I SA/Kr 15/15
PostanowienieWSA w Krakowie2016-02-12
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała istotnego pogorszenia swojej sytuacji materialnej od czasu wydania prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy w szerszym zakresie?Ratio decidendi
Wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała istotnego pogorszenia swojej sytuacji materialnej od czasu wydania prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy w szerszym zakresie. Posiadane przez stronę oszczędności, mimo niewielkiego pomniejszenia, nadal umożliwiają partycypowanie w kosztach sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.M. o częściowe zwolnienie od opłaty sądowej w zakresie przekraczającym 500 zł. Pełnomocnik strony podniósł, że sytuacja majątkowa skarżącej uległa pogorszeniu od czasu złożenia poprzedniego wniosku o całkowite zwolnienie od kosztów, który został oddalony prawomocnym postanowieniem. Skarżąca zamieszkuje w Domu Pomocy Społecznej, jej dochód po odliczeniu opłat wynosi 184,92 zł, a oszczędności 80.700 zł. Strona wniosła o zwolnienie do wysokości 500 zł, argumentując, że pełna wysokość wpisu sądowego wyniosłaby 1.571 zł.Rozstrzygnięcie
Wniosek oddalić.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.M. działającej przez opiekuna prawnego N.W.C. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.M. działającej przez opiekuna prawnego N.W.C na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 listopada 2014 r. Nr: [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. p o s t a n a w i a wniosek oddalić
W dniu 14 grudnia 2015 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.M., reprezentowanej przez adwokata J.S. o przyznanie prawa pomocy w postaci częściowego zwolnienia od opłaty sądowej w zakresie przekraczającym kwotę 500 zł. Pełnomocnik strony podniósł, iż postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2015 roku Referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej z dnia 18 grudnia 2014 roku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Od czasu złożenia przez skarżącą poprzedniego wniosku jej sytuacja majątkowa się pogorszyła, dlatego wniosek jest zasadny.
Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, że ubezwłasnowolniona M.M. zamieszkuje w Domu Pomocy Społecznej w Ł.. Źródłem jej utrzymania jest renta, której wysokość, po odjęciu odpłatności za pobyt w placówce opiekuńczej w kwocie 572,29 zł, wynosi 184,92 zł. Skarżąca nie posiada żadnego majątku nieruchomego, dysponuje natomiast oszczędnościami w wysokości 80.700 zł.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy podniesiono, że w ciągu ostatniego roku stan rachunku bankowego M.M. został pomniejszony o wydatki w łącznej kwocie 4.600 zł poniesione na: opłacenie prolongaty za grób matki skarżącej, leki, dojazdy opiekunki do podopiecznej, środki żywności i higieny, wyjazdy integracyjne i inne. Zdaniem skarżącej w związku z tym, że wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie wynosi 78.526 zł, to na podstawie par. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193) pełna wysokość wpisu sądowego wyniesie 1.571 zł. N.W.C. – opiekun skarżącej nie może bez postanowienia Sądu Rodzinnego pokryć takiego wydatku w krótkim terminie, gdyż jest to czynność prawna przekraczająca jej podstawowe kompetencje, zaś procedury wydania postanowienia przez Sąd Rodzinny uprawniające do wydatkowania kwoty 1.571 zł wiążą się z długim okresem oczekiwania na postanowienie Sądu. W związku z pogorszeniem stanu finansowego podopiecznej M.M. oraz uwarunkowaniami związanymi z procedurą w Sądzie Rodzinnym, jej opiekun prawny wnosi o częściowe zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych do wysokości 500 zł.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie należy podnieść, że aktualnie rozpoznawany wniosek M.M.jest drugim wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2015 roku Starszy Referendarz sądowy WSA w Krakowie oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowił dla skarżącej adwokata, którego wyznaczyła Okręgowa rada Adwokacka. Orzeczenie to ma przymiot prawomocności, bowiem wniosek pełnomocnika strony adwokata J.S.a o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od tego postanowienia został oddalony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 lipca 2015 roku, a zażalenia na postanowienie Sądu I instancji zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2015 roku, sygn. akt II FZ 741/15.
Rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy winno zatem nastąpić z zastosowaniem art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a.
Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. należy rozumieć wszelkie zmiany występujące w okolicznościach faktycznych sprawy. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, a którego zmiany domaga się strona (por. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 125/12). Jeżeli brak jest podstaw do stwierdzenia, iż okoliczności sprawy uległy zmianie, kolejny wniosek tej samej strony, dotyczący przyznania prawa pomocy w tym samym zakresie, nie może zostać uwzględniony.
W ocenie orzekającego w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie powołała nowych okoliczności, które wpłynęłyby na odmienną ocenę jej sytuacji materialnej. Porównanie znajdujących się w aktach sprawy dwóch formularzy PPF (z dnia 12 grudnia 2014 roku i z dnia 26 listopada 2015 roku) pozwala na stwierdzenie, że sytuacja majątkowa i osobista M.M. nie uległa zdecydowanemu pogorszeniu. Wnioskodawczyni nadal otrzymuje świadczenie emerytalne, którego istotna część (70%) przeznaczana jest na pokrycie kosztów jej pobytu w Domu Pomocy Społecznej w Ł., w którym zamieszkuje. Dysponuje także oszczędnościami w znacznej wysokości, przekraczającej 80.000 zł. Co prawda wysokość posiadanych oszczędności uległa niewielkiemu pomniejszeniu o kwotę 4.300 zł (85.000 zł – 80.700 zł = 4.300 zł) jednakże w dalszym ciągu posiadane środki finansowe są na tyle wysokie, że umożliwiają stronie partycypowanie w kosztach sądowych bez uszczerbku w jej koniecznym utrzymaniu. Argument strony o pomniejszeniu oszczędności nie mógł zatem wpłynąć na zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy i przyznanie stronie tego prawa w szerszym niż uprzednio zakresie.
Orzekający pragnie także zaakcentować, że wysokość wpisu sądowego – jedynego elementu kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania - nie wynosi 1.571 zł, jak twierdzi strona i jej pełnomocnik, lecz 500 zł zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak wynika z akt sprawy wpis w pełnej wysokości został przez stronę skarżącą uiszczony w dniu 22 grudnia 2015 roku i aktualnie na stronie nie ciąży obowiązek uiszczenia kosztów sądowych.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przy uwzględnieniu art. 165 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło