I SA/Kr 151/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-09-26
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, której przyznano prawo pomocy obejmujące ustanowienie pełnomocnika z urzędu, może skutecznie domagać się wyznaczenia innego pełnomocnika, jeśli nie jest zadowolona z dotychczasowej reprezentacji?Ratio decidendi
Prawo pomocy przyznane stronie w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu obejmuje całe postępowanie sądowoadministracyjne i nie może być ponownie przyznane na wniosek strony, jeśli dotychczasowy pełnomocnik nie spełnił jej oczekiwań. Niezadowolenie ze sposobu reprezentacji powinno być zgłaszane organom korporacji zawodowych, a nie sądowi.Stan faktyczny
Skarżąca W.B. uzyskała prawo pomocy obejmujące ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Po wyznaczeniu adwokata M.G., który sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, skarżąca złożyła wniosek o wyznaczenie innego pełnomocnika z uwagi na niezadowolenie z dotychczasowej reprezentacji. Sąd rozpoznał wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o ustanowienie pełnomocnika.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 26 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.B. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi W.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 grudnia 2012 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do października 1998 r. i za grudzień 1998 r. p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o ustanowienie pełnomocnika
Postanowieniem z dnia 22 marca 2013 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przyznał skarżącej W. B. prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Orzeczenie to ma przymiot prawomocności, gdyż nie wniesiono od niego sprzeciwu.
Po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej zarządzeniem Dziekana ORA z dnia 9 kwietnia 2013 roku na pełnomocnika skarżącej wyznaczono adwokata M.G. wykonującego zawód w Kancelarii Adwokackiej w K. Pełnomocnik ten reprezentował skarżącą w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, a następnie sporządził i wniósł opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 czerwca 2013 roku.
W dniu 18 września 2013 roku do tut. sądu wpłynął wniosek W.B. o wyznaczenie innego pełnomocnika z urzędu do niniejszej sprawy z uwagi na odmowę sporządzenia skargi kasacyjnej przez adw. M.G..
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku, a przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje również postępowanie egzekucyjne. Z treści tych przepisów jednoznacznie wynika, że przyznane stronie prawo pomocy rozciąga się na całe postępowanie sądowoadministracyjne.
Możliwość utraty prawa pomocy została wyraźnie wskazana w art. 249 i 251 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała (art. 251 p.p.s.a.), albo może być przez sąd cofnięte w całości lub części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano nie istniały lub przestały istnieć (art. 249 p.p.s.a.). Jeżeli zatem nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w tych przepisach, to strona z przyznanego jej prawa pomocy może korzystać na wszystkich etapach postępowania przed sądami administracyjnymi w ramach sprawy, w której prawo pomocy zostało jej przyznane.
Należy zauważyć, że p.p.s.a. nie zawiera przepisu, który upoważniałby stronę do żądania na drodze kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy wyznaczenia innego pełnomocnika w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat nie spełnił jej oczekiwań w zakresie czynności procesowych (por. postanowienie NSA z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt I OZ 654/11).
W niniejszej sprawie, wobec faktu niezadowolenia strony skarżącej ze sposobu prowadzenia jej sprawy przez pełnomocnika wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką, ma ona możliwość zwrócenia się do tego organu samorządu zawodowego o ustanowienie innego pełnomocnika w ramach przyznanego jej prawa pomocy. Podobne stanowisko zostało wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 262/05, w którym stwierdzono, że jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie może on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane.
Konkludując, skoro skarżąca W.B. korzysta w niniejszym postępowaniu z przyznanego jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego pełnomocnika. W tym stanie rzeczy złożony na obecnym etapie wniosek o przyznanie prawa pomocy należy uznać za bezprzedmiotowy, co skutkuje umorzeniem postępowania z tego wniosku na postawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, postanowienia NSA: z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II FZ 444/10, lex nr 742498, z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1313/10, lex nr 743790).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło