I SA/Kr 1372/12

Sygn. akt I SA/Kr 1372/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 listopada 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: WSA Grażyna Firek, WSA Piotr Głowacki (spr.), Protokolant: Iwona Sadowska-Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2012 r., sprawy ze skargi D.K., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 26 czerwca 2012 r. Nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r., - s k a r g ę o d d a l a - Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 9 stycznia 2012 r., znak: [...] ustalił D. K. i M.K. podatek od nieruchomości za rok 2012 w kwocie 454,00 zł. W uzasadnieniu wskazano, iż wysokość zobowiązania podatkowego określono na podstawie złożonego formularza "Informacji o nieruchomościach osób fizycznych" oraz danych z ewidencji gruntów i budynków. Jak wyjaśnił organ I instancji w niniejszej decyzji lokale niemieszkalne objęte odrębną księgą wieczystą zostały opodatkowany stawką wynikającą z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) W doktrynie prawa podatkowego przyjmuje się bowiem, że lokale o innym przeznaczeniu niż mieszkalne (garaże, piwnice itp.) - wyodrębnione w księgach wieczystych i posiadające indywidualne księgi wieczyste lokalowe nie mają charakteru mieszkalnego i co do zasady winny być opodatkowane wg stawki przewidzianej dla "budynków pozostałych". Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli D. K. i M.K. kwestionując zasadność zastosowania do opodatkowania garażu i komórki lokatorskiej w budynku mieszkalnym stawki jak dla budynków pozostałych. Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 26 czerwca 2012 r. nr [...]., na podstawie art. 2 ust. 1 i ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt l i 3, ust. 5, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 5, art. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, § 1 ust. 1 pkt 1 lit. g oraz § 1 ust. 1 pkt 2 lit. k uchwały Rady Miasta Krakowa nr XXXIII/422/l l z dnia 7 grudnia 2011 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Małop. Nr 590 poz. 6918), art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193 poz. 1287 ze zm.), § 67 i 68 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454) oraz art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej - utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że z zawiadomienia o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków nr [...] oraz z zawiadomienia o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków nr [...], a także ze złożonych przez podatników "Informacji o nieruchomościach osób fizycznych", wynika, że podatnicy nabyli objęty odrębną księgą wieczystą lokal mieszkalny o pow. 54,10 m2 oraz - związany z miejscem postojowym UP7 oraz komórką lokatorską U2 - udział 2554/25411 części w objętym odrębną księgą wieczystą lokalu niemieszkalnym o pow. 574,4700 m2, a także udział 1/5000 części w gruncie o pow. 0,1336 m2 (działka [...] oraz udział 54/33411 części i udział 1465996/849006921 części w gruncie o pow.,4.4610 m2 (działka [...]), które to udziały w gruncie łącznie wynoszą 149,40 m2. Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy ustalenia stawki właściwej dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości lokalu niemieszkalnego. Ustalenia zatem wymaga, czy podlega on opodatkowaniu stawką właściwą dla budynków pozostałych w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit e ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, czy też powinien zostać opodatkowany według stawki właściwej dla budynków mieszkalnych, o której mowa w art. 5 ust 1 pkt 2 lit. a w/w. ustawy. Okolicznością bezsporną w sprawie jest to, iż garaż znajduje się w budynku mieszkalnym oraz fakt, że założono dla niego odrębną od lokali mieszkalnych księgę wieczystą. Zarówno w doktrynie prawa podatkowego jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że lokale o innym przeznaczeniu niż mieszkalne (garaże), co do zasady powinny być opodatkowane według stawki przewidzianej dla budynków (ich części) pozostałych. Takie stanowisko znajduje również potwierdzenie w dominującej linii orzecznictwa sądów administracyjnych, które to poglądy znalazły potwierdzenie w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11, który stwierdził, że "w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) tej ustawy". Kolegium stwierdziło, że garaże, piwnice, komórki lokatorskie w budynkach mieszkalnych, jako samodzielne lokale będące odrębnymi nieruchomościami pod względem prawnym, stanowią odrębne przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości, przy czym charakter tych nieruchomości jest bez wątpienia niemieszkalny. Nie są to lokale, które przynależą do wyodrębnionych samodzielnych lokali mieszkalnych jako ich części składowe, lecz są prawnie wyodrębnionymi lokalami niemieszkalnymi (z uwagi na własną księgę wieczystą). W konsekwencji brak jest podstaw, aby opodatkować je podatkiem od nieruchomości według stawek właściwych dla budynków mieszkalnych lub ich części, a prawidłowe jest w takim przypadku zastosowanie stawki podatku określonej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez D.K., która zarzuciła naruszenie: art. 