I SA/Kr 1299/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski, po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku Syndyka Masy Upadłości "G" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w N. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzje Dyrektora Izby Celnej , z dnia 18.06.2013r., nr [...] w przedmiocie podatku od gier za styczeń 2012r. postanawia: oddalić wniosek Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął w przedmiotowej sprawie wniosek Syndyka Masy Upadłości G. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w N. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach", akt sprawy oraz nadesłanych dokumentów Sąd Rejonowy w K. , [...] dla spraw upadłościowych i naprawczych w dniu 14.11.2014r postanowił zmienić sposób prowadzenia postępowania upadłościowego z postępowania z możliwością zawarcia układu na postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego. Syndyk masy upadłości podkreślił, że nie prowadzi przedsiębiorstwa upadłego i z masy upadłości nie jest uzyskiwany żaden dochód. Oświadczył również, że przystąpił do sporządzania spisu inwentarza. Spis jest jednak utrudniony gdyż majątek rozproszony jest na obszarze kilkunastu województw a wiąże się on z inwentaryzacją automatów oraz sporządzeniem opinii rzeczoznawcy co do ich wartości i stanu technicznego. Według ostatnio sporządzonego bilansu środki trwałe podmiotu miały wartość 3 528 410,12 zł. Saldo jego konta prowadzonego przez Krakowski Bank Spółdzielczy na dzień 22.01.2015r. wynosiło natomiast 4116,49 zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy .Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ppsa, nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc. (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010, postan. NSA z dnia 30.09.2011r. , sygn. akt II Fz 409/11). Jeżeli skarżąca jest podmiotem gospodarczym , to powinno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem m.in. z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. akt II FZ 91/2011, postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 06.10.2004r. , sygn. akt GZ 71/04, postanowienie NSA z dnia 23.07.2013r. , postanowienie NSA z dnia 28.11.2012r. , sygn. akt I GZ 384/12). W przedmiotowej sprawie wnioskodawca stwierdził natomiast , że jeżeli środki finansowe zostaną przekazane przez komorników to będzie możliwość uiszczenia opłat sądowych. Obecna niemożliwość wyłożenia środków finansowych nie ma więc charakteru trwałego a w skład masy upadłości wchodzi majątek znacznej wartości. Należy też zaznaczyć, iż zgodnie z art. 212 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. (Dz.U. z 2012r. , poz. 1112 z p. zm.) prawo upadłościowe i naprawcze w razie ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego można prowadzić dalej przedsiębiorstwo upadłego, jeżeli możliwe jest zawarcie układu z wierzycielami lub możliwa jest sprzedaż przedsiębiorstwa upadłego w całości lub jego zorganizowanych części (ust. 1) jeżeli natomiast syndyk prowadzi przedsiębiorstwo upadłego, powinien podjąć wszelkie działania zapewniające zachowanie przedsiębiorstwa co najmniej w niepogorszonym stanie (ust. 2) Trzeba też podkreślić , że cofnięcie upadłemu zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w postaci prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych nie wyłącza prowadzenia działalności o innym charakterze. Umożliwia to szeroko ujęty w Krajowym Rejestrze Sądowym katalog rodzajów działalności dla tego podmiotu. Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności oraz tezę Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażoną w uzasadnieniu postanowienia z dnia 26.01.2015r., sygn. akt II FZ 2018/14, z którą orzekający w pełni się zgadza, należy negatywnie odnieść się do rozpatrywanego wniosku. Zgodnie bowiem z powołanym poglądem NSA w świetle art. 312 ust. 2 p.u.n. w rozpoznawanej sprawie o zasadności przyznania spółce prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie może przemawiać konieczność ponoszenia przez nią wydatków na zobowiązania prywatnoprawne, które w drodze likwidacji majątku spółki będzie zaspokajał syndyk. Jego działanie będzie musiało uwzględnić obowiązek publicznoprawny w postaci uiszczenia wpisów sądowych. Odmienna ocena naruszyłaby zasadę sprawiedliwości, która jako ogólna zasada ustrojowa i zasada orzekania sądowego wyrażona została w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Uwzględniając tę zasadę, nie można zaakceptować próby ochrony pokaźnego majątku spółki kosztem ogółu społeczeństwa w sytuacji, w której przepis prawa (art. 199 p.p.s.a.) wyraźnie wskazuje podmiot, który powinien ponieść wskazane tam koszty postępowania sądowego. Przepis prawa nie obarczył co do zasady kosztami postępowania sądowoadministracyjnego społeczeństwa, więc działanie w celu uniknięcia obowiązku partycypowania w ww. kosztach dla zabezpieczenia partykularnego interesu gospodarczego godzi w sprawiedliwość społeczną. W związku z powyższym na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. , poz .270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.