i zmalała strata do 44 659,33 zł. Zaistniałe zmiany nie wpływają jednak na sytuację podmiotu w taki sposób aby przychylić się do wniosku strony, zwłaszcza, że na koncie bankowym pojawiły się środki w wysokości 4116,49 zł. natomiast bilans sporządzony na dzień 10.02.2014r. wykazywał środki pieniężne w kasie i na rachunkach w kwocie 338 451,59 zł. a "inne środki pieniężne " w kwocie 257 094,06 zł. Obecna wartość środków trwałych oraz przychodów w pełni uzasadnia argumentację, powołaną przez sąd administracyjny I i II instancji w przedmiotowej sprawie, z którą orzekający w pełni się zgadza, a która została przytoczona do uprzednich realiów ekonomicznych. Trzeba też mieć na względzie, że syndyk stwierdził, iż jeżeli środki finansowe zostaną przekazane przez komorników to będzie możliwość uiszczenia opłat sądowych. Tak więc niemożliwość wyłożenia środków finansowych, na którą powołała się strona skarżąca, nie ma charakteru trwałego a przejściowy. Stąd też, zdaniem orzekającego, nie zachodzą powody aby na podstawie przedstawionego stanu faktycznego zapadło odmienne rozstrzygnięcie w przedmiotowej kwestii. Na podstawie art. 244§1 , art.245§3, art. 246§2 pkt 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.