I SA/Kr 1367/14

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.W., o zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości p o s t a n a w i a wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, uzupełniony pismem z dnia 22 października 2014r. w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 maja 2014 r. We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Nie osiąga w miesiącu dochodu żadnego tytułu. Płaci alimenty na rzecz córki w wysokości 500 zł. Skarżący według oświadczenia zawartego w pkt 7 we wniosku nie posiada żadnego majątku ruchomego ani nieruchomości. Z uwagi na fakt, iż podane przez skarżącego informacje dotyczące jego stanu majątkowego i rodzinnego okazały się niewystarczające, referendarz działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 2 października 2014 r. wezwał skarżącego do przekazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania następujących informacji : - wskazanie wszystkich osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z określeniem wysokości miesięcznego dochodu osiąganego przez te osoby; - wyjaśnienie gdzie mieszka i czyją własność stanowi przedmiotowa nieruchomość; - udokumentowanie za pomocą kserokopii faktur i rachunków miesięcznych kosztów utrzymania, w szczególności opłata za media za ostatni okres rozliczeniowy a także telefon, ubezpieczenia, podatek od nieruchomości, wydatki na żywność, i leki. W przypadku zaległości z tytułu opłat za media nalży przedstawić aktualne zaświadczenie z właściwych organów potwierdzających te okoliczności; - wskazanie z czego się utrzymuje i jaka jest miesięczna wysokość tego dochodu; - przedłożenie zeznania podatkowego za rok 2013; - przedstawienie historii rachunku bankowego za ostanie trzy miesiące z aktualnym saldem; - wyjaśnienie czy jest właścicielem pojazdu mechanicznego, jeśli tak to niech poda rok produkcji; - wyjaśnienie czy wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego wobec córki, czy też ma zaległości, jeśli tak to skarżący został wezwany do ich udokumentowania; -czy jest związany z Małopolskim Centrum Finansowym w W.; - czy skarżący korzysta z pomocy opieki społecznej - jeśli tak to w jakim zakresie, stosowne decyzje. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w piśmie z dnia 22 października 2014 r. wyjaśnił, iż mieszka w mieszkaniu stanowiącym własność " T" sp. z o.o. z siedzibą w K. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania to kwota 850 zł. Składa się na nią opłata za czynsz i media. Utrzymuje się z prac dorywczych oraz rzeczowej pomocy matki. Firma Centrum Finansowe w W. została zawieszona z dniem 1 stycznia 2012 r., a następnie z mocy prawa wykreślona z rejestru przedsiębiorców. Skarżący posiada rachunek w mBanku, nie jest właściciel pojazdu mechanicznego, nie korzysta z opieki pomocy społecznej. Stara się regularnie wywiązywać z obowiązku alimentacyjnego. Do pisma dołączył kserokopie następujących dokumentów : rachunki za energię elektryczną - 90,29 zł, za gaz - 79,85 zł, wezwanie do zapłaty czynsz z 25 września 2014 r. na kwotę - 674,48 zł, wezwanie do zapłaty za energię elektryczna z 2013 roku, ostrzeżenie o wpisie do KRD BIG S.A. z września 2013 r., skierowanie lekarskie do poradni specjalistycznej, elektroniczne zestawienie operacji za okres od lipca do października 2014 r., zeznanie podatkowe za rok 2013 i decyzję Ministra Gospodarki z 28 sierpnia 2014 r, o wykreślenie z rejestru przedsiębiorców Centrum Finansowego z siedzibą w W. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz zważył co następuje: Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy. Wskazuje ona, iż na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postepowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona ma wskazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzającą do uprawdopodobnienia, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy ( por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt II SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnień wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przesz niedostarczenie dokumentów, bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez orzekającego ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy ( por. postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II GZ 296/10). W przedmiotowej sprawie w opinii orzekającego skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych oraz ustanowić pełnomocnika z urzędu. Nie wskazał ani we wniosku ani w późniejszym precyzyjnym wezwaniu o uzupełnienie jaki dochód uzyskuje i z jakiego tytułu. Lakoniczne stwierdzenie, że utrzymuje się z pracy dorywczej w tej sytuacji nie załatwia sprawy dochodu skarżącego. Dorywcza praca w zależności od jej rodzaju może przynosić dochód miesięczny w wysokości 200 zł a może również dochód w wysokości 2.000 zł. W przypadku skarżącego można przypuszczać, bo on sam nie pokusił się o rzetelną odpowiedź na to pytanie sądu - że przynosi skarżącemu wymierne zyski skoro stać go na samodzielne ponoszenie wszelkich opłat za mieszkanie – czynsz i opłaty za media, na płacenie alimentów bez opóźnienie oraz ponoszenie innych kosztów utrzymania koniecznego takiego jak między innymi wyżywienie, które generuje duże wydatki. Skarżący wspomina o rzeczowej pomocy matki, ale nie precyzuje na czym ta pomoc polega, czy jest stała czy też okazjonalna. Brak możliwości zestawienia wykazanych wydatków w odniesieniu do uzyskiwanego dochodu uniemożliwia rzetelną ocenę sytuacji finansowej skarżącego. Obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym przedstawienia i wykazania wszelkich okoliczności potwierdzających ten fakt obciąża wnioskującego o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wyłączającą możliwość przyznania tego prawa ( por. postanowienie NSA z 5 września 2005 r. , sygn. akt II FZ 418/05). Wobec powyższego należało przyjąć, iż skarżący nie zrealizował warunków wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Złożone na urzędowym formularzu oświadczenie jest niepełne, nie zawiera bowiem wszystkich danych o sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej skarżącego. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).