I SA/Kr 1368/09

sygn. akt I SA/Kr 1368/09 Kraków, dnia 19 kwietnia 2010 roku POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Mirosławy Stopki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 lipca 2009 roku, znak [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2004 roku postanawia: oddalić wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Przedmiotowa sprawa została wszczęta wskutek skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 lipca 2009 roku, znak [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2004 roku. Skarżąca domagała się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. M. S. powołała się na trudności materialne, wskazując, że kwota zobowiązań podatkowych i wszelkich opłat przewyższyła możliwości finansowe rodziny, wobec czego niezbędne było zaciągnięcie kredytu w wysokości 200 000 zł na spłatę zaległości w podatkach. Nadto rodzina spłaca kredyt na dom jednorodzinny oraz na samochód ciężarowy. Ze złożonego przez skarżącą oświadczenia wynika, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, pełnoletnim synem i małoletnią córką. W zakresie posiadanego majątku M. S. podała dom jednorodzinny o powierzchni 250 m2, oświadczając jednocześnie, że rodzina nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych itd. Zgodnie z oświadczeniem, do niej i osób, pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym należą dwa samochody ciężarowe I. i S., samochód N. oraz czterokołowy pojazd K. M. S. podała, że jej mąż z tytułu działalności gospodarczej osiąga dochód w wysokości 1300 zł brutto, ona zaś- 6100 zł brutto miesięcznie. Pełnoletni syn nie pracuje. Wskazała, że miesięczna rata kredytu na dom jednorodzinny wynosi 2894,70 zł, natomiast na samochód ciężarowy- 2329,70 zł. Trzeci kredyt, zaciągnięty na spłatę zobowiązań podatkowych, nie ma stałych rat. Miesięczne wydatki rodziny na opłaty za prąd, wodę, telefon, cyfrowy Polsat, Cyfrę Plus, koszty wyżywienia i ubrania określiła na poziomie 2500 zł. Z przedłożonych kopii rachunków wynika nadto między innymi, że koszt miesięcznego abonamentu telefonicznego wynosi 179,90 zł, energii elektrycznej – 529,86 zł, natomiast abonamentu Cyfry Plus- 137,20 zł. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2010 roku referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Od postanowienia tego M. S. wniosła w terminie sprzeciw, wskazując, że sytuacja majątkowa nie pozwala na opłacenie wpisów w sprawach bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Zaznaczyła też, że w obecnych czasach mieszkanie może być nabyte wyłącznie na kredyt, zatem jego zaciągnięcie było niezbędne dla zabezpieczenia potrzeb rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami-oznaczona dalej jako p.p.s.a.)- od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Natomiast zgodnie z przepisem art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym- gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym- gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy w pierwszej kolejności wskazać, iż ponoszenie kosztów sądowych przez stronę jest zasadą, albowiem koszty te- a wśród nich wpis- są rodzajem daniny publicznej. Zasadą wynikającą z art. 84 Konstytucji jest powszechność i równość ponoszenia danin publicznych. Zwolnienie od ich ponoszenia strony oznacza przerzucenie ciężaru na budżet państwa, a w efekcie- na współobywateli, stąd powinno stanowić wyjątek (tak Naczelny Sąd Administracyjny w niepublikowanym postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku, FZ 478/04, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w postanowieniu z 7 września 2006 roku, II SA/Ol 588/06, Lex Omega nr 191863). Sąd w pełni podziela zaprezentowane w orzecznictwie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 listopada 2008 roku, sygn. akt II FZ 512/08, Lex nr 530038) stanowisko, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki skarżącego, w tym wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, takich jak umowy kredytu, nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo. Sam zatem fakt, iż skarżąca spłaca liczne kredyty nie może oznaczać, że publicznoprawna należność, jaką jest wpis od skargi, zostanie uregulowana w ostatniej kolejności. W niniejszej sprawie oświadczenie skarżącej budzi znaczne wątpliwości. W ocenie Sądu nie sposób uznać za wiarygodne oświadczenia M. S., zgodnie z którym koszty, ponoszone miesięcznie przez jego rodzinę, znacząco przekraczają jej łączne dochody. Suma stałych rat dwóch kredytów oraz oszacowane koszty opłacenia wyżywienia, zakupu ubrań i opłacenia rachunków przewyższa kwotę 7700 zł, a przecież skarżąca opłaca jeszcze trzeci kredyt, który- stosownie do jej twierdzeń- nie ma stałych rat. Tymczasem, zgodnie z oświadczeniem, łączne dochody rodziny wynoszą 7400 zł, nadto nie dysponuje ona żadnymi oszczędnościami. Wskazuje to, iż skarżąca zataiła bądź część dochodów rodziny, bądź też poczynione wcześniej oszczędności, które obecnie są wykorzystywane na spłatę zaciągniętych kredytów. Nadto część wykazanych przez nią wydatków – opłaty za korzystanie z kanałów telewizyjnych w ramach dwóch abonamentów oraz stosunkowo wysokie wydatki na telefon sugerują, że M. S. bądź mogłaby wygospodarować środki na opłacenie spraw sądowych, bądź też nie znajduje się w tak złej sytuacji materialnej, jak wynika z jej oświadczenia. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, biorąc za podstawę art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a.