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez wadliwe określenie wysokości podatku od nieruchomości dla miejsca postojowego i komórki lokatorskiej w/g stawki właściwej dla budynków pozostałych, a nie dla budynków mieszkalnych i ich części, a także art. 2 i art. 32 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez potraktowanie właściciela miejsca postojowego w budynku mieszkalnym objętego odrębną księga wieczystą w sposób odmienny niż właściciela miejsca postojowego w budynku mieszkalnym objętym tą samą księga wieczystą co lokal mieszkalny. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala. Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu , nie doszło bowiem do wskazywanych przez skarżącą naruszeń prawa ważących dla prawidłowości przyjętego rozstrzygnięcia. Kontrowersje wokół opodatkowania podatkiem od nieruchomości garaży znajdujących się w budynkach mieszkalnych doprowadziły do podjęcia w dniu 27 lutego 2012 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów uchwały, w której stwierdzono , że w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. "e" tej ustawy. (sygn. akt II FPS 4/11, opubl. w ONSAiWSA 2012/3/36) U podstaw podjęcia tej uchwały było funkcjonowanie w praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych dwóch przeciwstawnych w tym zakresie i wzajemnie się wykluczających szeroko umotywowanych stanowisk w odniesieniu do opodatkowania jednego i takiego samego przedmiotu podatku od nieruchomości i konieczność wyeliminowania owego dualizmu. Konieczne stało się więc przedstawienie opisanego wyżej zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów na podstawie art. 187 § 1 ustawy o p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano m.in., iż przyjęty w art. 2 ust. 1 u.p.o.l. sposób określenia przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości uprawnia do stwierdzenia, że garaże mogą podlegać opodatkowaniu przy założeniu, że stanowią one odrębny budynek, bądź też część budynku. Ustawa w art. 2, określającym przedmiot opodatkowania, nie wymienia odrębnej własności lokalu, jako kategorii przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. O wyodrębnionej własności lokalu mowa jest z kolei w art. 3 ust. 4 i 5 u.p.o.l. NSA poddając analizie sposób rozumienia pojęć "budynek" i "budynek mieszkalny" w kontekście przepisów u.p.o.l. i przepisów prawa budowlanego, a także omawiając art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz odnośne regulacje zawarte w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków stwierdził że kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy jest przesądzenie, czy garaż stanowiący część budynku mieszkalnego, będący odrębną nieruchomością, stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a w konsekwencji może podlegać odmiennemu reżimowi opodatkowania niż budynek mieszkalny, zaś odpowiedź na powyższe pytanie zawarta jest w art. 3 ust. 4 u.p.o.l. Nieruchomość lokalowa na podstawie tego przepisu, w powiązaniu z treścią art. 3 ust. 5 u.p.o.l., uznana została za odrębny przedmiot opodatkowania. Odrębność ta pozwala na różne opodatkowanie, w zależności od charakteru lokalu, który może być mieszkalny, pozostały, bądź przeznaczony na działalność gospodarczą, w rozumieniu art. 5 ust. 1 u.p.o.l. Z uwagi na to, że własność lokali może stanowić odrębny od innych części budynku przedmiot opodatkowania, koniecznym było, zdaniem NSA, przywołanie przepisów ustawy o własności lokali. Przepis art. 2 ust. 1 tej ustawy wskazuje, że samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, mogą stanowić odrębne nieruchomości. Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. W ust. 4 art. 2 wskazano także, że do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane "pomieszczeniami przynależnymi". Z powyższych przepisów należy wyprowadzić wniosek, że garaż może stanowić pomieszczenie przynależne do samodzielnego lokalu mieszkalnego, albo może stanowić odrębną własność lokalową. W pierwszej z tych sytuacji, nie będzie stanowił odrębnego, od samodzielnego lokalu mieszkalnego, przedmiotu opodatkowania. Będzie zatem podlegał opodatkowaniu tak jak lokal mieszkalny. Dotyczy to wszystkich tych sytuacji, w których nie wyodrębniono prawnie własności lokalowej, np. miejsce postojowe w hali garażowej z podziałem quoad usum. W sytuacji, gdy garaż został wyodrębniony jako lokal o innym niż mieszkalnym przeznaczeniu, stanowiącym odrębną nieruchomość i odrębny przedmiot opodatkowania, nie dzieli losu budynku lub jego części (mieszkalnego bądź pozostałego). Uwzględniając kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, trzeba uznać, że garaż nie spełnia funkcji mieszkalnych. W sytuacji, gdy stanowi on odrębny od innych części budynku, przedmiot opodatkowania nie dzieli losu innych części tego budynku (mieszkalnych), nawet jeżeli cały budynek ma charakter mieszkalny. NSA dodał, iż za przyjęciem stanowiska, że garaż (lokal) stanowiący odrębną własność podlega innemu (wyższemu) opodatkowaniu, niż garaż będący przynależnością lokalu mieszkalnego, przemawiają także względy wykładni celowościowej. Generalnie, w polskim systemie prawa podatkowego preferencje przyznano budownictwu mieszkaniowemu i zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych obywateli. W podatku od nieruchomości realizacja tej preferencji wyraża się tym, że domy i lokale mieszkalne opodatkowane są według stawek najniższych. W art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o.l. ustawodawca przewidział niższą stawkę podatkową dla podatników posiadających majątek przeznaczony do celów mieszkalnych w stosunku do osób, które przykładowo, zajmują budynki na prowadzenie działalności gospodarczej i podlegają w myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. opodatkowaniu według stawek najwyższych. Zastosowanie do garaży stanowiących odrębny przedmiot opodatkowania (odrębna własność lokali), jako części budynków mieszkalnych preferencyjnej stawki podatkowej z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l. stanowiłoby wyłom w stosowaniu najniższej stawki podatkowej dla lokali ściśle spełniających kryterium lokali mieszkalnych. Nie stwierdzono też , aby zróżnicowanie stawek podatku od garaży w zależności od tego, czy są one lokalem stanowiącym odrębną własność, a w konsekwencji odrębny przedmiot opodatkowania, czy stanowią jedynie przynależność lokalu mieszkalnego, stanowiło naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP. Celem działalności uchwałodawczej NSA, przy pełnym poszanowaniu zasady niezawisłości sędziowskiej, jest właśnie zapewnienie jednolitości orzecznictwa sądów administracyjnych (R. Hauser, U progu reformy sądownictwa administracyjnego, PiP 2002, nr 11, s. 38) Przywołana chwała jest uchwałą konkretną, bowiem podjęta została w następstwie wniesienia konkretnego pytania prawnego na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji przypisać należy jej moc wiążącą w rozumieniu art. 269 p.p.s.a. Jednolitość orzecznictwa - dając stan stałości, pewności i bezpieczeństwa prawnego - służy respektowaniu zasady równości wobec prawa. Równe traktowanie stron znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej oznacza, że wobec nich musi zapaść takie samo rozstrzygniecie. Biorąc dodatkowo pod uwagę, że przeciwdziałanie rozbieżnościom w orzecznictwie ma szczególne znaczenie właśnie w sferze prawa publicznego, odwoływanie się przez sądy administracyjne do uchwał NSA - podejmowanie i moc wiążąca których znajduje oparcie w ustawie - nie tylko nie uchybia prawu ale i ze wszech miar zasługuje na aprobatę. ( wyrok NSA z 7.11.2008 r. , sygn. akt II GSK 457/08 ) Jednolitości orzecznictwa powinno być wręcz manifestowane przez sądy orzekające w sprawach administracyjnych, a cel ten realizuje właśnie m.in akcentowanie, że zapadłe rozstrzygnięcie odpowiada stanowisku przyjętemu przez NSA w uchwale. (glosa A. Skoczylasa do uchwały NSA z dnia 30 czerwca 2008 r. I FPS 1/08 -niepubl.) Sąd pierwszej instancji przyjmuje zatem znajdujący zastosowanie na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy pogląd wyrażony w powołanej wyżej uchwale, wiążącej także organy. Pogląd ten , zważywszy na tożsamość prawną analizowanej materii znajduje także zastosowanie do miejsc postojowych i komórek lokatorskich. Wbrew stanowisku skarżącej stawki podatkowe od lokali niemieszkalnych nie są uzależnione od ich usytuowania , lecz od statusu prawnego , t.j. od tego czy stanowią przedmiot odrębnej własności , czy też są jedynie przynależnościami lokali mieszkalnych; jak wyżej wskazano zróżnicowanie to nie zostało przez NSA uznane za naruszające konstytucyjną zasadę równości wobec prawa. W tej sytuacji stwierdzić trzeba , że organy podatkowe słusznie przyjęły, że opisywane lokale l niemieszkalne – garaż (miejsce postojowe) i komórka, stanowiące odrębną własność, stosownie do art. 3 ust. 5 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. "e" u.p.o.l., podlegają opodatkowaniu według stawek właściwych dla tzw. budynków lub ich części pozostałych, a nie budynków mieszkalnych, jak domaga się tego strona skarżąca. (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. "a" u.p.o.l.) Sąd orzekający nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obiegu prawnego. Mając na uwadze przedstawione motywy skargę należało oddalić w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.